Arthur Hayes: İran Gerilimi Fed’i Para Basmaya Zorlayabilir, Bitcoin(BTC) İçin ‘Dostane’ Zemin Oluşuyor

아서 헤이즈(Arthur Hayes), “İran merkezli ABD gerilimi derinleştikçe Bitcoin(BTC) için ‘dostane’ bir makro zemin oluşabilir” iddiasını ortaya koydu. Buradaki vurgu, savaşın piyasalar için ‘iyi’ olmasında değil. *yorum: Asıl nokta, uzun sürebilecek bir çatışmanın ve ağırlaşan bütçe yükünün, Fed’i ‘daha ucuz ve daha bol para’ya zorlayabileceği argümanı.*

3 Mart’ta(yerel saatle), BitMEX’in eski ortak kurucusu 헤이즈, yayımladığı ‘iOS Warfare’ başlıklı yazısında, Başkan Trump’ın İran bağlantılı uzun soluklu ve maliyeti yüksek bir askeri ve yeniden inşa sürecine ABD’yi daha derin şekilde dahil etmesi halinde, ‘siyasi’ ve ‘mali’ baskının artacağı görüşünü paylaştı. Ona göre bu baskı, para politikasında *daha gevşek* bir çizgiye geçiş ihtimalini büyütebilir. 헤이즈, Trump’ın “maliyeti çok yüksek” olabilecek bir İran yeniden yapılanma sürecine ne kadar uzun süre angaje olursa, Fed’in de ‘Pax Americana’nın Ortadoğu’daki varlığını finanse edebilmek için paranın ‘fiyatını’ düşürüp ‘miktarını’ artırmak zorunda kalma olasılığının o kadar yükseldiğini savundu.

헤이즈’nin bakış açısında asıl değişken, ‘petrol fiyatı’ ya da ‘cephedeki gelişmeler’ değil. Kritik nokta, jeopolitik şokların büyüme görünümünü ve piyasa psikolojisini sarstığı anlarda, Fed’in tekrar tekrar “faiz indirimi” ve “likidite enjeksiyonu” ile karşılık verdiği *örüntü*. Ona göre savaş, güveni zedelerken ve kamu maliyesini gererken, karar vericilere “piyasa istikrarını koruma” ve “ekonomiyi destekleme” gerekçesiyle ‘gevşek para politikası’na yönelmek için güçlü bir *meşruiyet zemini* sağlıyor.

Kaynaklara göre 헤이즈, bu argümanını dayandırmak için 1990’daki Körfez Savaşı’ndan 11 Eylül saldırılarına ve sonrasındaki “teröre karşı savaş” dönemine uzanan geniş bir tarihsel çerçeve çizdi. 21’inde(yerel saatle) yapılan 1990 tarihli FOMC toplantısı tutanaklarından alıntı yaparak, Orta Doğu kriziyle artan belirsizlik ve zayıflayan ekonomik beklentilerin para politikası kararlarını zorlaştırdığı, bazı üyelerin ise ilerleyen dönemde “zayıflayan büyümeye” cevap olarak *politika gevşemesinin* kaçınılmaz hale gelebileceğini öngördüğünü hatırlattı.

Aynı şekilde, 11 Eylül 2001 saldırıları sonrası dönemde Fed’in tavrının daha da açık olduğunu belirtti. Dönemin Fed Başkanı 앨런 그린스펀(Alan Greenspan), acil toplantıda, yaşanan olayların “varlık fiyatları üzerinde önemli aşağı yönlü baskı yaratacağını, korku ve belirsizliği büyüterek varlık fiyatı deflasyonu riskini artırdığını” söyleyerek, federal fonlama oranı hedefinin 50 baz puan indirilmesini önermişti. 헤이즈, bu yaklaşımın, *büyük şok = daha gevşek para politikası* kalıbını güçlendirdiğini vurguladı.

Sonuç kısmında 헤이즈, denklemi sadeleştiriyor: Jeopolitik gerilim büyüme kaygısını ve piyasa oynaklığını artırdığı anda, politika cephesindeki çözüm genellikle “daha düşük faiz” ve “daha bol likidite” ekseninde şekilleniyor. Bu da tarihsel olarak, Bitcoin(BTC) gibi *alternatif varlıklar* için göreli olarak daha elverişli koşullar yaratıyor. *yorum: Özellikle itibari para birimlerine ve devlet tahvillerine duyulan güven zayıfladığında, sınırlı arzlı dijital varlıkların ‘hedge’ aracı olarak öne çıkabileceği varsayımı burada temel dayanak.*

Buna rağmen 헤이즈, mevcut durumda hemen risk iştahını artırmak veya “saldırgan alım”a yönelmek gerektiğini savunmuyor. Trump’ın İran’ı ‘yeniden şekillendirme’ sürecine ne kadar süreyle, ne ölçüde angaje olacağı; yönetimin piyasalardaki ve siyasetteki baskıya hangi noktaya kadar katlanabileceği hâlâ belirsiz. Bu yüzden 헤이즈’nin yatırımcılara verdiği mesaj, “sadece teorik mantığa kapılmak yerine, *fiili politika sinyallerini* bekleyin” çizgisinde.

Ona göre “akıllıca hareket” şimdilik beklemek ve izlemek. Fed’in faiz indirimine yönelmesi veya yönetimin İran politika hedeflerini desteklemek için açık biçimde *para basımını* hızlandırdığı nokta, Bitcoin(BTC) ve belirli altcoin’lerde agresif alım için daha uygun bir zamanlama olabilir.

Haberin yazıldığı an itibarıyla Bitcoin(BTC), 66.218 dolar seviyesinden işlem gördü. 1.472 TL’lik dolar/TL kuru üzerinden hesaplandığında yaklaşık 97.47 milyon TL bandına işaret ediyor. Piyasa dinamiklerine bakıldığında, yatırımcıların salt ‘jeopolitik risk’in kendisinden çok, bu şokların Fed’in *faiz patikasını* ve *likidite şartlarını* nasıl yeniden şekillendireceğine odaklanma ihtimali öne çıkıyor. Son tahlilde, Bitcoin(BTC) fiyatlamasında da cepheden gelen manşetlerden ziyade, ‘para politikasının dili’nin belirleyici olma olasılığı ağır basıyor.