%1,5'lik doğal faiz oranı ABD para politikasında gevşek sinyal veriyor

ABD'de orta vadeli reel doğal faiz oranı tahmininin yaklaşık %1,5 olarak açıklanmasıyla, mevcut politika faizinin enflasyon dikkate alındığında nötr seviyenin altında kaldığı yönünde bir analiz ortaya çıktı. Nominal faize bakıldığında oran yüksek görünse de, reel faiz ile doğal faiz oranı arasındaki ilişki üzerinden bakıldığında para politikası duruşu farklı okunabiliyor.

San Francisco Federal Reserve Bankası(Federal Reserve Bank of San Francisco), Kore saatiyle 18'inde yayımlanan 'Orta Vadeli Doğal Faiz Oranı Değerlendirmesi' başlıklı raporunda mevcut orta vadeli reel doğal faiz oranını yaklaşık %1,5 olarak tahmin etti. Rapora göre enflasyon dikkate alındığında reel federal fon faizi doğal faiz oranının altında kalıyor, bu da mevcut para politikasının bir miktar gevşek olduğuna işaret ediyor.

Doğal faiz oranı, ekonominin tam istihdama yakın seyrettiği ve fiyatların istikrarlı olduğu durumda geçerli olan reel kısa vadeli faiz oranı olarak tanımlanıyor. Gerçekleşen reel faiz doğal faiz oranının üzerindeyse para politikası sıkı, altındaysa gevşek olarak yorumlanıyor.

Bu analizin can alıcı noktası 'orta vadeli' doğal faiz oranı kavramı. San Francisco Fed, kısa vadeli doğal faiz tahminlerinin ekonomik şoklardan büyük ölçüde etkilendiğini, uzun vadeli tahminlerin ise geçici konjonktürel dalgalanmaları yeterince yansıtamadığını belirtiyor.

Rapora göre orta vadeli doğal faiz oranı, kısa ve uzun vadeli tahminlerin sınırlarını tamamlayabiliyor. Kısa vadeli seyrin ortalaması alınarak oynaklık azaltılırken, konjonktürel değişimler de kısmen yansıtılabiliyor.

San Francisco Fed, 1987'den 2025'in dördüncü çeyreğine kadar olan enflasyon, ekonomik büyüme oranı ve faiz seyrine ilişkin verileri kullanarak bir makroekonomik model oluşturdu. Analizde fiyat seviyesi, büyüme, fiili federal fon faizi, uzun vadeli enflasyon beklentisi ve finansal piyasalara yansıyan federal fon faizi beklentisi girdi olarak kullanıldı.

Rapora göre orta vadeli doğal faiz oranı, 2008'deki küresel finans krizi döneminde yaklaşık 5 puan geriledikten sonra izleyen 10 yıl boyunca kademeli olarak toparlandı. Pandemi döneminde de 4 puan düşüş yaşandı, ardından 3 yıl içinde toparlanma görüldü.

Şu anda orta vadeli reel doğal faiz oranı tahmini yaklaşık %1,5 seviyesinde. Federal fon faizi hedef aralığının %3,5-3,75 ve enflasyonun %3 civarında seyrettiği varsayıldığında, reel federal fon faizi yaklaşık %0,5-0,75 olarak hesaplanıyor.

Bu oran doğal faiz oranının altında kalıyor. San Francisco Fed, bu ilişkinin mevcut para politikası duruşunun bir miktar gevşek olduğuna işaret ettiğini değerlendiriyor.

Doğal faiz oranı, piyasada doğrudan gözlemlenen bir faiz değil, modelle tahmin edilen bir gösterge. Aynı ekonomik verilerle çalışılsa bile modelin yapısına ve varsayımlarına göre tahminler değişebiliyor, bu da politika kararlarında belirsizlik yaratıyor.

Rapora göre orta vadeli doğal faiz oranının dikkate alınması, para politikasının enflasyon ve istihdam hedeflerinden sapma riskini azaltabiliyor. Ancak kısa vadeli tahminlerdeki oynaklık ve ölçüm hataları hâlâ politika kararları açısından bir yük olmaya devam ediyor.

Bu analiz, ABD Merkez Bankası (Fed) çevresindeki faiz tartışmasının yalnızca nominal politika faizi seviyesine bakılarak değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Enflasyon düşüldüğünde reel faiz doğal faiz oranının altında kalıyorsa, nominal faiz yüksek olsa bile gevşek bir duruş yorumu yapılabiliyor.

ABD'deki diğer ekonomik göstergeler de aynı tartışmanın arka planında yer alıyor. TokenPost daha önce, ABD'nin üçüncü çeyrek büyüme oranına ilişkin gerçek zamanlı tahminin bir önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış olarak %4,3'e düşürüldüğünü bildirmişti. Tüketim eğilimi ve fiyat seyri birlikte dalgalanırsa, doğal faiz oranı tahminleri ve politika faizi değerlendirmeleri de değişebilir.

Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıklara olası etkinin faiz seyri ve enflasyon verileriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Doğal faiz oranı analizi yalnızca para politikası duruşunu yorumlamak için bir çerçeve sunuyor; belirli bir varlığın fiyat yönünü doğrudan işaret etmiyor.