İngiltere Merkez Bankası'ndan blokzincir tabanlı ödeme sistemleri için büyük test

İngiltere Merkez Bankası, blokzincir tabanlı ödeme sistemlerine yönelik önemli bir deneye başlıyor. Banka, Sterlin destekli *senkronize on-chain* ödeme altyapısını test ederek, tokenize edilmiş varlıklarla işlemlerin nasıl gerçekleştirilebileceğini ve bu sürecin olası bir merkez bankası dijital parası (CBDC) için zemin oluşturup oluşturamayacağını görmek istiyor.

Geçtiğimiz hafta İngiltere Merkez Bankası(BoE), ‘Senkronizasyon Laboratuvarı’ adını verdiği yeni bir sanayi araştırma programını tanıttı. Bu program kapsamında 18 farklı şirketle birlikte gelecek nesil ödeme sistemleri test edilecek. 2026 baharından itibaren 6 ay sürecek bu pilot, banka tarafından geliştirilen yeni nesil RTGS defteri ‘RT2’ ile dış kaynaklı blokzincir platformları arasında *atomik ödeme* işlemlerinin test edildiği, gerçek para içermeyen bir simülasyon ortamında gerçekleştirilecek.

Bu deneye web3 ve dijital varlık sektöründen birçok önemli şirket katılıyor. Chainlink(LINK), UAC Labs, Monee ve Ctrl Alt, projede yer alan firmalar arasında. Chainlink ve UAC Labs, merkez bankası parası ile blokzincir tabanlı varlıklar arasında *senkronize ödeme* sisteminin *merkezsiz* şekilde çalışabileceğini göstermek için testler yapacak. Ctrl Alt ve Monee ise tokenize menkul kıymetler – özellikle İngiltere devlet tahvilleri – için *ödeme karşılığı ödeme (DvP)* senaryolarını değerlendirecek.

Tokenovate ve Atumly gibi diğer firmalar ise teminatlı işlem çözümleri ve dijital para birimlerinin *ihraç/itfa süreci* üzerine testler yürütecek. Geleneksel finans dünyasından SWIFT ve Londra Borsası Grubu(LSEG) da bu deneyin ortakları arasında yer alıyor. İngiltere Merkez Bankası, bu pilotun amacının merkez bankası parası ile tokenize varlıklar arasında *birlikte çalışabilirliğin* sağlanması ve RTGS sisteminde senkronizasyon yeteneklerinin geliştirilmesi olduğunu belirtti. Deney sonunda katılımcı şirketler, kendi kullanım senaryolarına ilişkin raporlarını sunacak.

İngiltere’nin bu adımı, diğer büyük merkez bankalarının dijital para ve blokzincir tabanlı ödeme sistemleriyle ilgili test çalışmalarına paralel gidiyor. Geçtiğimiz yıl 5 Mayıs’ta ABD New York Merkez Bankası ile Uluslararası Ödemeler Bankası(BIS), ‘Project Pine’ adıyla akıllı sözleşme tabanlı finansal sistemlerin nasıl daha etkin para politikası araçlarına dönüşebileceğini araştıran bir projeye imza atmıştı. 10 Ekim’de Singapur Para Otoritesi(MAS), ‘BLOOM’ adlı başka bir projeyle düzenlenen stabil kripto paralar ve tokenize banka borçlarının ödeme altyapısına entegrasyonunu test etmeye başlamıştı.

CBDC çalışmaları da aynı şekilde hız kazanmış durumda. Avustralya, Temmuz 2023’te pilot dijital para birimiyle birlikte özel sektör stabil paraları ve tokenize mevduatları da içeren testler yaptı. Birleşik Arap Emirlikleri, Kasım 2023’te devletler arası ilk dijital dirhem ödemesini başarıyla gerçekleştirdi. Bu yılın ocak ayında ise Çin öncülüğündeki ‘mBridge’ platformu, yaklaşık 550 milyar dolarlık uluslararası CBDC işlemi gerçekleştirdi.

Tüm bu gelişmelerin yanında İngiltere, yalnızca deneysel altyapılar değil aynı zamanda kripto düzenlemeler konusunda da kapsamlı bir adım atıyor. Mali Davranış Otoritesi(FCA), kripto borsaları, staking, DeFi ve kripto kredi hizmetleri gibi tüm alanları kapsayan geniş ölçekli bir düzenleme taslağı yayımladı ve sektör görüşleri toplamaya başladı. Bu düzenlemelerin 2027 yılında yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Bu son pilot uygulama, İngiltere Merkez Bankası’nın dijital varlıklar ve akıllı sözleşme teknolojilerinin finansal altyapıya entegrasyon potansiyelini ciddi biçimde değerlendirmeye başladığını gösteriyor. Elde edilecek sonuçlar, hem yeni nesil RTGS tasarımı hem de İngiltere’nin gelecekteki dijital para politikasının yönü açısından belirleyici olabilir.