Myanmar, kripto para dolandırıcılığı için idam cezasını gündeme aldı: Güneydoğu Asya’da skam endüstrisine sert darbe

Myanmar, ‘kripto para dolandırıcılığı’ suçlarında idam cezasını gündeme aldı

Myanmar askeri yönetimi, mağdurları tehdit ve zorla çalıştırma yoluyla ‘kripto para dolandırıcılığı’na sürükleyen suçlulara *idam cezası* getirmeye hazırlanıyor. Bölge geneline yayılan ‘skam merkezi’ sorununu hedef alan bu sert adım, yasalaşması halinde hem uluslararası tepkileri hem de soruşturma baskısını artırabilir.

13’ünde (yerel saatle), Singapur merkezli CNA’ye göre Myanmar yönetimi, ‘Çevrimiçi Dolandırıcılığı Önleme Yasası(Anti-Online Scam Bill)’ taslağını kamuoyuna açıkladı. Taslakta, *şiddet, işkence, yasa dışı alıkoyma ve çeşitli ağır kötü muamele yöntemleriyle* başkalarını çevrimiçi dolandırıcılık faaliyetlerine zorlayan kişilere idam cezası uygulanabileceği belirtiliyor. 2021’deki darbe ile iktidara gelen cunta yönetimi, bu yasa tasarısını haziran ayında parlamentonun yeniden toplanmasıyla birlikte görüşmeyi planlıyor.

Yerel basına göre, dolandırıcılık merkezlerini bizzat işletenler ya da ‘kripto para dolandırıcılığı’ faaliyetlerine doğrudan katılanlar için de *müebbet hapis* gündemde. Ancak zorla çalıştırılan mağdurlara aynı cezanın uygulanıp uygulanmayacağı henüz net değil. Özellikle geçen ay Myanmar Devlet Başkanı Min Aung Hlaing’in tüm idam cezalarını müebbet hapse çevirmesinin ardından, yeni yasanın *fiili uygulamasının* nasıl şekilleneceği merak konusu.

Bu girişim, Myanmar, Kamboçya ve Laos gibi bölgelerde kök salan büyük ölçekli *skam endüstrisi*ni hedef alıyor. Söz konusu ülkelerde, dünya çapında mağdurları hedef alan organize dolandırıcılık şebekeleri ve zorla alıkoyma vakaları uzun süredir gündemde. ‘Kripto para’ kullanılarak yapılan para transferleri ve kara para aklama iddiaları da defalarca ortaya çıktı. Yetkililerin ‘idam cezasını’ masaya sürmesinin arkasında, *suçu caydırma ve sert bir siyasi mesaj verme* isteği olduğu değerlendiriliyor. ‘yorum: İnsan hakları örgütlerinin, işkence ve idam tehdidinin silahlı gruplar ve yoksul göçmenler üzerindeki baskıyı artırabileceği yönünde eleştiriler getirmesi beklenebilir.’

Çin’de aranan iş insanının 1,15 milyar dolarlık varlığı donduruldu

Öte yandan aynı gün, Hong Kong Yüksek Mahkemesi, Prince Group Üst Yöneticisi(CEO) Chen Zi(Chen Zi) ile bağlantılı olduğu düşünülen yaklaşık 9 milyar Hong Kong doları, yani yaklaşık 1 milyar 150 milyon ABD doları tutarındaki varlığın *dondurulmasına* hükmetti. Chen Zi, ocak ayında Kamboçya’dan iade edilmiş ve Çin’de tutuklanmıştı. Kendisine yöneltilen suçlamalar arasında *büyük ölçekli suç örgütü bağlantıları* ve ‘kripto para dolandırıcılığı’ merkezlerinin işletilmesi bulunuyor.

Chen Zi ve şirketi geçen yıl hem ABD hem de Birleşik Krallık tarafından yaptırım listesine alınmıştı. Yine dolandırıcılık iddialarıyla gündeme gelen HuiOne Group(Huione Group) da yaptırım kapsamına girerken, grubun finansal kolu HuiOne Pay(Huione Pay)’in banka lisansı iptal edildi. Kamboçya finans sektörüne uzanan bağlantı iddiaları sürerken, ülkenin yerel oyuncularından Panda Bank(Panda Bank)’ın da şubat ayında lisansı iptal edildi ve tasfiye görevlileri kısa süre önce bankanın mobil uygulamasının tamamen kaldırılacağını duyurdu.

Böylece *Güneydoğu Asya’daki skam endüstrisi*, artık yalnızca bölgesel bir suç sorunu olmaktan çıkıp; *varlık dondurma, uluslararası yaptırımlar, sınır ötesi iade süreçleri ve sertleşen yasalar* ile şekillenen daha karmaşık bir döneme girmiş durumda. Myanmar’ın idam cezasını yeniden gündeme taşıyan hamlesi, güçlü bir caydırıcılık mesajı verebilir; ancak bunun *mağdurların korunmasına* ve *örgütlü suç ağlarının kalıcı biçimde dağıtılmasına* ne ölçüde katkı sunacağı, önümüzdeki dönemde netleşecek.