Endonezya ve AB, 1 Temmuz’da Kriptoyu Sıkı Kıskaç Altına Alıyor: MiCA ve Yeni OJK Yasası Aynı Gün Başlıyor

Endonezya ve Avrupa, aynı ay içinde *kripto düzenlemelerinde köklü bir dönüşüm* sürecine girdi. Borsalar ve dijital varlık şirketleri için ‘lisans’ ve ‘denetim’ şartları sertleşirken, küresel kripto pazarının yapısının yeniden şekillenebileceği konuşuluyor.

Endonezya Parlamentosu, kısa süre önce güncellenen ‘P2SK Yasası’nı onaylayarak kripto dahil tüm dijital varlıkların denetim yetkisini resmen Finansal Hizmetler Otoritesi’ne(OJK) devretti. Daha önce farklı kurumlara dağılmış olan yetkiler OJK çatısı altında toplanırken, kripto paralar artık birer ‘emtia’ değil, *“finansal varlık”* olarak yeniden sınıflandırılıyor. Aynı dönemde Avrupa Birliği(EU) tarafında da 1 Temmuz’da ‘MiCA’ geçiş süreci tamamlanıyor. Böylece Asya ve Avrupa’nın iki büyük pazarı *aynı zaman diliminde* daha sıkı kripto regülasyonuna geçmiş olacak.

Endonezya’da kripto, fiilen ‘finansal ürün’ muamelesi görmeye başlıyor. Yeni yasa ile OJK, bankalara uygulanan ölçekte bir denetimi kripto para borsalarına ve dijital varlık şirketlerine yayabilecek. Sermaye yeterliliği, müşteri varlıklarının şirket varlıklarından ayrı tutulması, kurumsal yönetişim standartları ve risk yönetimi gibi geleneksel finans kuralları, kripto piyasasına da *doğrudan* taşınıyor.

Dijital biçimde düzenlenen yatırım sözleşmelerinin de ‘menkul kıymet’ tanımına dahil edilmesi, bazı token’lar ve DeFi(merkeziyetsiz finans) projeleri için menkul kıymet mevzuatına tabi olma riskini artırıyor. *yorum: Bu yaklaşımın, MiCA’nın varlık bağlantılı token’lara getirdiği çerçeveyle yapısal açıdan benzeştiği görülüyor.*

Düzenlemenin asıl kritik tarihi 1 Temmuz 2026. Bu tarihten sonra, halihazırda Bappebti yapısı altında faaliyet gösteren borsalar yeni kuralları yerine getiremezse doğrudan yaptırım tehlikesiyle karşılaşacak. Böylece ‘Endonezya kripto düzenlemesi’ de tıpkı Avrupa’daki MiCA gibi *aynı gün* fiili uygulama evresine girmiş olacak.

Tokocrypto CEO’su Calvin Kizana, piyasadan özellikle netleşmiş uygulama detayları beklediklerini belirterek “Sektörün neye hazırlanması gerektiğini açıkça gösteren ayrıntılı rehberlere ihtiyaç var, güçlü ve net regülasyonlar piyasa güvenini artıracaktır” dedi. Öte yandan sektör temsilcileri, kuralların ayrıntısına göre işletme maliyetlerinin belirgin şekilde yükselebileceğinden endişe ediyor.

Endonezya Blockchain Birliği ise tüm işlemlerin tek bir borsada toplanmasına yönelik tartışmalara karşı çıkarak bunun ‘piyasa rekabetine zarar verebileceğini’ savunuyor.

Avrupa’da MiCA tarafında tablo daha sert. 1 Temmuz sonrasında MiCA lisansını alamayan şirketler, AB’nin 27 ülkesinden ve yaklaşık 450 milyonluk tüketici pazarından *tamamen çıkmak zorunda kalacak*. Yaklaşık 3.000 civarında olduğu tahmin edilen kripto şirketi arasında Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi’ne(ESMA) tam kayıt yaptıranların sayısı şimdilik 230 civarında. Geri kalan çoğu şirket ya pazardan çekilmeye hazırlanıyor ya da hızlandırılmış lisans başvuru süreçlerine yönelmiş durumda.

Coinbase, 24’ünde (yerel saatle), Lüksemburg’da MiCA lisansını alarak AB genelinde hizmet verebilmesini sağlayan ‘pasaport’ hakkını elde etti. Ripple ise CASP ön onayını alarak RLUSD için dağıtım zemini kurarken, Kraken de düzenleyici süreci tamamlayan borsalar arasına katıldı.

Buna karşılık Binance, 24’ünde (yerel saatle) Yunanistan lisans başvurusunu geri çekerek ESMA kayıt listesinden fiilen çıkmış oldu. 2023’te ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı 4,3 milyar dolarlık uzlaşmanın, Avrupa’daki lisans değerlendirmelerinde önemli bir yük oluşturduğu düşünülüyor.

Stabil kripto para tarafında da tablo hızla değişiyor. Tether’in USDT’si, MiCA şartlarını karşılayamadığı için bazı Avrupa borsalarından kaldırılırken; regülasyon kriterlerini sağlayan Circle’ın USD Coin’i(USDC) listelerde kalmaya devam etti. *yorum: MiCA, özellikle rezerv yapısı ve ihraççı şeffaflığı konularında daha katı gereklilikler getiriyor.*

Aynı gün yürürlüğe giren bu iki düzenleme, ortak bir hedefte buluşuyor: *“İzinsiz ve kayıtsız kripto piyasasını tasfiye etmek.”* Küresel kripto sektörü için bundan sonraki aşama, yalnızca teknoloji ve ürün inovasyonuyla değil, *regülasyona uyum kapasitesi* ile de rekabet etmek anlamına geliyor.