Ethereum(ETH) Önümüzdeki 4 Yılda 7 Hard Fork ile Hızlanıyor: 2 Saniyelik Bloklar ve Kuantum Direncine Geçiş

이therium(Ethereum, ETH) ağı, önümüzdeki 4 yılda adeta ‘büyük ameliyata’ giriyor. Ethereum Vakfı, ağı hem çok daha hızlı hale getirmeyi hem de *kuantum bilgisayar* tehdidine dayanıklı bir güvenlik katmanına taşımayı hedefleyen yeni yükseltme yol haritasını açıkladı. Bu plan, vakfın çekirdek protokol ekibi tarafından hazırlandı ve ortak kurucu Vitalik Buterin(Vitalik Buterin) de yönün nasıl olacağını bizzat anlattı.

Bu yeni çerçeve, protokol ekibinin duyurduğu ‘Strawmap(스트로맵)’ taslağına dayanıyor. Buna göre yaklaşık 4 yıla yayılan süreçte toplam 7 ‘hard fork’ aşamalı olarak devreye alınacak. Takvim kabaca ‘6 ayda bir hard fork’ şeklinde planlandı.

Strawmap’in ilk halkasını oluşturan iki güncelleme ise şimdiden netleşmiş durumda. ‘Glamsterdam(글램스테르담)’ ve ‘Hegotá(헤고타)’ adlı hard fork’ların önümüzdeki birkaç ay içinde sırayla uygulanması bekleniyor. Bu iki yükseltme, 4 yıllık kapsamlı programın *ilk denemesi* olacak.

Ethereum(ETH) ağında şu anda ortalama blok süresi 12 saniye. Yani zincire her 12 saniyede bir yeni blok ekleniyor. Ancak küresel ölçekte ödeme, uygulama ve finansal hizmet altyapısı olmak isteyen bir ağ için bu hızın yetersiz olduğu eleştirileri uzun süredir yapılıyor.

Buterin’in paylaştığı yeni yol haritası, blok süresini kademeli olarak 2 saniye seviyesine çekmeyi hedefliyor. Plan, 12 saniyeden direkt 2 saniyeye ‘sıçramak’ yerine, ‘12→8→6→4→2 saniye’ şeklinde birkaç aşamada ilerlemeyi öngörüyor.

Buradaki asıl mesele, hızı artırırken ağ güvenliğini zayıflatmamak. Buterin, özellikle *node*’ların birbirleriyle blok verisi paylaşma yöntemine odaklanıyor. Ona göre aynı verinin ağ içinde tekrar tekrar gönderilmesini engelleyen, yani *daha verimli bir yayılım (propagation) mekanizması* kurulabilirse, çok daha kısa blok süreleri ek bir güvenlik riski yaratmadan yönetilebilir.

Buterin, bu bağlamda ‘ hızlı slotlar(fast slots) ’ yaklaşımının yükseltme takviminin en üstünde, ‘bağımsız bir hat’ olarak ilerleyeceğini vurguluyor. Yani blok süresini kısaltan yenilikler, diğer büyük yükseltme paketlerinden görece ayrı bir çizgide geliştirilecek.

Bugün Ethereum(ETH) ağında bir işlemin *matematiksel olarak geri döndürülemez ve kesinleşmiş* sayılması, yani ‘finality(최종성, nihai onay)’ kazanması ortalama 16 dakika sürüyor. Strawmap, bu süreyi çarpıcı şekilde kısaltmayı amaçlıyor. Hedef aralık ‘6–16 saniye’.

Bunu sağlamak için, Ethereum’un kullandığı mevcut onay/nihaiyet mekanizması daha sade ve net bir yapıyla değiştirilecek. Kısaca, *finality* sürecinin hem daha hızlı hem de daha anlaşılır bir modele kavuşması hedefleniyor.

Planın bir diğer kritik ayağıysa *kuantum direnci (양자내성)*. Sektörde uzun süredir, yeterince güçlü bir kuantum bilgisayarın, bugün blokzincirlerde yaygın kullanılan bazı kriptografik yapıtaşlarını gelecekte kırabileceği uyarıları yapılıyor. Ethereum tarafı, bu riske karşı şimdiden hazırlık yapmak istiyor. Strawmap kapsamında, ‘post-kuantum (post-quantum) hash tabanlı imza’ gibi *kuantuma dayanıklı kriptografi* çözümlerine geçiş seçenekleri masaya konmuş durumda.

Buterin, temel hedeflerinden birini “ slotlar ile finality’yi birbirinden ‘ayırmak’ (decouple) ” olarak tanımlıyor. Böylece blok süresi ve nihai onay mekanizması, ayrı ayrı tasarlanıp test edilebilecek. Ancak bu, ağ mimarisi açısından oldukça derin bir müdahale anlamına geliyor. Buterin, yapılacak değişikliğin “ çok ‘invaziv(very invasive)’ yani ağ yapısına derinlemesine nüfuz eden ” türden olabileceğini belirtiyor. Bu yüzden ana güncellemeler, birden fazla hard fork’a bölünerek peyderpey uygulanacak.

Ethereum(ETH) fiyatı, haberin orijinalinde aktarıldığı şekliyle son 24 saatlik periyotta 2.058 dolar bandında yer alıyordu. Bu tutar, 1 dolar = 1.436,30 won kuruna göre yaklaşık 2,955 milyon won düzeyine denk geliyor.

Piyasada genel beklenti, yeni Ethereum(ETH) yükseltmelerinin klasik anlamda bir ‘performans iyileştirmesi’ olmanın ötesine geçeceği yönünde. Yol haritası, bir yandan ‘ *çok kısa sürede kesinleşen işlemler (초단기 확정)* ’ hedefini öne çıkarırken, diğer yandan ‘ *kuantum direnci(양자내성)* ’ için zemin hazırlıyor. Plan takvime uygun ilerlerse, Ethereum(ETH) hem kullanıcıların hissettiği hızda hem de ödeme ve DeFi(디파이) işlemlerinin verimliliğinde belirgin bir artış sağlayabilir. Aynı zamanda, *geleceğin kuantum kaynaklı güvenlik tehditlerine* karşı şimdiden savunma hattı kuran önde gelen akıllı sözleşme platformu konumunu da güçlendirebilir.