ABD Temyiz Mahkemesi, kripto banka Custodia davasında Fed’in master hesap yetkisini onadı

ABD Merkez Bankası Sistemi(Fed) bünyesindeki *merkezi banka ödeme ağına erişim* konusunda kripto banka Custodia’nın yürüttüğü hukuk mücadelesi bir kez daha duvara çarptı. Temyiz mahkemesi, Fed’in ‘master hesap(master account)’ üzerinde nihai onay yetkisine sahip olduğunu kabul etti ve yaklaşık 6 yıldır süren süreç ‘Fed lehine’ şekillenmiş görünüyor.

ABD 10. Temyiz Mahkemesi, kısa süre önce Custodia’nın yeniden inceleme talebini reddetti ve ABD Merkez Bankası Kansas City Şubesi(FRBKC) lehine verilen önceki kararı yerinde bıraktı. Bu karar, 2025’in 10’unda Fed’in pozisyonunu destekleyen önceki hükmün yeniden teyidi niteliğinde. Davaya, dijital varlık odaklı bankaların *merkezi banka ödeme sistemine doğrudan erişim* elde edip edemeyeceği sorusu nedeniyle piyasada yakından ilgi gösteriliyordu.

Fed ödeme ağına erişim kavgası 6 yıldır sürüyor

Tartışmanın fitili 2023’te ateşlendi. O dönemde Fed’in Kansas City Şubesi, Custodia’nın başvurduğu ‘master hesap’ talebini reddetti. *Master hesap*, bir bankanın Fed’in ödeme sistemine doğrudan bağlanmasını sağlayan, dolayısıyla aracı banka olmadan ödeme ve mutabakat yapabilmesine imkan tanıyan özel bir hesap türü.

Dijital varlık odaklı bir banka olan Custodia, Wyoming eyaletinde lisanslı bir üye olmayan (non-member) mevduat kurumu olmasına rağmen bu *master hesap* için gerekli şartları karşıladığını savundu. Şirket, başvuru kriterlerini yerine getirmesine rağmen Fed’in bu talebi reddetmesini, ‘anayasadan doğan yetkilerini aşan’ bir karar olduğu iddiasıyla mahkemeye taşıdı.

Ancak 2024’te Wyoming federal mahkemesi Fed’in kararını haklı buldu. Dosya daha sonra 10. Temyiz Mahkemesi’ne taşındı fakat 3 yargıçtan oluşan heyet de Fed’in takdir yetkisini onayladı. Mahkeme, *master hesap tahsisinde nihai karar yetkisinin Fed’de* olduğuna hükmetti.

Custodia, 2025’in 12’sinde mahkemeden tüm yargıçların birlikte değerlendirme yaptığı ‘en banc’ (tam heyet) inceleme talep etti ancak bu başvuru da reddedildi. Bağımsız gazeteci Eleanor Terrett’e göre karar 7’ye karşı 3 oyla alındı ve çoğunluk, “master hesabın onaylanıp onaylanmamasının Fed’in takdir yetkisi kapsamında olduğu” sonucuna vardı.

Buna karşın bazı yargıçlar kaygılarını dile getirdi. Timothy Tymkovich ve Allison Eid, karşı oy yazılarında “Fed’e, eyalet lisanslı finans kuruluşlarının başvurularını sınırsız şekilde reddetme imkanı tanınmasının, 1980 tarihli Para Kontrol Yasası(Monetary Control Act) ruhuyla çatışabileceğini” belirtti.

Yüksek Mahkeme yolu açık ama zor, ‘sınırlı master hesap’ seçeneği masada

Custodia’nın önünde teorik olarak bazı hukuki seçenekler duruyor. Şirketin ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvuru hakkı var ancak uzmanlar, *Yüksek Mahkeme’nin bu dosyayı incelemeye alma olasılığını düşük* görüyor. “yorum: Kripto bankacılık ile klasik para politikası yetki alanı arasındaki sınırın henüz Yüksek Mahkeme seviyesinde ele alınmamış olması, dosyayı ilkesel açıdan ilginç kılsa da mahkemenin iş yükü ve siyasi hassasiyetler nedeniyle dosyayı seçmeme ihtimali daha yüksek görülüyor.”

Diğer bir seçenek ise Fed’in Kansas City Şubesi’nin, yakın zamanda kripto para borsası Kraken(Kraken) için onayladığı *‘sınırlı master hesap’* modeline başvurmak. Bu hesap tipi, standart master hesap ile tamamen aynı olmasa da benzer bazı fonksiyonları sunuyor ve ödeme ile operasyonel verimlilikte belirli avantajlar sağlıyor. Custodia açısından bu model, *doğrudan tam erişim* yerine *kademeli ve kontrollü erişim* için bir ara formül olabilir.

Son karar, ABD Merkez Bankası’nın dijital varlık temelli finans kuruluşlarının *merkezi banka sistemine erişimini nasıl yöneteceğine* ilişkin çizdiği çerçeveyi bir kez daha ortaya koydu. Ancak bu alanla ilgili tartışmanın tamamen bittiğini söylemek zor. İleride olası *politika değişiklikleri*, Kongre kaynaklı yeni düzenlemeler ya da başka davalar üzerinden hukuki çerçevenin yeniden gündeme gelme ihtimali masada duruyor.

Şu ana kadar Custodia cephesi, temyiz mahkemesinin son kararına dair resmi bir açıklama yayımlamadı.