ABD’de kripto para destekçisi olarak tanınan avukat John Deaton, JPMorgan(JPM) ve CEO'su Jamie Dimon'a sert eleştiriler yöneltti. Deaton, bu isimlerin Bitcoin(BTC) fiyatını kasıtlı olarak baskıladığını ve geçmişte altın ve gümüş piyasalarında kullanılmış olan ‘kâğıt piyasası’ taktiğiyle spot fiyatları saptırdığını savundu.
Deaton’ın iddiaları, Galaxy Digital CEO’su Michael Novogratz’in yaptığı açıklamaların ardından geldi. Novogratz yakın zamanda Bloomberg’e verdiği röportajda “Bitcoin böyle tepki vermemeli, bir şeyler yanlış” diyerek piyasada dikkat çekmişti. Deaton'a göre bu anormal hareketler tesadüfi değil, aksine yapısal bir sorunun işareti. Hatta “Bu sadece kısa vadeli bir düzeltme değil, Bitcoin’in ‘finansallaşmasının’ canlı örneğini izliyoruz” yorumunda bulundu.
Deaton ayrıca, altın ve gümüş fiyatları rekor kırarken, benzer makroekonomik koşullara sahip Bitcoin’in neden aynı ivmeyi yakalayamadığını sorguladı. “Altın tüm zamanların en yüksek seviyesinde fakat Bitcoin yerinden oynatılmıyor. Gümüş piyasasında daha önce gördüğümüz yöntemler tekrar ediliyor” diyerek, vadeli işlem piyasasında aşırı açılan ‘short’ pozisyonların gerçek talebi bastırabileceğini iddia etti.
Bu tür finansal manipülasyonların, Bitcoin’in yükselişini belli aktörler tarafından kasıtlı olarak engellediğini söyleyen Deaton, geçmişte gümüş fiyatlarını baskılayan kurumların artık benzer yöntemleri dijital varlıklar üzerinde uyguladığının altını çizdi. Ona göre bu bir ‘teknolojik başarısızlık’ değil, eski finansal düzenin kripto anlatısını kontrol altına almak için yürüttüğü ‘koordineli bir operasyon’.
JP Morgan’a yönelik bu iddiaların geçmişle de bağlantısı bulunuyor. Zira 2020 Eylül’ünde ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC), JPMorgan ve iştiraklerine 9 milyar 20 milyon dolarlık (yaklaşık 1,35 trilyon TL) bir ceza kesti. Sebep ise 2008–2016 yılları arasında altın ve gümüş vadeli işlemlerinde ‘spoofing’ (sahte emirlerle fiyat manipülasyonu) dahil olmak üzere yasadışı işlem faaliyetleriydi. Bu geçmiş olaylar, Deaton’un güncel iddialarına bir nevi ‘dayanak’ oluşturuyor.
Deaton’a göre söz konusu manipülasyon yalnızca fiyatları baskılamakla sınırlı değil. Aynı zamanda ABD’de kripto para düzenlemeleri konusunda, geleneksel finans ve yeni nesil kripto şirketleri arasında süren politik bir mücadeleyi de temsil ediyor. Bu noktada JPMorgan ve Jamie Dimon’u ‘eski düzenin temsilcileri’, Coinbase ve CEO’su Brian Armstrong’u ise ‘yenilikçi taraf’ olarak konumlandırıyor. Deaton, “eski düzenin” kriptoya dair yasa çalışmalarını bilinçli olarak geciktirdiğini ve piyasalardaki güç dengesini elinde tutmak istediğini öne sürüyor.
Bu tartışmaların gündeme geldiği dönemde gümüş fiyatları da yoğun spekülasyonla anılıyor. 29 Ocak’ta spot fiyat 121,64 dolar ile rekor kırarken, 5 Şubat itibarıyla 73,575 dolara geriledi. Sosyal medya platformu X’te, JPMorgan’ın zirveye yakın seviyelerde büyük miktarda ‘short’ pozisyon açtığı ve ardından fiyat düştükten sonra pozisyonlarını kapattığına dair söylentiler yayılıyor. Bu da Deaton’un Bitcoin bağlamında dile getirdiği manipülasyon iddialarını destekleyen ek bir örnek olarak anılıyor.
Bu sırada Ripple(XRP), 1,43 dolar seviyesinden işlem görüyor ve teknik olarak 200 haftalık hareketli ortalama (EMA) seviyesini test ediyor.
Deaton’un açıklamaları, sadece kısa vadeli fiyat dalgalanmalarını değil, aynı zamanda geleneksel finans sistemi ile kripto ekosistemi arasında giderek büyüyen çıkar çatışmasını da gözler önüne seriyor. Uzun süredir ‘dijital altın’ olarak tanımlanan Bitcoin’in kurumsal düzen içinde nasıl bir konuma yerleşeceği, bundan sonra daha fazla mercek altında olacak gibi görünüyor.
Yorum 0