ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın Bitcoin(BTC) tabanlı ‘deniz sigortası’ yapısına yaptırım uyguladı: ‘Sigorta değil gasp’

Amerikan Hazine Bakanlığı, Bitcoin(BTC) ile yürütülen ‘deniz sigortası’ yapısını hedef alarak İran’ın ‘yaptırım kaçışı’ girişimlerine sert bir mesaj gönderdi. Bakanlık, bu yapının *fiilen zorunlu tutulan bir geçiş ücreti* olduğunu ve klasik anlamda bir ‘sigorta’dan çok ‘gasp’ niteliği taşıdığını vurguladı.

ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi(OFAC), Basra Körfezi Deniz Sigorta Şirketi ile *Hormuz Safe* Deniz Hizmetleri Otoritesi’ni yaptırım listesine ekledi. Bu iki kurumun, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere sigorta yaptırmayı fiilen zorunlu kıldığı ve ödenen primlerin de İran Devrim Muhafızları Ordusu’na(IRGC) aktarıldığı iddia ediliyor.

Bakanlığa göre söz konusu sigorta, gemi alıkonması gibi risklere karşı koruma sunduğunu iddia ediyor. Ancak Hazine, “bu risklerin büyük bölümünün zaten İran’ın kendisi tarafından yaratıldığını” belirterek bunun ‘sigorta’ değil, ‘gasp’ olduğunu kaydetti. ‘Hormuz Safe’ yapısının ise İran Ekonomi Bakanlığı öncülüğünde geliştirildiği, *Batı yaptırımlarını delmek* için Bitcoin(BTC) gibi dijital varlıklarla ödemeye izin verdiği ifade edildi.

Bu yapı ilk kez mayıs ayında İran devlet medyası bağlantılı Fars Haber Ajansı’nın haberiyle gündeme geldi. Haberde, Hürmüz Boğazı’ndaki lojistiği Bitcoin(BTC) tabanlı bir deniz sigortası modeli ile yönetme önerisinin masada olduğu, bu yapı sayesinde yılda 10 milyar doların(≈ 14,4 trilyon won) üzerinde gelir elde edilebileceği öne sürülmüştü.

O dönemde platform henüz başlangıç aşamasındaydı; fiilen devreye girip girmediği ya da yük sahiplerinin bu sistemi kullanıp kullanmadığı belirsizdi. Buna rağmen son yaptırım kararı, bu modelin İran’ın gerçek politika tercihleri ve para akışıyla somut biçimde bağlantılı olabileceği ihtimalini öne çıkardı.

Söz konusu sigorta yapısının, IRGC tarafından desteklenen Basra Körfezi Otoritesi’nin onayıyla yürütüldüğü aktarılıyor. Her iki kurum da, İran’ın petrol ve petrokimya sektörüne yönelik ABD yaptırımlarını düzenleyen başkanlık kararnameleri kapsamında yaptırım listesine alındı.

Bu kararla birlikte, ABD’li kişi ve şirketlerin söz konusu kurumlarla her türlü işlemi tamamen yasaklanmış durumda. Yabancı şirketler de bu yapılarla iş yaptıkları takdirde *ikincil yaptırım* riskiyle karşı karşıya kalacak. Hazine Bakanlığı, “Bitcoin(BTC) ile ödeme yapılması halinde dahi bunun yaptırım kaçışı olarak değerlendirileceğini ve aynı yaptırımlara tabi olacağını” açık biçimde ilan etti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent(Scott Bessent), “İran, ekonomik çöküş ve üç haneli enflasyon ortamında nakit bulmak için son derece sıkışmış durumda” diyerek, “Bu nedenle dijital varlıklar da dahil olmak üzere her türlü aracı kullanarak yaptırımları delmeye çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.

Dünya petrol taşımacılığı için kilit konumda olan Hürmüz Boğazı’ndan geçişler, son dönemde ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları nedeniyle azalma eğiliminde. Bu durum, petrol fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bu jeopolitik gerilimin üzerine bir de Bitcoin(BTC) tabanlı ödeme ve sigorta yapılarının eklenmesi, ‘kripto paraların uluslararası yaptırım ortamında nasıl konumlandığı ve nasıl denetlendiğini’ gösteren dikkat çekici bir örnek olarak yorumlanıyor. *yorum*

Sonuç olarak bu adım, Bitcoin(BTC) ve benzeri dijital varlıkların artık yalnızca ‘basit bir ödeme aracı’ değil, *uluslararası politika ve yaptırım mimarisi içinde kritik bir değişken* haline geldiğini ortaya koyuyor. Düzenleyici kurumların kripto işlemlerine yönelik denetim ve gözetim faaliyetlerinin de bundan sonra daha da sıkılaşması bekleniyor.