Kraken’den IRS’ye Kripto Vergisi Tepkisi: 56 Milyon Mikro İşlem, Büyük İdari Yük

Amerikan Vergi Dairesi(IRS)’nin ‘kripto para vergilendirme’ sistemiyle ilgili eleştiriler büyüyor. Kraken, sadece 2025 vergi yılı için 56 milyon adet işlem formu gönderdiğini açıkladı. Ancak bu işlemlerin büyük kısmı birkaç doları bile bulmayan ‘küçük tutarlı hareketler’den oluşuyor ve bu durumun hem mükellefler hem de idare için gereksiz ‘idari yük’ yarattığı vurgulanıyor.

Kraken, blog yazısında 2025 vergi yılında raporlanması gereken kripto para işlemleri için toplam 56 milyon adet ‘1099-DA’ formunu IRS’ye sunduğunu belirtti. Bu işlemlerin yaklaşık 18,5 milyonu 1 doların altında gerçekleşen hareketlerden oluştu. İşlemlerin yarısından fazlası 10 doların altındayken, 600 doları aşanlar toplamın yalnızca yüzde 8,5’i seviyesinde kaldı. Tüm hareketlerin yüzde 74’ü ise 50 doların altında gerçekleşti.

Sorun şu ki bu işlemlerin tamamı aynı şekilde mükelleflere de bildiriliyor. Kullanıcıların her bir hareketi tek tek kontrol edip beyannameye işlemesi gerekiyor. Standart ‘vergi yazılımları’ kripto işlemleri için yeterli olmadığı için de ekstra maliyet ortaya çıkıyor. Kraken, aktif kripto yatırımcıları için bu ek yükün yılda yaklaşık 250–500 dolar arasında olabileceğini tahmin ediyor. Şirket, ‘tam olmayan verilerle sayısız mikro işlemi ayıklamak için harcanan zaman ve paranın, IRS’nin bu işlemlerden toplayacağı vergi gelirini fazlasıyla aştığını’ savunuyor.

Bağımsız kuruluş Tax Foundation’ın hesaplamalarına göre ABD’de bireysel mükelleflerin vergi beyanına ayırdığı toplam zaman ve para yılda 146 milyar dolara ulaşıyor. Ortalama bir mükellef, yılda yaklaşık 13 saatini ve 290 dolarını sadece vergi beyanı için harcıyor. Kripto vergilendirmesiyle ilgili karmaşıklığın bu yükü artırdığına dikkat çekiliyor.

Mevcut 1099-DA formu yalnızca ‘brüt işlem tutarı’nı gösteriyor; yani satış rakamı yazıyor ama maliyet bedeli (alış fiyatı) yer almıyor. Bu nedenle gerçek kâr-zarar hesabı yapmak neredeyse imkansız hale geliyor. Kraken, bu durum nedeniyle müşteri destek taleplerinde belirgin artış yaşandığını bildiriyor.

Şirket, kripto vergilendirme sistemindeki sorunların temelinde vergi kanununun iki yapısal eksikliğinin yattığını öne sürüyor. İlk olarak, ABD’de kripto için bir ‘küçük tutarlı işlem istisnası’ bulunmuyor. Örneğin Bitcoin(BTC) ile 7,99 dolarlık bir hamburger ödemesi bile vergilendirilebilir bir işlem olarak kabul ediliyor. Kullanıcı, o Bitcoin(BTC)’i hangi fiyattan aldığını bulup aradaki farkı hesaplayarak beyan etmek zorunda kalıyor. Bu durum, ‘günlük ödemeler’ için kripto kullanımını pratik olmaktan çıkarıyor.

İkinci başlık ise ‘staking ödüllerinin vergilendirilmesi’. Staking yoluyla elde edilen token’lar, alındıkları andaki piyasa fiyatına göre ‘anında gelir’ sayılıyor. Ancak kullanıcıların önemli bölümü bu token’ları o anda satmıyor. Daha sonra fiyatlar düştüğünde, mükellefler gerçekte sahip olduklarından daha yüksek bir tutar üzerinden vergi ödemek zorunda kaldıkları ‘görünmeyen gelir(phantom income)’ sorunuyla karşılaşıyor. Kraken, IRS’ye gönderilen küçük tutarlı işlem kayıtlarının önemli bir kısmının da bu tür staking ödüllerinden kaynaklandığını belirtiyor.

ABD Kongresi’nde şu anda kripto için ‘küçük tutarlı işlem istisnası’ getirmeyi hedefleyen bir düzenleme tartışılıyor. Ancak mevcut taslak, istisnayı yalnızca stablecoin işlemleriyle sınırlıyor. Kraken, bu sınırın tüm kripto varlıkları kapsayacak şekilde genişletilmesi ve eşiklerin ‘enflasyona endeksli’ hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Staking gelirleri için ise şirket, vergilendirmenin ‘token’ların alındığı an mı yoksa satıldığı an mı yapılacağı konusunda mükelleflere ‘seçim hakkı’ tanınmasını öneriyor. Kraken’e göre borsalar, her iki yöntemi de teknik olarak destekleyebilecek durumda; ancak bu esnekliğin uygulanabilmesi için açık bir yasal çerçeveye ihtiyaç var.

Kripto para vergilendirme kurallarının fiili piyasa uygulamalarıyla uyuşmaması, hem yatırımcıların uyum maliyetini yükseltiyor hem de kriptonun ‘günlük kullanım alanı’ gelişimini yavaşlatıyor. Düzenlemelerde yapılacak olası iyileştirmeler, önümüzdeki dönemde kripto para piyasasında ‘gerçek kullanım’ odaklı büyümenin önünü açabilecek kritik bir faktör olarak görülüyor.