İsrail’in kripto para gönüllü beyan programı fiyasko: 10 milyar dolar hedefe karşı sadece 50 milyon dolar beyan

İsrail vergi idaresi, kripto para varlıklarına yönelik *“gönüllü beyan”* programından beklediği vergi gelirini toplayamıyor. Yetkililer, bu programla 10 milyar dolar (yaklaşık 1 trilyon 535 milyar won) seviyesinde ek *kripto para vergisi* geliri hedefliyordu. Ancak gelen başvurular ve bildirilen tutarlar, beklentinin oldukça altında kalmış durumda. Uzmanlara göre, süreçteki ‘belirsizlik’ ve yeterli ‘anonimlik’ sunulmaması, yatırımcıların sisteme katılma isteğini ciddi biçimde zayıflatıyor.

13’ünde (yerel saatle), Globes’e göre İsrail vergi idaresi, Ağustos 2025’te başlatılan *“kripto para gönüllü beyan”* politikasıyla, daha önce bildirilmemiş dijital varlıklar üzerinden önemli miktarda vergi tahsil etmeyi planlıyordu. Ancak şimdiye kadar beyan edilen tutar, sermaye kazancı bazında sadece 50 milyon dolar seviyesinde kaldı. Program kapsamında, ek vergi ve ceza indirimleri ile ‘cezai yaptırımdan muafiyet’ vaat edilmesine rağmen, bu imkândan yararlanmak için başvuran kişi sayısı yalnızca 58’de kaldı.

Mevcut düzenleme, 2024 Aralık sonu itibarıyla kripto para varlıklarının toplam değeri 522 bin doları aşmayan ve düzeltme beyannamesi ile vergi ödemesini 31 Ağustos 2026’ya kadar tamamlayan mükelleflere *“cezai sorumsuzluk”* sağlıyor. Buna rağmen, vergi ve muhasebe alanında faaliyet gösteren uzman Yiftah Simhoni, “Yatırımcılar açısından kripto paraların izinin sürülmesinin zor olduğu algısı daha baskın” yorumunu yaptı. Simhoni’ye göre, “Programın ilk aşamasında hukuki *kesinlik* ve güçlü bir *anonimlik* güvencesi verilmezse, gönüllü beyan için teşvik çok sınırlı kalır” değerlendirmesi öne çıkıyor.

İsrail Merkez Bankası, 2024 yılının ilk yarısı itibarıyla İsrail vatandaşlarının elinde yaklaşık 1 milyar dolar tutarında *kripto para* bulunduğunu tahmin ediyor. “yorum: Bu tahmin, vergiye tabi potansiyel varlık havuzunun, bugüne kadar beyan edilenden katbekat büyük olduğuna işaret ediyor.” Bu nedenle vergi idaresi içinde ve dışında, bildirilmemiş kripto varlıkların gerçek hacminin çok daha yüksek olabileceği görüşü yayılıyor. Ancak mevcut başvuru eğilimi ve düşük beyan rakamları, İsrail’in kripto para vergilendirmesinde *“normalleşme”* ve tam kapsamlı bir *vergi uyumu* hedefine, öngörülenden çok daha yavaş ilerlediğini gösteriyor.

Öte yandan ABD’de de küçük tutarlı *kripto para işlemleri* için vergi yükünün hafifletilmesine dönük tartışmalar devam ediyor. ABD Kongresi’nde, dijital varlıklarla yapılan düşük tutarlı işlemlerin IRS bildirim yükümlülüğünden muaf tutulmasını öngören PARITY Act isimli yasa teklifi gündeme alındı. “yorum: İsrail ve ABD örnekleri, kripto para vergilendirmesinde küresel ölçekte iki ana eksenin öne çıktığını gösteriyor: Bir yanda vergi tabanını genişletmek isteyen sıkılaştırıcı yaklaşımlar, diğer yanda ise küçük yatırımcıyı ve günlük kullanımı teşvik etmeyi hedefleyen esnek modeller.” Önümüzdeki dönemde ülkelerin, *düzenleme sıkılığı* ile *gönüllü beyan ve uyum teşvikleri* arasındaki dengeyi nasıl kuracağı, kripto para piyasalarının gelişimi ve vergi gelirlerinin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.