Arthur Hayes: Ortadoğu Krizi ve Trump’ın İran Hamlesi Bitcoin(BTC) İçin Yeni Likidite Dalgasını Tetikleyebilir

중동 yeniden dalgalanmaya sürüklendi. Hafta sonu boyunca ABD ve İsrail’in İran’a karşı art arda hava saldırıları düzenlemesi, bu süreçte İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği yönündeki haberlerle birleşince, küresel finans piyasaları hassas bir moda girdi. Bu belirsizlik ortamında kripto para piyasasında gözler, yaşananların *Bitcoin(BTC)* fiyatı üzerinde nasıl bir ‘politik etki’ bırakabileceğine çevrildi.

BitMEX(BitMEX) kurucu ortağı Arthur Hayes(Arthur Hayes), bu hafta yayımladığı blog yazısında, ABD’nin Ortadoğu’ya yönelik askeri müdahalelerinin geçmişteki seyrine bakıldığında, kripto paralar için yeniden *olumlu bir ortam* oluşabileceğini savundu. Hayes’e göre tablo oldukça net: 1985’ten bu yana görevdeki her ABD Başkanı Ortadoğu’ya asker gönderdi ve her seferinde ABD Merkez Bankası Fed, faiz indirimleri ya da artan likidite desteği gibi ‘gevşek politika’ adımlarıyla süreci takip etti. Hayes, Körfez Savaşı(1990), 11 Eylül saldırıları sonrası dönem(2001) ve Afganistan’a ek asker sevkiyatı(2009) gibi örnekleri hatırlatarak, savaş maliyetleri ve ekonomik şokları yumuşatmak için para politikasının tekrar tekrar ‘rahatlatıldığını’ yazdı.

Buradaki belirleyici unsur ise *Başkan Trump’ın* tercihleri. Hayes’e göre Trump, İran’da uzun sürecek bir askeri operasyon için bütçeden büyük kaynak ayırırsa, artan mali yük Fed üzerindeki baskıyı artırabilir ve mevcut sıkı duruşun gevşetilmesi gündeme gelebilir. Böyle bir senaryoda, genişleyen likiditenin yeniden *riskli varlıklara* akma ihtimali artar. Hayes bu noktada, fon girişinin özellikle *Bitcoin(BTC)* ve büyük ölçekli altcoinlere yönelme şansının yükseldiğini düşünüyor.

Şu ana kadar klasik piyasalardaki fiyatlamalar ise daha çok ‘panik’ten çok ‘bekle-gör’ havasını yansıtıyor. Haftanın ilk işlemlerinde hisse endeksi vadeli kontratları sınırlı düşüşle açıldı; petrol fiyatları günün ilk bölümünde sert yükselse de kazançlarının önemli kısmını geri verdi. S&P500 endeksindeki günlük kayıp yüzde 1’in altında kaldı ve bu da, jeopolitik haber akışının ağırlığına kıyasla ‘sakin bir başlangıç’ şeklinde değerlendirildi. Finans bülteni Kobeissi Letter(The Kobeissi Letter) da sosyal medyada, vadeli piyasalardaki hareketlerin “*dünya savaşı* senaryosunu” destekleyecek ölçüde olmadığını vurguladı. Aynı dönemde altın yaklaşık yüzde 2 yükselirken, *Bitcoin(BTC)* ise gün içinde yeniden artıya geçti.

Haberin yazıldığı sırada *Bitcoin(BTC)* fiyatı 65.919 dolar civarındaydı. Dolar/TL kurunun 1471,50 seviyesinde olduğu varsayılırsa, bu rakam yaklaşık 9 milyon 701 bin TL’ye denk geliyor. ‘yorum: Kur ve TL hesaplaması, haberi Türkiye’deki yatırımcı açısından somutlaştırmak için verildi.’

Piyasa duyarlılığı cephesinde, geleneksel finans tarafına kıyasla kripto topluluğundaki tansiyonun daha yüksek olduğu görülüyor. On-chain ve sosyal veri analizi yapan Santiment(Santiment) verilerine göre, hafta sonu boyunca büyük platformlarda “World War 3(üçüncü dünya savaşı)” ifadesinin kullanımı belirgin şekilde arttı. Ancak bu yükseliş, geçen yıl haziran ayındaki zirvelerin gerisinde kaldı. O dönemde İsrail’in İran’ın nükleer ve askeri tesislerini hedef alan saldırıları sonrası taraflar yaklaşık iki hafta boyunca doğrudan çatışmaya girmiş, bu da ‘dünya savaşı’ söylemlerini çok daha sert biçimde körüklemişti. Şimdiyse manşetlerin çarpıcılığına karşın, fiyatlara yansıyan tablo tam ölçekli bir *riskten kaçış* sinyali üretmiş durumda değil.

Arthur Hayes(Arthur Hayes) de kendi analizinde aceleci iyimserlikten kaçınıyor. Trump’ın İran’daki operasyonu ne kadar uzun süre, hangi maliyetle sürdüreceği belirsiz; ayrıca yönetimin piyasaların yaşayacağı ‘acı eşiğini’ ne kadar tolere edebileceği de net değil. Hayes bu yüzden, genel yön tahmininden çok *tetikleyici işaretlere* odaklanıyor. Ona göre faiz indirimi, yeni likidite programları ya da bilanço genişlemesi gibi Fed’in mevcut rotayı açık biçimde tersine çevirdiği net hamleler gelmeden, *Bitcoin(BTC)* gibi riskli varlıklarda kalıcı bir ralli beklemek için erken. Blog yazısında, “Bitcoin(BTC) için kamyonu geri geri getirip yükleme vakti, Fed’in fiilen harekete geçtiği andır; ondan önce bu kadar agresif bir pozisyon almak doğru olmaz” minvalinde yorumlar yapıyor. ‘yorum: Hayes, klasik “Fed pivotu” anlatısını jeopolitik şoklarla ilişkilendiriyor.’

Ortadoğu kaynaklı jeopolitik risklerin, finansal sistemi tek hamlede çökertmekten çok, para politikasının seyrini adım adım değiştirebileceği ihtimali bugün için hala güçlü bir senaryo. Bu çerçevede *Bitcoin(BTC)* yatırımcıları açısından asıl kritik başlıklar, savaş alanındaki manşetlerden ziyade, Trump yönetiminin bütçe harcamaları ve Fed’in bunlara nasıl yanıt vereceği olacak gibi görünüyor. Kripto piyasası, hem yeni bir *likidite dalgası* ihtimalini hem de jeopolitik belirsizliğin derinleşmesi riskini aynı anda fiyatlamaya çalışan, temkinli bir bekleyiş modunda.