%31 ihtimal: Hürmüz Boğazı'nda normalleşme belirsizliğini koruyor

İran ile Umman arasındaki geçiş müzakereleri henüz sonuçlanmamışken, Hürmüz Boğazı'nın güney rotasının tüm gemilere açıldığına dair haberler gündeme geldi. Ancak deniz taşımacılığının normale döndüğünü söylemek için henüz erken; jeopolitik belirsizlik de sürüyor.

Crypto Briefing, 5'inde (yerel saatle) ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) güney rotada gemi geçişinin mümkün olduğunu doğruladığını yazdı. Ancak CENTCOM'un resmi internet sitesinde aynı tarihli doğrudan bir duyuruya rastlanmadı. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ile Ortak Deniz Bilgi Merkezi (JMIC), geçen ay güney rotanın kullanılabilir olduğunu zaten yeniden teyit etmişti.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) verilerine göre, 2024'te Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 20 milyon varil petrol geçti; bu miktar küresel petrol ve sıvı yakıt tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. 2024 ve 2025'in ilk çeyreği itibarıyla, dünya genelindeki deniz yoluyla ham petrol ticaretinin dörtte birinden fazlası ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçti.

AP'nin haberine göre İran ve Umman, gemilerin Basra Körfezi'ne girişte İran kontrolündeki rotayı, çıkışta ise Umman kontrolündeki rotayı kullanmasını öngören bir düzenlemeyi görüşüyor. Bölgesel yetkililer, güvenlik ve deniz çevresinin korunması amacıyla hizmet bedeli talep edilebileceğini açıkladı. ABD'li yetkililer ise geçici rota için İran'ın onayının ya da geçiş ücretinin şart koşulmaması gerektiği görüşünde.

Tahmin piyasası Polymarket'teki '30 Eylül'e kadar Hürmüz Boğazı geçişi normale dönecek mi' başlıklı piyasa, 5'i itibarıyla yüzde 31 olasılık gösteriyor. İşlem hacmi 1 milyon 921 bin 717 dolar oldu. Ödeme kriteri, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) PortWatch platformunun derlediği Hürmüz Boğazı'na yönelik 7 günlük hareketli ortalama gemi varış sayısının 60'ın üzerine çıkıp çıkmadığı olacak.

Boğazdaki belirsizlik; petrol fiyatları, enflasyon beklentileri ve faiz görünümü üzerinden Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıklara yönelik iştahı etkileyebilir. Ancak bu gelişme zincir üstünde ya da borsalarda yaşanan bir olay değil, enerji taşımacılığı ve jeopolitik risk kaynaklı dışsal bir değişken olarak değerlendiriliyor.

Barron's, 5'inde Bitcoin'in jeopolitik belirsizlik ortamında zayıf seyrettiğini aktardı. Zaye Capital Markets analisti Naeem Aslam(Naeem Aslam), "Görüşmelerin çökmesi, askeri harekâtın yeniden başlaması ya da enerji ihracatında aksama yaşanması halinde risk iştahı azalabilir ve bu da Bitcoin üzerinde baskı oluşturabilir" dedi. Bu değerlendirme fiyat yönünü kesinleştirmekten çok, müzakere sonucuna bağlı riski işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş sorunu, kripto paralarla yapılan ödemeler ve yaptırımlar meselesini de gündeme getirdi. TokenPost daha önce, gemi sahiplerinin Bitcoin gibi kripto paralarla ödeme yaptığı geçiş sigortası girişiminin de ABD yaptırımları kapsamına alındığını aktarmıştı. Geçişin normale dönüp dönmediği; gerçekleşen gemi varış sayısı, sigorta primleri ve olası yeni saldırı girişimleri üzerinden önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.