SEC ve CFTC’den Kripto Rehberi: Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) ve 16 Büyük Token ‘Dijital Emtia’ İlan Edildi

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC), kripto paraların sınıflandırılması ve denetlenmesine yönelik kapsamlı bir *rehber* yayımladı. Yıllardır süren ‘*düzenleyici belirsizlik*’ tartışmasına yanıt niteliği taşıyan bu adım, piyasanın temel yapısında önemli değişikliklerin habercisi olarak görülüyor.

Yayınlanan yeni rehber (Release No. 33-11412), kripto varlıkları beş ana kategoriye ayırıyor ve *staking*, madencilik, airdrop gibi temel *on-chain* faaliyetlerin hukuki statüsünü netleştiriyor. Sektörün uzun süredir eleştirdiği ‘*olay sonrası dava açma*’ anlayışının yerine, önceden tanımlanmış ve metne dökülmüş somut kriterler getiriliyor olması dikkat çekiyor.

Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) başta olmak üzere Solana(SOL), Ripple(XRP), Cardano(ADA), Avalanche(AVAX), Chainlink(LINK), Dogecoin(DOGE) dahil toplam 16 büyük token, bu rehberde açıkça ‘*dijital emtia*’ olarak tanımlandı. Bu sınıflandırma, söz konusu varlıkların menkul kıymet olmadığı ve denetim yetkisinin büyük olasılıkla SEC yerine CFTC tarafında olacağı anlamına geliyor. SEC, bu varlıkların değerinin belli bir şirket veya kişinin yönetim faaliyetlerinden ziyade, ağın kendiliğinden işleyişiyle oluştuğunu vurguluyor.

NFT’ler ve *meme token*lar ise ‘*dijital koleksiyon*’ kategorisine alındı. CryptoPunks, Chromie Squiggles ve Dogwifhat(WIF) gibi projeler öne çıkan örnekler arasında sayıldı. Kurum, meme tokenların genel olarak yatırım amacıyla değil, kültürel ve sosyal talep üzerinden alınıp satıldığını, bu nedenle menkul kıymet kapsamına girmediğini belirtiyor. Buna karşılık, NFT’lerin parçalara bölünerek çoklu pay şeklinde satılması gibi ‘*fraksiyonel*’ modellerin yatırım sözleşmesine benzeyebileceği ve bu durumda SEC kurallarına tabi olabileceği uyarısında bulunuluyor. Taraftar tokenları ise ‘*hibrit*’ bir yapıda görülüyor ve özelliklerine göre ‘dijital araç’ sınıfına girebileceği ifade ediliyor.

Staking ve madencilik faaliyetleri, rehberde net biçimde ‘*menkul kıymet olmayan*’ işlemler olarak tanımlandı. Bu kapsama bireysel staking’in yanı sıra üçüncü taraf üzerinden yapılan staking ve *likit staking* de giriyor. Ancak sabit getiri taahhüdü verilmesi ya da kullanıcıların yatırdığı varlıkların yeniden teminatlandırma (*rehypothecation*) veya agresif spekülasyon amaçlı kullanılması durumunda, bu yapıların menkul kıymet olarak değerlendirilebileceği belirtiliyor. Lido ve Rocket Pool gibi protokollerin bastığı stETH, rETH tarzı likit staking tokenları da belirli koşullar sağlandığı takdirde menkul kıymet sayılmayacak. Token *wrapping* işlemlerinde ise temel prensip korunuyor: Eğer dayanak varlık menkul kıymet değilse, örneğin Wrapped Bitcoin(WBTC) gibi, sarılı versiyon da menkul kıymet olarak görülmüyor.

Bu hamle, SEC’in yıllardır ağırlıklı olarak dava ve icra süreçleri üzerinden düzenleme yapmasına yönelik eleştirilerin ardından geldi. Kurumlar, geçmişte izlenen yolun, kriptoya özgü net bir çerçevenin oluşmasını geciktirdiğini dolaylı biçimde kabul ediyor. Yeni çerçevenin, 2025’te kurulan SEC Kripto Görev Gücü’nün çalışmaları ve aynı yıl Beyaz Saray’ın dijital varlık raporu sonrasında başlatılan ‘*Project Crypto*’ girişimi üzerinden şekillendiği belirtiliyor. 2026 Ocak’ında SEC ve CFTC’nin ortak çalışmayı resmileştirmesinin ardından, bu rehberin yayımlanmasıyla süreç somutlaşmış oldu. Bununla birlikte SEC, ‘*Howey Testi*’nin kaldırılmadığını, yeni dokümanın bu testin kripto alanına nasıl uygulanacağını açıklığa kavuşturduğunu özellikle vurguluyor.

Tokenleştirilmiş hisse senetleri ve tahviller gibi ‘*dijital menkul kıymetler*’ ise eskiden olduğu gibi mevcut menkul kıymet yasaları kapsamında kalmaya devam ediyor. Ayrıca teknik olarak menkul kıymet sayılmayan bir varlıkta bile, eğer ihraççı taraf kullanıcıya belli bir getiri vadederse, bunun yatırım sözleşmesi kategorisine girebileceği hatırlatılıyor. SEC ve CFTC, yeni rehbere ilişkin sektör geri bildirimlerini toplayarak ileride güncelleme ve düzeltmeler yapmayı planlıyor.

Genel olarak bakıldığında, açıklanan rehber, kripto piyasasının en büyük belirsizliklerinden biri olan *düzenleyici çerçeve* konusuna önemli ölçüde netlik kazandırıyor. Ancak bu ilkelerin gerçek piyasada nasıl uygulanacağı, yorumların ne kadar tutarlı olacağı ve icra tarafında standardın korunup korunamayacağı, önümüzdeki dönemde piyasalar için temel risk ve fırsat başlığı olmaya devam edecek.