Vitalik Buterin: Ethereum'da Layer-2 vizyonu değişmeli

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, katman-2 (Layer 2) çözümlerine dayalı *mevcut genişleme stratejisinin* artık geçerliliğini yitirdiğini belirterek, yeni bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, Ethereum ana ağının(Layer 1) sürekli gelişimi ve düşük *işlem ücretlerinin (gas fee)* sayesinde katman-2 çözümlerine olan önceki ihtiyacın azaldığını ifade etti.

Buterin, “Layer-2 çözümleriyle ilgili bir zamanlar sahip olduğumuz vizyon artık anlamlı değil, mevcut koşullara uyarlanmış yeni stratejilere yönelmeliyiz” dedi. Özellikle *merkeziyetsizliğe* doğru ilerlemenin yavaş kaldığına ve Ethereum ana ağının halihazırda kayda değer şekilde genişlediğine dikkat çekti.

Ethereum ekosistemi 2021-2022 döneminde, NFT'ler ve merkeziyetsiz finans(DeFi) uygulamalarının yoğun talep görmesiyle, artan işlem hacmi ve fırlayan *gas ücretleri* nedeniyle katman-2 çözümlerine yoğun şekilde yönelmişti. Örnek olarak NFT projelerinden Bored Ape Yacht Club'ın Otherside koleksiyonu için yapılan minting sürecinde, yaklaşık 55.000 Ethereum(ETH) – o dönemki değeriyle yaklaşık 796 milyar Kore wonu – sadece işlem ücreti olarak yakılmış, buna rağmen birçok kullanıcı başarısız işlemlerle önemli kayıplar yaşamıştı.

Buterin'e göre, Layer-2 artık sadece Ethereum’un ölçeklenmesini sağlamakla sınırlı kalmamalı. Bunun ötesinde, mahremiyet koruması, belirli uygulamalara özel zincirler, finans alanı dışındaki kullanım senaryoları, yüksek hızlı zincir yapıları, zincir içi oracle sistemleri ve anlaşmazlık çözüm mekanizmaları gibi geniş alanlara odaklanılması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, örneğin tahmin piyasası olan Polymarket gibi projeler için yeni fırsatlar doğurabilir.

Mevcut durumda Layer-2 odaklı token’ların piyasa performansı ise hayal kırıklığı yaratıyor. Arbitrum(ARB) ve Optimism(OP) gibi önemli varlıklar, zirve fiyatlarından %90’ı aşkın değer kaybı yaşadı. Büyük beklenti oluşturan Blast, Scroll ve Linea gibi projeler ise ilk dönemlerindeki ilgiyi sürdüremedi.

Buterin’in bu çıkışı, Layer-2 stratejilerinde sadece hız ve işlem ücretine odaklanan anlayıştan uzaklaşıp, Ethereum ekosistemine farklı değerler katacak daha yenilikçi yönelimlere işaret ediyor. Ethereum ana ağının kendi başına ölçeklenebilirliği ve güvenliği artırılmışken, Layer-2 çözümlerinin işlevi de doğal olarak değişmek zorunda. Bu da Ethereum için yeni bir yol ayrımına gelindiğini gösteriyor.