ABD'de CLARITY Yasası Tartışması: Stablecoin Ödülleri ve DeFi Düzenlemesi Çekişmesi Büyüyor

ABD'deki kripto para piyasası yapısını düzenleyen CLARITY Yasası (CLARITY Act) etrafındaki tartışma, stablecoin ödülleri, merkeziyetsiz finans (DeFi) düzenlemesi ve menkul kıymet-emtia yetkisi ayrımına ilişkin metin çekişmesine dönüştü. Wall Street Journal (WSJ) yayın kurulunun yasadaki boşluklara dikkat çekmesinin ardından sektör temsilcileri ve politika yapıcılar, yasa metnini kaynak göstererek yanıt verdi.

WSJ yayın kurulu "Clarity for Crypto, Sort Of" başlıklı yorumunda, Senato'ya sunulan yasa tasarısının finansal sistem riskini azaltacak şekilde değiştirilmesi gerektiğini savundu. Kurula göre stablecoin ihraççıları, borsa ödül yapıları üzerinden faiz ödemesi yasağını aşabilir; DeFi ağları ise kara para aklamayı önleme (AML) ve müşterini tanı (KYC) kurallarının dışında kalabilir.

Tartışmanın merkezinde 22 Temmuz'da kamuoyuna açıklanan Senato değişiklik önerisi bulunuyor. Cynthia Lummis (Cynthia Lummis) ABD Senatörü, yaptığı açıklamada yeni yasa metninin Senato Bankacılık Komitesi ile Tarım Komitesi'nin çalışmalarını birleştirdiğini belirtti. Lummis, "ABD'nin dijital varlıklar alanında öncülük etmesi için atılan bir adım daha" dedi. Senatörün bu ifadesi, yasanın parti içi destekçileri açısından düzenlemenin rekabet avantajı sağlayacağı beklentisini yansıtıyor.

Yasanın kısa adı 'Dijital Varlık Piyasası Netliği Yasası' (Digital Asset Market Clarity Act) olarak geçiyor. Düzenlemenin özünde, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) arasında dijital varlık denetim yetkisinin paylaştırılması yer alıyor. ABD Kongresi'nde CLARITY Yasası görüşmelerinin daha önce gecikmesinin ardından da etik hükümleri ve piyasa yapısı maddeleri üzerindeki görüş ayrılıkları sürmüştü.

Stablecoin ödülleri tartışması, yasanın 10404. maddesinde yoğunlaşıyor. Senato değişiklik önerisi, dijital varlık hizmet sağlayıcılarını ve iştiraklerini 'kapsam dahilindeki taraf' (covered party) olarak tanımlıyor ve ABD'li müşterilere ödenen ödüllerin, faizli banka mevduatının faiz veya getirisiyle ekonomik ve işlevsel olarak aynı olması durumunda doğrudan ya da dolaylı ödemeyi yasaklıyor. Ancak gerçek faaliyet veya işleme dayalı ödüller bu yasağın dışında tutuluyor. İhlal halinde Hazine Bakanlığı, her bir olay için 5 milyon dolara (yaklaşık 69 milyar won) kadar idari para cezası uygulayabiliyor.

DeFi düzenlemesi de yalnızca muafiyet olup olmadığıyla açıklanabilecek kadar basit değil. Yasa, merkeziyetsiz finans işlem protokolünü, önceden belirlenmiş otomatik kurallara göre işlem gerçekleştiren ve kullanıcı dışındaki üçüncü taraflara varlık saklama veya kontrol yetkisi bırakmayan dağıtık defter sistemleri olarak tanımlıyor. Buna karşılık, belirli bir kişi veya ortak kontrol grubunun işlevleri, operasyonları ya da mutabakat kurallarını kontrol etme veya önemli ölçüde değiştirme yetkisine sahip olduğu sistemler 'merkeziyetsiz olmayan finansal işlem protokolü' olarak sınıflandırılıyor.

Token'ların hukuki niteliği konusundaki tartışma da sürüyor. Yasa, tokenleştirilmiş menkul kıymetlerin, temsil ettikleri menkul kıymetle aynı statüde değerlendirilmesi ilkesini içeriyor. Bir varlığın yalnızca dağıtık defter teknolojisiyle ihraç edilmiş, kaydedilmiş veya devredilmiş olması nedeniyle menkul kıymet statüsünü kaybetmeyeceği de düzenlemede yer alıyor. Bu maddenin, token'ın kendisini, yatırım sözleşmesini ve tokenleştirilmiş mevcut menkul kıymeti birbirinden ayırmayı amaçladığı değerlendiriliyor.

Karşı görüştekiler ise etik ve tüketici koruma hükümlerinin yetersiz kaldığını savunuyor. Elizabeth Warren (Elizabeth Warren) ABD Senatosu Bankacılık Komitesi Demokrat Parti sözcüsü, 22 Temmuz'da yaptığı açıklamada Cumhuriyetçilerin değişiklik önerisinin Başkan Trump'ın kripto para gelirlerini engellemediğini, yatırımcıları, finansal sistemi ve ulusal güvenliği de yeterince korumadığını öne sürdü.

Ruben Gallego (Ruben Gallego) ABD Senatörü'nün ofisi de aynı gün yayımladığı ortak açıklamada kamu görevlileri etiği, tüketici koruması, yasa dışı finansman, çıkar çatışması ve piyasa bütünlüğü hükümlerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu çıkış, CLARITY Yasası'nın etik maddeleri etrafında daha önce yaşanan parti içi ve partiler arası çekişmenin devamı niteliğinde.

CLARITY Yasası'nın ABD kripto para piyasasına etkisi, stablecoin ödüllerinin kapsamı, DeFi operatörlerinin sorumluluğu ve SEC-CFTC yetki ayrımını içeren nihai metne ve Senato'daki sürecin sonucuna bağlı olarak şekillenecek.