ABD'de reel ücret ikinci çeyrekte yüzde 0,1 düştü, yapay zekâya yoğun maruz kalan mesleklerde artış 6,7 puan geride kaldı

ABD'de tarım dışı özel sektörde reel saatlik ücretler, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,1 azaldı. Yapay zekâya yoğun maruz kalan mesleklerde reel ücret artışı, düşük maruziyetli mesleklere kıyasla 6,7 puan daha zayıf kaldı; ancak bu mesleklerde istihdamın azaldığına dair istatistiksel olarak anlamlı bir bulguya rastlanmadı.

ABD İşgücü İstatistikleri Bürosu(BLS) verilerine göre, 2026'nın ikinci çeyreğinde reel saatlik ücretler bir önceki çeyreğe kıyasla yıllıklandırılmış bazda yüzde 3,3 geriledi. Şirketlerin ürettiği çıktıdan işçi ücretlerine ayrılan payı gösteren işgücü gelir payı ise yüzde 52,8 ile serinin başladığı 1947'nin ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyesine indi.

Nominal ücretlerde bir düşüş söz konusu değil. 2026 Haziran'ına kadar geçen bir yılda özel sektör ile eyalet ve yerel yönetim çalışanlarının ücret ve maaşları yüzde 3,2, toplam tazminatları ise yüzde 3,4 arttı. Ancak enflasyon etkisi hesaba katıldığında reel tazminat geriledi.

Apollo Global Management(APO) ortağı ve baş ekonomisti Torsten Slok(Torsten Slok) ile ekonomist Sania Edlich(Sania Edlich), yapay zekâ sohbet botu Claude'un gerçek kullanım verilerinden yararlanarak 321 mesleği inceledi. 2023'ten bu yana yapay zekâya maruziyeti yüksek mesleklerde reel ücret artışı, düşük maruziyetli mesleklere göre 6,7 puan daha zayıf gerçekleşti.

Apollo'nun analizinde yapay zekâya yoğun maruz kalan mesleklerdeki istihdam düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim görülmedi. Bu da şirketlerin yapay zekâdan elde ettiği verimlilik kazanımını işten çıkarma yerine ücret artışını yavaşlatma yoluyla 'özümsemiş' olabileceğine işaret ediyor.

Ancak analiz, BLS'nin yaklaşık 800 meslek sınıflandırmasının yalnızca 321'ini kapsıyor; yüksek maruziyet kriterini karşılayan meslek sayısı ise sadece 11. Örneklemin sınırlı olması, sonuçların ABD genelindeki işgücü piyasasına genellenmesini güçleştiriyor.

Dallas Federal Rezerv Bankası araştırmacısı Scott Davis(Scott Davis), 205 mesleği incelediği çalışmasında yapay zekâ maruziyeti ile ücret artışı arasında genel olarak belirgin bir ilişki bulunmadığını belirtti. Deneyim primi orta düzeyde olan mesleklerde de yapay zekâ maruziyetinin ücret artışı üzerinde istatistiksel olarak belirgin bir etkisi tespit edilmedi.

Meslekler arasında farklılıklar da ortaya çıktı. Deneyim primi yüzde 0 olan mesleklerde, yapay zekâ maruziyeti bir standart sapma arttığında ücret artışı 0,28 puan geriledi. Deneyim priminin yüksek olduğu mesleklerde ise yapay zekânın nitelikli çalışanları tamamlayarak ücretler üzerinde olumlu etki yaratabileceği gözlemlendi.

İki analiz, yapay zekâ ile ücret ilişkisini farklı açılardan ele aldı. Apollo, gerçek yapay zekâ kullanım verilerini ücret değişimiyle ilişkilendirirken, Dallas Fed mesleklere özgü deneyim primi ile yapay zekâ maruziyeti arasındaki etkileşimi inceledi.

ABD'deki genel ücret seyrini yalnızca yapay zekâ ile açıklamak güç. Yüksek ücretli teknoloji ve profesyonel hizmetler sektöründeki istihdam yavaşlaması, Covid-19 sonrası aşırı işe alımların normale dönmesi ve görece düşük ücretli sağlık ile yeme-içme sektörlerindeki istihdam artışı da ortalama ücret göstergelerini birlikte etkileyebiliyor.

Reel saatlik tazminat, nominal tazminattan fiyat değişimlerinin arındırılmasıyla elde edilen bir gösterge. İşgücü gelir payı ise şirketlerin ürettiği çıktının ne kadarının işçi tazminatına döndüğünü gösterdiğinden, yalnızca ücret düzeyinden değil şirketlerin verimliliğinden ve fiyat seyrinden de etkileniyor.

Bu analizlerin kapsadığı dönem 2023'ten bu yana. En güncel BLS verilerinde 2026'nın ikinci çeyreğine ait reel saatlik tazminat ve işgücü gelir payı rakamları yer alsa da, bu rakamlar tek başına son dönemdeki değişimin nedenini yapay zekâya bağlamak için yeterli değil.

Apollo, Mayıs 2026'da yayımladığı raporda yapay zekâ kaynaklı etkilerin önce büyük çaplı işten çıkarmalardan ziyade genç çalışanların işgücü piyasasına giriş fırsatlarının daralması şeklinde ortaya çıkabileceğini öne sürmüştü. Bu değerlendirme, mevcut verilerde istihdam azalmasının istatistiksel olarak belirgin olmadığı bulgusuyla birlikte, yapay zekânın işgücü piyasasına etkisinin önce istihdam hacminden çok görev dağılımı ve ücret kanalında görülebileceği varsayımını güçlendiriyor.

TokenPost'un yapay zekâ nedeniyle işini kaybettiğini söyleyen ABD'li çalışanların oranının yüzde 3'te kaldığını ortaya koyan araştırma haberinde de yapay zekânın etkisinin büyük ölçekli bir işgücü değişiminden çok, belirli görevlerde ve terfi yollarındaki değişimler şeklinde ortaya çıkabileceği aktarılmıştı. Bu araştırma da istihdam kaybından ziyade mesleklere göre ücret seyrine odaklandı.

Sonuç olarak yapay zekâ maruziyeti ile ücret artışındaki yavaşlamanın aynı anda görülmesi, tek başına aradaki nedenselliği kanıtlamıyor. Mesleklere göre beceri düzeyi, örneklem kapsamı, ekonomik konjonktür ve sektörel istihdam kompozisyonundaki değişimlerin birlikte değerlendirilmesi, iki analiz arasındaki farkın yorumlanmasını sağlıyor.