Mt. Gox Eski CEO’sundan 79.956 Bitcoin(BTC) İçin Tartışmalı Hard Fork ve On-Chain Kurtarma Planı

마운트곡스(Mt. Gox) eski CEO’su Mark Karpelès(Mark Karpelès), 10 yılı aşkın süre önce gerçekleşen hack saldırısında çalınan 79.956 adet Bitcoin(BTC) için tartışmalı bir ‘on-chain’ kurtarma planı önerdi ve bunun için Bitcoin topluluğundan destek istedi. Ancak bu önerinin Bitcoin’in ‘immutability(immutability)’ yani ‘değiştirilemezlik’ ilkesini zedeleyebileceği eleştirileri öne çıktı ve tartışma hızla alevlendi.

Karpelès, 27’sinde (yerel saatle), GitHub’da yayımladığı teklifinde Bitcoin’in konsensüs kurallarına özel bir ek yaparak, şu anda tek bir cüzdanda kilitli bulunan ve Mt. Gox saldırısıyla ilişkilendirilen çalıntı Bitcoin(BTC) bakiyesinin, orijinal özel anahtarlar olmadan ‘kurtarma adresi’ne taşınabilmesini önerdi. Karpelès’e göre söz konusu UTXO, 15 yılı aşkın süredir hiç hareket etmedi ve Bitcoin tarihinin en çok izlenen ve en iyi bilinen ‘utxo’larından biri olarak kabul ediliyor.

Karpelès, bu çalıntı Bitcoin(BTC) miktarının güncel piyasa değeriyle 5,2 milyar doların (yaklaşık 7 trilyon 4,985 milyar won) üzerinde olduğuna dikkat çekti. Ayrıca Mt. Gox’un tasfiye sürecini yürüten kayyum Nobuaki Kobayashi(Nobuaki Kobayashi) zaten alacaklılara yapılacak ödemeleri denetlediği için, bu coin’ler geri kazanılabilirse mevcut hukuki ve idari çerçeve içinde ‘hak sahiplerine’ dağıtılabileceğini savundu.

Bununla birlikte Karpelès, öne sürdüğü çözümün doğrudan bir ‘hard fork’ anlamına geldiğini de açıkça kabul etti. Kendi ifadesiyle bu değişiklik “geçmişte geçersiz olan bir işlemi, yeni kurallarla geçerli hale getirme” niteliği taşıyor ve “aktivasyon yüksekliği(activation height) öncesinde tüm düğümlerin (node) yeni sürüme geçmesini” zorunlu kılıyor. Ağ kurallarını kökten değiştiren hard fork yapıları, Bitcoin topluluğunda en zor ve en riskli karar mekanizmaları arasında görülüyor; bu nedenle de geniş tabanlı topluluk uzlaşısı kritik önem taşıyor.

Karpelès, bu adımı resmi geliştirme sürecini baypas etme girişimi olarak değil, “tartışmayı başlatmak için somut bir taslak” şeklinde konumlandırdığını vurguladı. Ona göre Mt. Gox kayyumu bugüne kadar, “böyle bir konsensüs değişikliğinin gerçekten kabul görüp görmeyeceği belirsiz” olduğu için zincir üstü kurtarma adımı atmadı. Karpelès, “Kayyum yeterli güvence olmadan hareket edemez, topluluk ise tartışacak somut bir öneri olmadan sağlıklı değerlendirme yapamaz; ortaya bir tür kilitlenme durumu çıktı. Bu yama, tartışılabilir somut bir ‘temel’ sunarak bu kilidi açmayı amaçlıyor” dedi.

Ancak topluluktan gelen tepkiler sert oldu. BitcoinTalk gibi forumlarda Bitcoin’in ‘geri döndürülemezlik’ ve ‘immutability(immutability)’ ilkelerinden taviz verilmesinin tehlikeli bir emsal oluşturacağı görüşü öne çıktı. 2015’ten beri platformda aktif olan ‘coupable’ takma adlı kullanıcı, her hack vakasında çalınan fonları geri almak için yeni konsensüs kuralları talep edilmesinin kapısını aralamanın, ‘Bitcoin kavramını tamamen çökerteceğini’ savundu. Başka bir kullanıcı ‘PrivacyG’ ise Bitcoin’in herhangi bir ülkenin mahkemeleri veya kolluk kuvvetleri tarafından alınan kararlardan bağımsız kalması gerektiğini hatırlattı. Ona göre, belirli bir olayı çözmek amacıyla merkeziyetsiz ağın kurallarını değiştirmek, Bitcoin(BTC)’in ‘tarafsız para’ statüsünü zedeleyerek, onu ‘olaya göre istisna üreten’ bir sisteme dönüştürme riski taşıyor.

Karpelès, bu eleştirilerin ‘en güçlü karşı argüman’ olduğunu kabul etti; ancak söz konusu durumun çok istisnai bir vaka olduğunu belirterek savunma yaptı. Mt. Gox hack’iyle bağlantılı olduğu hem resmi makamlar hem de kripto topluluğu tarafından geniş biçimde kabul gören bu adreslerdeki fonların, sıradan mağduriyet iddialarından farklı olarak uzun süredir kamuya mal olmuş, kapsamlı şekilde izlenmiş ve fiilen hareketsiz kaldığını vurguladı. Bu nedenle, her olay için değil, yalnızca ‘özellikle tanımlanmış ve benzersiz’ bazı vakalarda tartışmaya açılabilecek bir çözüm modeli sunduğunu iddia ediyor.

Mt. Gox’un çöküşünden zarar gördüğünü söyleyen bazı alacaklılar ise bu teklife daha sıcak bakıyor. ‘Samson’ takma adını kullanan ve kendisini alacaklı olarak tanıtan bir kullanıcı, “Bu coin’ler bir şekilde hareket edecekse, bana düşen payı geri almak isterim” diyerek, tasfiye sürecinde eline geçen Bitcoin(BTC) miktarının orijinal alacağının yaklaşık yüzde 15’iyle sınırlı kaldığını ifade etti. Aynı kullanıcı, mahkeme kararı veya benzeri bir yasal düzenlemeyle bu coin’ler üzerinde hak iddia edilmesine de ilke olarak destek verebileceğini söyledi.

Mt. Gox, 2010’dan 2014’e kadar faaliyet gösteren ve bir dönem küresel Bitcoin(BTC) işlemlerinin yüzde 70’ine kadarını tek başına gerçekleştiren dev bir borsa konumundaydı. Bu büyüklük, platformu siber saldırganlar için adeta bir ‘honeypot’ haline getirdi. 2011’de tespit edilen bir güvenlik açığı yoluyla binlerce Bitcoin(BTC) borsadan çıkarıldı; buna ek olarak operasyonel hatalar nedeniyle ilave varlıkların da ‘kaybolduğu’ iddia edildi. 24 Şubat 2014’te, şirketin yıllarca fark edilmeyen bir dizi hırsızlık sonucunda 744.408 adet Bitcoin(BTC) kaybettiğini ve fiilen ödeme aczi içine girdiğini gösteren bir iç yazışmanın sızdığı ileri sürüldü. Krizin derinleşmesi üzerine şirket, 28 Şubat’ta Tokyo’da konkordato (iflas koruma) başvurusunda bulundu ve müşterilere ait yaklaşık 750.000, şirkete ait 100.000 Bitcoin(BTC)’i kaybettiğini bildirdi. O dönemde yaklaşık 65 milyon dolarlık (yaklaşık 938 milyar won) borcu olduğu, kayıp varlıkların piyasa değerinin ise o zamanki fiyatlarla 500 milyon dolara (yaklaşık 7 trilyon 213 milyar won) yaklaştığı aktarıldı.

Karpelès’in yeni teklifi, kripto ekosisteminde uzun süredir tartışılan iki temel soruyu yeniden gündeme taşıdı: ‘Çalınmış varlık’ nasıl tanımlanmalı ve bu tanıma dayanarak Bitcoin(BTC) gibi bir ağda konsensüs kurallarını değiştirmek hangi koşullarda meşru sayılabilir? Topluluk, bir yandan büyük ölçekli ve belgelenmiş bir mağduriyeti telafi etmeyi, diğer yandan da ağın değiştirilemezlik (immutability) ilkesini korumayı dengelemeye çalışıyor. Nihai karar, Bitcoin(BTC) topluluğunun, olay bazlı istisnalara ne ölçüde izin verebileceği ve bunun uzun vadede ağın tarafsızlığı ile güvenilirliğine nasıl yansıyacağı yönündeki tercihine bağlı olacak.