Petrolde gün içi yüzde 5 düşüş: Hürmüz görüşmesi beklentisi

İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik görüşme beklentisi güçlenirken uluslararası ham petrol fiyatları gün içinde yüzde 5 dolayında geriledi. Boğazdaki gemi trafiğinin normale dönüp dönmeyeceği, petrol vadeli işlemlerini, United States Oil Fund(USO) gibi ürünleri ve kripto para piyasasındaki risk iştahını etkileyebilecek bir gösterge olarak öne çıkıyor.

Wall Street Journal(WSJ), 5'inde (yerel saatle) Batı Teksas Türü Ham Petrol(WTI) fiyatının gün içinde varil başına 76,11 dolara kadar gerileyerek yüzde 5,3 değer kaybettiğini yazdı. Brent petrol ise varil başına 79,89 dolara inerek yüzde 4,6 düştü.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent(Scott Bessent), ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin bir anlaşmanın bir iki gün içinde açıklanabileceğini söyledi. Bessent, olası anlaşmanın gemilerin boğazdan serbestçe geçişini güvence altına alabileceğini belirtti.

Ancak taraflar arasında görüşmenin niteliği konusunda açıklamalar birbirini tutmuyor. İran, ABD ile doğrudan görüşmediğini, bunun yerine Umman üzerinden geçici bir güvenli koridor düzenlemesini ele aldığını açıklamıştı.

Avrupa'nın maliyet paylaşımına dahil olma ihtimali de gündeme geldi. İngiliz Telegraph gazetesi, Avrupa'nın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için çatışma içermeyen bir maliyet paylaşımını değerlendirebileceğini yazdı. Avrupa Birliği(AB)'nin resmi bir mali destek planı ise haberin yazıldığı 5'inde (Kore saatiyle) itibarıyla doğrulanmadı.

Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan deniz geçidi konumunda. Alternatif güzergah seçenekleri sınırlı olduğundan gemi trafiğinde uzun süreli aksama yaşanması halinde petrol arzında gecikme ve taşımacılık maliyetlerinde artış görülebilir.

Uluslararası Enerji Ajansı(IEA)'na göre 2025 yılında günde ortalama yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bu miktar küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ine karşılık geliyor.

IEA, bu hacmin yüzde 80'inin Asya'ya yöneldiğini, başlıca ithalatçı ülkelerin Çin, Hindistan ve Japonya olduğunu belirtti. ABD Enerji Bilgi İdaresi(EIA) de 2024 yılında Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının küresel sıvı yakıt tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk geldiğini hesapladı.

Görüşme beklentisiyle petrol fiyatları geriledi ancak fiili gemi seferlerinin ayrıca doğrulanması gerekiyor. Hürmüz Boğazı'ndaki günlük petrol tankeri geçiş sayısının çatışmaların yeniden başlamasının ardından yaklaşık yüzde 70 azaldığı kaydedildi.

Ham petrol vadeli işlem fiyatlarındaki değişim, ABD'de işlem gören petrol ETP'si USO'ya da yansıyor. Varlık yöneticisi USCF, USO'nun New York Ticaret Borsası'ndaki kısa vadeli hafif ham petrol vadeli işlemleri gibi petrolle bağlantılı sözleşmelere yatırım yaparak günlük net aktif değer değişiminin kısa vadeli petrol vadeli işlem fiyatlarını yansıtacak şekilde tasarlandığını açıkladı.

USO, fiziki ham petrolü doğrudan elinde bulunduran bir ürün değil. Vadeli işlem sözleşmelerinin vade değişiminde ortaya çıkan devir (rollover) maliyeti ve vadeli işlem eğrisinin yapısı nedeniyle spot petrol fiyatı ile USO getirisi arasında fark oluşabiliyor.

Hürmüz Boğazı meselesi Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH)'in ağ temellerini doğrudan etkileyen bir konu değil. Yine de petrol fiyatlarındaki dalgalanma enflasyon beklentisi, dolar likiditesi ve risk iştahı üzerinden kripto para piyasasındaki genel havayı dolaylı yoldan etkileyebilir.

Piyasanın yönünü belirleyecek bir sonraki eşik, resmi anlaşmanın imzalanması ve fiili gemi trafiğinin normale dönmesi olacak. Bessent'in işaret ettiği bir iki günlük süre içinde anlaşmanın açıklanıp açıklanmayacağı ve seyir güvenliği maliyetinin nasıl paylaşılacağı yakından izlenecek.