Myanmar Cuntası Kripto Dolandırıcılığına İdam Cezasına Kadar Uzanan Sert Yasa Tasarısı Hazırladı

Myanmar cunta yönetimi, kripto para kullanılarak yürütülen çevrimiçi dolandırıcılıklara ‘idam cezası’na kadar uzanan sert yaptırımlar getiren yeni bir yasa tasarısı hazırladı. ABD’de geçen yıl kripto bağlantılı dolandırıcılıklarda 11 milyar doların üzerinde kayıp yaşandığı raporlanırken, Güneydoğu Asya genelindeki ‘skam merkezlerine’ yönelik baskı giderek artıyor.

13’ünde (yerel saatle), Myanmar ulusal portalında yayımlanan bilgilere göre cunta yönetimi, ‘Çevrimiçi Dolandırıcılığı Önleme Yasası(Anti-Online Fraud Bill)’ taslağını kamuoyuna sundu. Tasarı, dijital para dolandırıcılığından suçlu bulunan kişilere 10 yıl ile müebbet hapis arasında ceza verilmesini öngörüyor. Özellikle, bu tür suç örgütlerinin zorla çalıştırma ya da insan kaçakçılığıyla istihdam ettiği kişilerin ölümüyle sonuçlanan olaylarda ‘idam’ cezasının önünü açıyor. Parlamento işlevi gören ‘Pyidaungsu Hluttaw’, yasanın, ülke egemenliği ile istikrarını tehdit ettiği düşünülen çevrimiçi dolandırıcılık faaliyetlerine karşı hazırlandığını belirtti.

Güneydoğu Asya’daki bu ‘skam merkezlerine’ karşı sadece Myanmar değil, bölge ülkeleri ve küresel güçler de daha sert önlemler alıyor. 20 Ocak 2024’te (yerel saatle), bölge basınında yer alan haberlere göre Çin, Myanmar merkezli dolandırıcılık ağlarıyla bağlantılı 11 kişiyi idam etti. ABD ise Nisan’da Çin ve Dubai makamlarıyla iş birliği yaparak 200’den fazla kişiyi gözaltına aldı ve 9 skam merkezi kapatıldı.

Başkan Trump, Mart’ta imzaladığı bir başkanlık kararnamesiyle skam siteleri ve siber suçlarla mücadeleyi federal öncelik haline getirdi. Ardından Federal Soruşturma Bürosu(FBI) bünyesinde kurulan ‘Skam Merkezleri Saldırı Gücü’, Kamboçya, Laos ve Myanmar çevresindeki işletme sorumluları ile bu yapıları yöneten Çinli organize suç şebekelerini yakın takibe aldı. Bu suçlar; romantik ilişki vaadiyle yürütülen ‘romantik skam’, kripto topluluğunda bilinen ‘domuz kesme’ tipi yatırım tuzakları ve sahte yatırım platformları gibi farklı formatlara evrilmiş durumda. Para transferlerinde ise Bitcoin(BTC) başta olmak üzere çeşitli ‘kripto paralar’ yoğun biçimde kullanılıyor.

Buna karşın, Myanmar cunta yönetiminin ‘siyasi meşruiyeti’ tartışmalı olmaya devam ediyor. Ordu, 2021’de gerçekleştirdiği darbe ile yönetime el koymuş, parlamento ise ancak 2026 Mart’ında yeniden toplanabilmişti. Bağımsız gözlemciler, bu süreçte yapılan seçimlerin de adil ve şeffaf olmadığı görüşünde birleşiyor. Hükümet, haziranın ilk haftasında yeni bir oturum planlandığını duyurdu. ‘yorum Bu oturumda çevrimiçi dolandırıcılık yasa tasarısının gündeme alınıp alınmayacağı, hem iç hem de dış politika açısından yakından izlenecek.’

FBI verilerine göre, Amerikalılar 2025’te yalnızca çevrimiçi dolandırıcılıklar nedeniyle 20 milyar doların üzerinde para kaybetti. Güneydoğu Asya’daki ‘skam merkezleri’, bu küresel suç zincirinin ana üslerinden biri haline gelmiş durumda. Bu tablo içinde Myanmar’ın yeni yasa tasarısı, bir yandan uluslararası suç ağlarına yönelik sert bir uyarı niteliği taşırken, diğer yandan da bölgede ‘kripto para’ temelli dolandırıcılıklara karşı artan baskının somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.