Polonya’da kripto para kavgası: PiS’ten dijital varlıkları tamamen yasaklama hamlesi, parlamentoda dört farklı düzenleme paketi gündemde

Polonya parlamentosu, kripto varlıklara yönelik dört ayrı ‘kripto yasa tasarısı’ üzerinde çalışırken, daha önce iktidar tecrübesi bulunan Hukuk ve Adalet Partisi(PiS) ani bir hamleyle ‘dijital varlık faaliyetlerinin *tamamen yasaklanması’nı öngören bir teklif sundu. Mevcut düzenlemelerle ilgili Başkan’ın veto krizi ve siyaset sahnesini karıştıran ‘Zondacrypto’ tartışmaları da buna eklenince, Polonya’nın *kripto para* ve *dijital varlık* politikasının yönü yeniden belirsizleşti.

13’ünde (yerel saatle), Reuters’e göre Polonya alt meclisi Sejm, kripto varlık piyasasını düzenlemeyi amaçlayan tasarıları görüşmeye başladı. Daha önce Polonya siyasetinde, Başkan Karol Nawrocki’nin veto ettiği düzenlemeyi geçersiz kılma girişimi sonuçsuz kalmış, bunun ardından oluşan *düzenleyici boşluğu* doldurmak için birden fazla tasarı yeniden meclise sunulmuştu. Bu süreçte PiS, daha önce destek verdiği piyasa odaklı düzenleme çizgisinden vazgeçerek ‘kripto varlıkların *tam yasaklanması*’ yönünde pozisyon değiştirdi.

Sejm Başkanı Wojciech Czaja, PiS’in bu ani politika değişikliğini ‘şaşırtıcı’ diye eleştirdi. Üstelik PiS’in sunduğu *yasaklama tasarısı*, aynı gün incelenen ve Başkan Nawrocki tarafından gönderilen tasarıyla da siyasi açıdan taban tabana zıt bir çizgi izliyor. Şu anda Sejm gündeminde hükümetin sunduğu tasarı, merkez ve muhalefet bloğunda yer alan Poland2050 ile Konfederacja (Konfederasyon) tarafından hazırlanan metinler de dahil olmak üzere toplam dört farklı *kripto düzenleme paketi* bulunuyor.

Hükümetin tasarısı ile Başkanlık tasarısı genel çerçevede benzer olsa da, *kripto para hesaplarının dondurulması* yetkisi ve dolandırıcılık suçlarına verilecek cezaların seviyesi konusunda ayrışıyor. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ilk taslak, yetkililerin soruşturmalarını engelleyen kişi veya kurumlara en fazla 25 milyon zloty, yani yaklaşık 6,9 milyon dolar para cezası kesilmesine imkan tanıyordu. Başkanlık tasarısında ise bu üst sınır 20 milyon zloty, yaklaşık 4,5 milyon dolar seviyesine çekilmiş durumda.

Czaja, bu hafta öncelikle dört düzenleme tasarısının masaya yatırılacağını, PiS’in ‘tam yasak’ teklifinin ise daha sonra ele alınacağını açıkladı. Tasarıların ikinci tur görüşmesinin 14’ünde yapılması planlanıyor. Böylece, *kripto piyasasına yönelik sıkılaşma* adımları konusunda siyasi tartışmaların önce ilerletilmesi, doğrudan yasaklama ihtimalinin ise şimdilik geri planda tutulması bekleniyor.

Tartışmanın arka planında ‘Zondacrypto’ etrafında dönen iddialar da önemli rol oynuyor. Başbakan Donald Tusk, bu şirketin *Rus sermayesiyle bağlantılı* olduğunu ve kripto varlık düzenlemelerine karşı çıkan bazı siyasetçilere mali destek sağladığını öne sürdü. Tusk, parlamentodaki belirli grupların kripto yasalarını bloke etme çabasını, fiilen bu şirketin çıkarlarını savunmak olarak nitelendirip sert bir dille eleştirdi.

Buna karşılık Başkanlık ofisi, Başkan Nawrocki’nin kripto varlık piyasasının kendisine değil, hükümetin sunduğu modelin ‘ciddi kusurlar’ taşımasına itiraz ettiğini savunuyor. Başkanlık çevreleri, kullanılan vetonun *aşırı regülasyon* riskini ve hukuki karmaşayı önlemeyi amaçladığını, piyasanın tamamen bastırılmasını hedeflemediğini vurguluyor.

Ülkedeki uzmanlar ve muhalefet temsilcileri ise meselenin artık sadece bir *endüstri regülasyonu* olmaktan çıkıp, doğrudan siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleştiği görüşünde. Konfederasyon lideri Slawomir Mentzen, yeni düzenleme paketlerinin Polonya’daki *kripto ekosistemini “fiilen yok edeceğini”* savundu. Ekonomist Krzysztof Piech ise Başkan’ın vetosunun hem Polonya Anayasası’nın ruhuna hem de AB düzenlemelerinin genel çerçevesine aykırı olduğunu söyleyerek eleştirilerin dozunu yükseltti.

Bu tartışmalar sürerken, küresel kripto varlık piyasasının toplam değeri haftalık bazda yaklaşık 2,65 trilyon dolar seviyesini koruyor. Polonya’daki *kripto düzenleme* kavgası şu an için küresel piyasa fiyatlamasını doğrudan sarsacak boyutta değil. Ancak *Avrupa genelinde kripto paralara* ve *dijital varlık regülasyonuna* dair siyasi gerilimin hala devam ettiği ve yeni yasa tasarıları üzerinden sık sık yeniden alevlenebileceği net biçimde görülüyor.