İsrail kripto sektörü 2035’e kadar 38,4 milyar dolarlık katkı hedefliyor

İsrail kripto para sektörü, düzenleme reformları sayesinde 2035’e kadar 70 trilyon wonluk ekonomik katkı hedefliyor

İsrail’in kripto para sektörü, finansal düzenlemelerin yenilenmesi için siyasilerle doğrudan temasa geçti. Uzmanlar, bu reformların gerçekleşmesi halinde ülke ekonomisine yaklaşık *70 trilyon won* (yaklaşık *38,4 milyar dolar*) ek değer katılacağını ve *70 bin* yeni iş imkânı doğacağını ifade ediyor.

3’ünde (yerel saatle) Tel Aviv’de düzenlenen bir etkinlikte, *İsrail Kripto, Blokzinciri ve Web3 Şirketleri Forumu* başkanı Nir Hirshman Rub, sektörde yaygınlık kazanabilmesi için gerekli yasal düzenlemelere işaret etti. Özellikle *stablecoin* ve tokenleştirme alanındaki düzenlemelerin gevşetilmesi, ayrıca vergi bildirimi süreçlerinin sadeleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Rub, “*Toplum bu dönüşüme hazır, artık siyasetin harekete geçmesi gerek*” dedi.

Rub ayrıca KPMG’nin yaptığı bir pazar araştırmasını örnek göstererek, son beş yıl içinde İsrail nüfusunun en az *%25’inin kripto paralarla işlem yaptığını*, bugün itibarıyla da *%20’den* fazlasının dijital varlıklara sahip olduğunu belirtti. 2026 yılının ise Gazze savaşının ardından, İsrail kripto sektörü için *kritik bir dönüm noktası* olacağını öngördüğünü söyledi.

Savaş sonrası kripto talebinde artış… dijital finans girişimlerinde de büyüme

Blokzinciri analiz şirketi Chainalysis, Ekim 2023 tarihli bir raporunda, Hamas’ın saldırılarının ardından İsrail’e *71,3 milyar dolar* (yaklaşık *104 trilyon won*) değerinde kripto para girişi yaşandığını bildirdi. Rapor, özellikle küçük yatırımcıların bu süreçte aktif rol alarak piyasadaki toparlamayı hızlandırdığını ortaya koydu.

İsrail’in kripto alanındaki öne çıkan şirketleri arasında *Fireblocks* ve *StarkWare* gibi yerel unicorn’lar yer alıyor. Bu girişimlerin her ikisi de bahsi geçen forumda ana destekçiler arasında bulunuyordu. Kar amacı gütmeyen *Start-Up Nation Central* adlı kuruluşa göre, şu ana kadar ülke genelinde kurulan dijital varlık şirketi sayısı *160’ı aşmış* durumda. Bu firmalar uluslararası yatırımlardan *1,5 milyar dolar* (yaklaşık *2,2 trilyon won*) topladı ve bu da global yatırımların *%5’inden* fazlasına denk geliyor. Büyük bir kısmı Tel Aviv çevresinde faaliyet gösteren bu şirketler, bölgesel ekonomiye de ciddi katkı sağlıyor.

Bankalardan kripto işletmelerine ‘örtülü engel’… vergi teşvikleri ise yetersiz

Forumun gündemindeki bir başka konu ise, İsrail bankalarının kriptoyla ilgili kuruluşlara yönelik *örtülü ayrımcılığı* oldu. Rub’un açıklamasına göre, bankalar dijital varlık kaynaklı fonları reddetmekte ya da ödeme kabulü için avukatlar aracılığıyla *yapılması neredeyse imkânsız* sertifikalar talep ederek işlem sürecini bilerek engelliyor.

Bunun yanında, çalışanlara ödenen token’ların hisse opsiyonlarından *iki kat yüksek* oranda vergilendirilmesi de sektör tarafından eleştirilen bir başka konu. Mevcut yasalar kapsamında geleneksel hisse senedi opsiyonları *%25*, token ödemeleri ise *%50* gibi yüksek bir vergi oranıyla karşılaşıyor.

Hükümet düzenleme ihtiyacını kabul etmiş olsa da, uygulama konusunda yetersiz kalıyor. Temmuz 2023’te, Ulusal Kripto Para Strateji Komitesi parlamentoya teslim ettiği bir ara raporda, *beş temel reform maddesi* sundu. Bunlar arasında finansal düzenleyici kurumların birleştirilmesi, token ihracı için standartlarla uyumlu bir çerçeve geliştirilmesi ve bankacılık sisteminin kriptoyla daha uyumlu hale getirilmesi yer aldı.

Ağustos 2023’te ise vergi makamları, dijital varlık yatırımcılarına yönelik bir ‘*isteğe bağlı bildirim süreci*’ başlatmıştı. Ancak kullanıcıların, halen bankalardan ödeme alamama endişesi sebebiyle sürece beklenenin çok altında katılım gösterdiği bildirildi. İsrail Vergi Dairesi Başkanı Shai Aharonovitch, yerel basına yaptığı açıklamada, “*Bankalar bu fonları kabul etmeye yanaşmayınca, yatırımcılar vergiyi ödese de parayı harcama şansı bulamayacaklarına inanıyor*” şeklinde konuştu.

2026 yılı kırılma noktası olabilir

İsrail’in kripto para sektörü, şimdiden uluslararası arenada öne çıkan firmalar ve güçlü bir start-up ağına sahip. Ancak bankaların mevcut ilgisizliği ve çağın gerisinde kalan vergi politikaları, bu ekosistemin daha da büyümesini sekteye uğratıyor.

Sektör temsilcilerine göre, hükümetin atacağı adımlar belirleyici olacak. Mevzuattaki reformlar uygulamaya geçerse, *2026* yılı *İsrail dijital varlık pazarı için sıçrama yılı*, aksi takdirde ise *durağanlık dönemi* olarak tarihe geçebilir.