Zcash(ZEC), Zakura ve Ironwood güncellemeleriyle 50 bin TPS hedefleyip küresel ödeme ağına göz dikiyor

지cash(ZEC), küresel ödeme ağlarıyla yarışacak ‘işlem hızı’ hedefine gözünü dikti. Proje ekibi, saniyede 50 binin üzerinde işlemi gerçekleştirirken aynı zamanda ‘gizlilik’ özelliğini korumayı planlıyor. Bu vizyonun ilk adımı olarak yeni düğüm yazılımı ‘Zakura’ yayımlandı ve kripto para topluluğunda dikkat çekti.

Kaynak: 원문 기사, 18 Temmuz (yerel saatle)

Yeni güncellemenin geliştirme sürecini Sean Bowe(Sean Bowe) ve Dev Ojha(Dev Ojha) yönetti. Finansmanı ise herhangi bir şirket ya da vakıftan değil, tamamen *ZEC bağışları* üzerinden sağlandı. 18’inde (yerel saatle) sona erecek olan ‘zcashd’ istemci desteği öncesinde, Zakura’nın bu istemciyle ‘tam uyumlu’ hale getirilmesi, ekosistemin kesintisiz devamı için kritik bir adım olarak öne çıkıyor.

Geliştirici ekip, saniyede 50 bin işlem(TPS) kapasitesini ‘hedef’ değil, ‘asgari eşik’ olarak konumlandırıyor. Ancak mevcut Zcash(ZEC) mimarisiyle bu seviyeye çıkmak için saniyede 500MB’yi aşan veri doğrulama yükü ortaya çıkıyor. Bunun temel nedeni, her gizlilik odaklı işlemin nispeten büyük ‘proof(kanıt)’ verisi içermesi.

Bu darboğazı aşmak için paralel olarak ‘Tachyon’ projesi yürütülüyor. Merkezinde ‘özyinelemeli kanıt (recursive proof)’ teknolojisi bulunuyor. Bu yöntemle, binlerce işlemin kanıtı tek bir proof içine sıkıştırılarak doğrulama adımı radikal biçimde hafifletiliyor. Geliştiriciler, bu sayede veri işleme gereksinimini *gerçekçi* bir seviyeye çekebileceklerini vurguluyor.

Yeni Zakura yazılımı, Zcash Vakfı’nın mevcut ‘Zebra’ yazılımını temel alan yeniden tasarlanmış bir tam düğüm çözümü. Tüm blokzinciri verilerini doğrulama görevini korurken, hem depolama alanı ihtiyacını hem de ilk senkronizasyon süresini kayda değer ölçüde azaltıyor. Özellikle ‘pruning(pruning)’ özelliğiyle gereksiz eski veriler ayıklanıyor ve yaklaşık 11GB büyüklüğünde bir ‘anlık görüntü(snapshot)’ sunuluyor. Bu sayede, yeni bir düğümün 2 dakika içinde ayağa kaldırılabildiği ve ilk kurulumun önceki çözümlere kıyasla yaklaşık 680 kat hızlandığı belirtiliyor.

Zakura, ‘zcashd’ ile aynı arayüzü sunan özel bir uyumluluk moduna da sahip. Böylece borsa ve cüzdan hizmetleri, altyapılarında ek geliştirme yapmadan çalışmaya devam edebiliyor. Yani ‘geçiş maliyeti’ minimuma indiriliyor.

Zcash’in gizlilik tasarımı, alıcı adreslerini gizlediği için cüzdan tarafında farklı bir darboğaz yaratmış durumda. Cüzdanlar, hangi işlemin kendilerine ait olduğunu anlayabilmek için tüm işlem verilerini indirip yerel olarak taramak zorunda kalıyor. Bu mimari, işlem işleme hızını fiilen saniyede 1 seviyesine kadar düşüren temel sorunlardan biri.

Bu sıkıntıyı hafifletmek amacıyla Valar Group(Valar Group), ‘özel bilgi alma (PIR, Private Information Retrieval)’ teknolojisi üzerinde çalışıyor. Bu yaklaşımda, cüzdanın hangi veriyi talep ettiği sunucuya açık edilmeden yalnızca ihtiyaç duyulan bilgi alınabiliyor. Böylece hem gizlilik korunurken, hem de cüzdanların ağ üzerindeki performansının anlamlı ölçüde iyileşmesi bekleniyor.

Tüm bu teknik yol haritasının ilk kısa vadeli testi, Temmuz sonunda devreye girmesi planlanan ‘Ironwood(Ironwood, NU6.3)’ yükseltmesi olacak. Yükseltme, ana ağdaki 3.428.143 numaralı blokta etkinleştirilecek ve Zakura bu sürümü resmi olarak destekleyecek. Ironwood, Haziran ayında ortaya çıkarılan ‘sahte coin üretimi’ riskine verilen tepki niteliğinde. Bir araştırmacı, Zcash’in gizlilik havuzu Orchard içinde sahte ZEC üretilebileceğine işaret eden bir açık tespit etmiş, bunun üzerine acil yama yayımlanmıştı.

Ancak Zcash’in gizlilik yapısı nedeniyle, geçmiş işlemleri geriye dönük analiz ederek olası sahte coin’leri tespit etmek pratik olarak mümkün değil. Bu nedenle Ironwood, ‘turnstile(turnstile)’ adı verilen yeni bir yapı getiriyor. Bu yapı sayesinde, gizlilik havuzuna giren ve çıkan ZEC miktarı üst sınırlarla denetleniyor ve teorik olarak üretilmiş olabilecek sahte coin’lerin dolaşıma karışması engellenmeye çalışılıyor. ‘yorum: Turnstile, gizlilikten ödün vermeden toplam arzın mantıklı kalıp kalmadığını ölçen bir güvenlik supabı görevi görmeyi amaçlıyor.’

Uzmanlar, bu önlemlerin Zcash(ZEC) için uzun vadede ‘arz güvenilirliği’ konusunda yeniden güven inşa etmeye yönelik kritik hamleler olduğuna dikkat çekiyor. Zakura, Tachyon ve Ironwood ile şekillenen yeni dönem, Zcash’in yalnızca bir ‘gizlilik coini’ olmaktan çıkıp küresel ödeme altyapısı kategorisine yükselip yükselemeyeceğini belirleyecek bir eşik olarak görülüyor.