Tayland, kripto para borsalarında ‘büyük ortak’ ve ‘fiili finansör’ avına çıkıyor

Tayland’da finansal otorite, kripto para borsalarında sadece ‘büyük ortakları’ değil, bu ortakların arkasındaki ‘fiili finansörleri’ de incelemeye alacak bir düzenleme teklifi açıkladı. Böylece yalnızca hisse senedi üzerinde görünen isimler değil, borsayı gerçekte ‘kim finanse ediyor’ sorusu da masaya yatırılacak. ‘kripto para borsası’, ‘büyük ortak’, ‘fiili finansör’, ‘kaynağı belirsiz para’ gibi başlıklar bu düzenlemenin odağında yer alıyor.

Tayland Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), bu hafta yayımladığı taslakta kripto para hizmet sağlayıcılarının *önemli hissedarları* için onay kriterlerini sıkılaştırmayı teklif etti. Buna göre doğrudan hisse sahibi olan büyük ortakların yanı sıra, bu ortağa fon sağlayan ya da kefil olan kişiler ile çeşitli sözleşme ve yapılandırmalar üzerinden fiilen sermaye desteği veren ‘arka plandaki’ isimler de denetim kapsamına alınabilecek. ‘yorum: Sadece hissedar listesine bakmak yerine, borsaları ayakta tutan gerçek sermaye kaynağı tespit edilmek isteniyor.’

Düzenleyici kurum, bu adımı ‘yasadışı fonların kripto para sektörüne giriş kanallarını kapatmak’ amacıyla attığını belirtiyor. ‘kara para aklama’ riski taşıyan fonların sisteme girmesi, lisanslı şirketleri bile hukuki risk altına sokabilir ve piyasanın güvenilirliğini zedeleyebilir. Taylandlı yetkililer bu endişe nedeniyle yılın başında ‘kara para aklama ile mücadele’ kapsamında yaklaşık 10 bin kripto platform hesabını dondurmuştu.

Yeni taslağın özünde, kağıt üzerinde görünen ortaklardan çok, onları ayakta tutan ‘gölge sermaye’nin incelenmesi var. Bir kripto borsasında pay sahibi olan şirketin arkasındaki destekçiler de mercek altına alınabilecek ve paranın hangi yapılar üzerinden aktığı ayrıntılı biçimde değerlendirilecek. SEC, ‘şekilden çok öz’e bakacağını vurguluyor.

Bununla birlikte bazı istisnalar da bulunuyor. Önemli hissedar konumundaki bir ortağın devlet kurumu ya da kamu kuruluşu gibi resmi bir *ulusal kurum* olması halinde, düzenleyici yalnızca bu kurumun kendi ortaklık yapısını kontrol edecek; bunun ötesinde ilave bir derin inceleme yapılmayacak. Gerekçe olarak söz konusu kurumların zaten kamu denetimine tabi olmaları gösteriliyor.

Önerilen düzenleme için görüş alma süreci 22 Nisan’a kadar sürecek. Ardından nihai kriterler kesinleştiğinde, Tayland’daki kripto para borsalarının ‘yönetim yapısı’ ve ‘sermaye temini’ modelleri üzerinde kayda değer etkiler bekleniyor. ‘yorum: Yeni çerçeve özellikle karmaşık ortaklık yapıları ve dolaylı finansman modelleri kullanan platformlar için ilave uyum yükü getirebilir.’

Benzer eğilimler Asya genelinde hissediliyor. Güney Kore’de kripto para borsalarının hisse sahipliğini tek elde en fazla yüzde 20 ile sınırlayan bir modele geçilmesinin değerlendirildiği konuşuluyor. Bölgedeki düzenleyici kurumlar kripto para borsalarının ‘mülkiyet yapısı’ ve ‘sermaye kaynağı’nı her zamankinden daha yakından inceleyen ortak bir çizgiye yöneliyor.

Sektör temsilcileri bu dalgayı yalnızca ‘düzenleme sıkılaşması’ olarak değil, kripto para piyasasını ‘geleneksel finans’ ile benzer ölçütlerle yönetme isteğinin göstergesi olarak yorumluyor. Özellikle borsalar, bireysel yatırımcıların piyasaya giriş kapısı olduğu için, bu altyapıyı fiilen ‘kimin kontrol ettiği’ sorusunun yanıtı kritik hale geliyor.

Tayland’daki yeni çerçevenin kesinleşmesi halinde yatırımcılar ve denetçiler için odak, ‘hisselerin kimin üzerinde göründüğü’nden çok ‘o hisseleri gerçekte kimin finanse ettiği’ne kayacak. Böylece Asya’daki düzenleyici bakış, kripto para borsalarının para akışlarından *yönetim yapısına* kadar uzanan daha geniş bir tabloyu dikkate almaya doğru evriliyor. ‘kripto para borsası’, ‘büyük ortak’ ve ‘fiili finansör’ kavramları, bu yeni dönemde piyasanın risk değerlendirmesinde merkezde yer alacak.