ABD’li Bölgesel Bankalardan Tokenleştirilmiş Mevduat Atağı: Cari Network, Stablecoin’lere Düzenlemeli Alternatif Sunuyor

Amerika’daki bölgesel bankalar, mevduata dayalı dijital ödeme altyapısını doğrudan kendileri kurarak, stablecoin’lerden ayrışan ‘düzenleyici çerçeve içindeki tokenleştirilmiş mevduat’ denemesine başladı. ZKsync tabanlı ‘Cari Network’, bankalardaki mevduatı blokzincir üzerinde tokene çevirerek kurumlar arası anlık transferi mümkün kılarken, paranın banka sisteminin dışına çıkmamasını sağlayacak şekilde tasarlanmasıyla öne çıkıyor.

Bu proje 18’inde (yerel saatle) duyuruldu. Katılan bankalar arasında Huntington Bancshares, First Horizon, M&T Bank, KeyCorp, Old National Bancorp gibi bölgesel oyuncular yer alıyor. Bölgesel bankalar ‘Cari Network’ adı altında birleşerek tokenleştirilmiş mevduat altyapısını birlikte geliştiriyor. Cari Network, müşteri mevduatını ‘dijital token’ formatına dönüştürüp bankalar arasında gerçek zamanlı olarak aktarabilmeyi hedefliyor. Ancak bu token’ların, stablecoin’lerde olduğu gibi ayrı bir ihraççı kurum tarafından yaratılan varlıklar değil, doğrudan ‘mevcut banka mevduatını’ temsil ettiğinin altı çiziliyor.

Cari tarafının açıklamasına göre bu token’lar, klasik banka mevduatıyla tamamen aynı şekilde bankanın bilançosunda yer almaya devam ediyor ve mevcut bankacılık düzenlemeleri olduğu gibi uygulanıyor. Mevduat sigortası açısından da bu yapıların FDIC (ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu) güvencesi kapsamında olduğu vurgulanıyor. Bu tercih, fonların banka sisteminin dışına taşınarak bir tür ‘gölge banka’ gibi işleyebileceği endişesi nedeniyle stablecoin’lere mesafeli duran düzenleyici otoriteleri de gözeten bir tasarım olarak yorumlanıyor. Bankalar açısından bakıldığında ise hem hızlı ödeme ve takas imkânı sağlarken hem de mevduat çıkış riskini azaltan bir yaklaşım öne çıkıyor.

Altyapı, ZKsync ekosistemini geliştiren Matter Labs tarafından kurulan, özel ve izinli (permissioned) blokzincir ‘Prividium’ üzerinde çalışıyor. Sadece onaylı katılımcılar (bankalar vb.) ağa erişebiliyor; işlemler yüksek hız ve güçlendirilmiş mahremiyet ilkeleriyle kurgulanıyor. Bununla birlikte, gerektiğinde düzenleyici kurumların faaliyetleri denetleyebilmesine (audit) imkân tanınması da dikkat çeken bir unsur. Cari Network CEO’su Gene Ludwig, “Bankalar, dijital paranın bir sonraki aşamasını sadece ‘takip eden’ değil, ‘yöneten’ taraf olmalı” ifadelerini kullandı. Matter Labs CEO’su Alex Gluchowski de bu örneğin, gizlilik ve uyum (compliance) gereklilikleri korunurken blokzincirin nasıl kullanılabileceğini gösterdiğini belirtti.

Bankacılık sektörü, kripto odaklı ödeme ağlarının sunduğu ‘hız’ ve ‘7/24 anlık takas’ avantajına karşı daha görünür biçimde pozisyon almaya başladı. Geleneksel finans dünyası uzun süredir blokzincir ve tokenizasyonu tartışsa da, açık (public) ağların kullanımıyla ortaya çıkan düzenleme ve risk başlıkları önemli bir engel olarak gündemde kaldı. Cari Network, izinli yapı sayesinde ‘düzenleyici korkuluklar’ içinde benzer verimlilik seviyesini yakalamayı amaçlayan bir strateji olarak değerlendiriliyor. Amerika Orta Ölçekli Bankalar Birliği(Mid-Size Bank Coalition of America) de projeye destek veriyor. Bu durum, bölgesel bankaların ödeme altyapısını modernleştirirken, mevduatın yeni dijital alternatiflere kaçmasını istemediğini gösteren bir işaret olarak öne çıkıyor.

Cari Network’ün 2026’da çok daha geniş kapsamlı biçimde hayata geçirilmesi planlanıyor. Katılımcı bankalar, tokenleştirilmiş mevduatın oluşturulması, taraflar arasında transfer edilmesi ve yeniden klasik dolar mevduatına dönüştürülmesi süreçlerini kademeli olarak test edecek. Piyasada ise bu tür ‘tokenleştirilmiş mevduat’ modellerinin, stablecoin ve merkez bankası dijital parası (CBDC) tartışmalarıyla şekillenen rekabet ortamında, bankacılık sektörü açısından ‘uygulanabilir ve düzenlenebilir’ bir alternatif olup olmayacağı yakından izleniyor.