ABD, Anthropic’in Fable 5 ve Mythos 5 yapay zeka modellerine yabancı erişimi ulusal güvenlik gerekçesiyle kesti

ABD hükümeti, Anthropic’in gelişmiş yapay zeka modellerine yabancı erişimini kesti… ‘ulusal güvenlik’ tartışması büyüyor

Anthropic, ABD hükümetinden gelişmiş yapay zeka modelleri ‘Fable 5’ ve ‘Mythos 5’e yönelik yabancı kullanıcı erişimini durdurması yönünde talimat aldığını açıklayınca, yapay zeka ekosisteminde ciddi bir tartışma başladı. ABD tarafı ‘ulusal güvenlik’ gerekçesine dayanırken, şirket somut bir gerekçe sunulmadığını belirtiyor ve alınan kararın ‘aşırı’ olduğunu savunuyor.

13’ünde (yerel saatle), Anthropic’e göre ABD hükümeti, 12’sinde yabancı uyruklu tüm kullanıcılara iki modele erişimi *derhal* kapatmasını öngören bir ‘ihracat kontrolü’ talimatı iletti. Karar, ABD içinde ya da dışında bulunmasından bağımsız olarak tüm yabancıları kapsıyor ve Anthropic’in yurt dışındaki çalışanları için de istisna tanınmıyor. Şirket, talimatın hemen ardından ilgili modellere erişimi devre dışı bıraktığını, diğer yapay zeka modellerinin ise bu karardan etkilenmediğini bildirdi.

Anthropic, bu kararın arka planında bazı kullanıcıların modellerdeki ‘koruma mekanizmalarını bypass eden jailbreak’ denemelerine ilişkin raporların bulunduğunu kabul ediyor. Ancak şirket, yaptığı incelemelerde bu örneklerin ‘zaten bilinen sınırlı sayıda zafiyeti’ ortaya koyduğunu, *yaygın bir güvenlik çöküşü* ile ilgisi olmadığını vurguluyor. Anthropic, benzer seviyede ‘koruyucu önlemlerin etrafından dolanma’ yeteneğinin OpenAI’nin GPT-5.5 modeli gibi diğer gelişmiş sistemlerde de gözlemlenebileceğini öne sürüyor.

Şirket ayrıca, Fable 5 modelinin ABD kamu kurumları, İngiltere Yapay Zeka Güvenliği Araştırma Enstitüsü, özel siber güvenlik firmaları ve kendi iç ‘red team’ ekipleri tarafından binlerce saatlik teste tabi tutulduğunun altını çiziyor. Buna rağmen ‘genel geçer, her durumda işe yarayan bir jailbreak’ yöntemine rastlanmadığını ifade ediyor. Anthropic, ticari bir yapay zeka ürününün sadece ‘dar kapsamlı birkaç istisnai bypass örneği’ üzerinden piyasadan çekilmesi ya da ağır şekilde kısıtlanmasının, sektör açısından ‘tehlikeli bir emsal’ yaratacağı uyarısında bulunuyor.

Sektör içinde ve çevresinde kararın yankıları oldukça karışık. Bazı Reddit kullanıcıları, ‘gerçek amacın gerçekten ulusal güvenlik olup olmadığı’ konusunda kuşku dile getirirken, diğer bir kesim ise *şifreleme* ya da *siber güvenlik teknolojileri* gibi alanlarda uygulanan kısıtlamaların yüksek kapasiteli yapay zeka modelleri için de geçerli olmasının ‘doğal bir devam’ olduğunu savunuyor. Öte yandan, Trump yönetiminin yabancı hükümetler, şirketler ve bireyler için gelişmiş yapay zeka modellerine yönelik erişim ve kullanım kısıtlamalarını genişlettiğine dair haberler de tartışmayı daha da alevlendirmiş durumda.

Bu dosya, yapay zekanın artık yalnızca ‘ticari bir dijital hizmet’ olarak değil, aynı zamanda ‘ulusal güvenlik varlığı’ olarak da ele alınmaya başladığını gösteriyor. Anthropic, karara itiraz edip erişimin yeniden açılması için girişimlerini sürdürürken, ‘yüksek kapasiteli yapay zeka modelleri’ etrafındaki ABD kaynaklı regülasyon baskısının önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor. Bunun sonucu olarak, *yapay zeka endüstrisindeki rekabet* yalnızca ‘teknik üstünlük’ üzerinden değil, aynı zamanda ‘düzenleyici baskıya uyum sağlama ve yönetme kapasitesi’ üzerinden de şekillenmeye başlıyor.