20 günde Çin-Avrupa: Kuzey Deniz Yolu'nda 8. sefer denemesi

Sea Legend Shipping, 2026 Ağustos-Ekim döneminde Çin ile Avrupa'yı birbirine bağlayan Kuzey Deniz Yolu (Northern Sea Route) konteyner seferlerini '8 sefere' çıkarıyor. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki deniz güvenliği endişeleri sürerken, Çinli yük sahipleri Süveyş Kanalı dışındaki mevsimsel alternatif rotayı ticari bir hat olarak test ediyor.

Rosatom, 7'sinde (yerel saatle) Kuzey Deniz Yolu üzerinden Avrupa'ya gidecek yedi Çin aktarma gemisine geçiş izni verdiğini duyurdu. Rosatom Genel Müdürü Alexei Likhachev(Alexei Likhachev), Sea Legend Shipping'in Kuzey Deniz Yolu üzerinden ilk düzenli konteyner hizmetini başlatmayı planladığını söyledi.

Likhachev, bu seferin geçmişteki deneme seyahatlerinden farklı olarak sefer sezonu boyunca 'haftalık' gemi trafiği öngören bir sistem olduğunu belirtti. Rusya'nın kuzey kıyılarını takip eden Kuzey Deniz Yolu'nun tek seferlik bir denemeden düzenli bir ürüne dönüşüp dönüşmeyeceği, bu sezonun en kritik sorusu.

Seferlerin çıkış noktası Ningbo-Zhoushan olarak belirlendi. PortNews, Sea Legend Shipping'in sefer takvimine dayanarak 1.740 TEU kapasiteli Dubai Tower'ın 15'inde (yerel saatle) Ningbo'dan yola çıkıp 5 Eylül'de (yerel saatle) İngiltere'nin Felixstowe limanına ulaşacağını yazdı.

İlk seferin ardından Rotterdam, Wilhelmshaven ve Gdynia gibi Avrupa limanlarına uzanan aktarma programı açıklandı. Tüm program Ağustos-Ekim arasında toplam 8 seferden oluşuyor.

Taşıma süresi haberden habere 18-22 gün arasında değişse de, Sea Legend Shipping Kuzey Kutbu rotasının Çin ile Kuzey Avrupa arasındaki taşıma süresini yaklaşık '20 güne' indirdiğini öne sürüyor. Bu rakam, Süveyş Kanalı üzerinden geçen mevcut rotanın 40 küsur güne, Afrika'nın güneyinden dolanan rotanın ise 50 küsur güne kadar uzayabildiği gerçeğiyle kıyaslanıyor.

Fortune, bu güzergahı Rusya'nın kuzey kıyısını izleyen 3.400 millik donmuş bir koridor olarak tanımladı. The Guardian ise aynı rotayı yaklaşık 5.500 kilometre olarak açıkladı.

Kuzey Deniz Yolu, Rusya'nın kuzey kıyıları boyunca Kuzey Buz Denizi'nden geçen Northern Sea Route'u ifade ediyor. Genelde seyir izni, hava ve buz raporları, buz kırıcı desteği ve güvenlik talimatlarının birlikte devreye girmesi gereken bu rota, olağan okyanus aşırı hatlara kıyasla Rusya altyapısına çok daha bağımlı.

Bu rota genişlemesinin arkasında Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri var. Reuters, ağustos başında körfezdeki kilit su yolunda gemi trafiğinin belirgin biçimde artmadığını, ABD-İran müzakerelerindeki ilerlemenin de belirsizliğini koruduğunu aktardı.

TokenPost daha önce Hürmüz geçiş güzergahı konusundaki mutabakatın tam kapsamlı yeniden açılışa dönüşmesi için ek koordinasyon gerektiğini aktarmıştı. Ancak şu an için doğrulanan tablo, tam bir kapanmadan çok geçiş endişesi ve alternatif rota talebindeki artışa işaret ediyor.

Sea Legend Shipping'in hedeflediği yükler e-ticaret, batarya ve otomotiv parçaları gibi teslimat süresinin kritik olduğu kalemler. Lloyd's List, bu hattın navlun bedelinin geleneksel deniz taşımacılığından yüksek olabileceğini ama demiryoluna kıyasla rekabetçi kalabileceğini, öncelikli hedefin zamana duyarlı yükler olduğunu aktardı.

Türk okuyucuyu ilgilendiren nokta da deniz lojistiği ve tedarik zinciri tarafı. Batarya ve otomotiv parçaları, Türkiye'deki üreticilerin de Çin-Avrupa tedarik zincirleriyle kesiştiği kalemler ancak bu seferin kripto para veya yarı iletken piyasasına doğrudan bağlandığına dair bir bulgu yok.

Ticari değerlendirmeler karışık. Rosatom, Basra Körfezi'ndeki gerginlik arttıkça Kuzey Deniz Yolu'nun stratejik değerinin de büyüdüğü görüşünde ama The Guardian ve Financial Times(FT), Rusya'ya yönelik yaptırımların, sigorta maliyetlerinin, kurtarma altyapısının ve çevresel yükün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Mevsimsellik de gündemde. Kuzey Kutbu'ndaki deniz buzunun azalmasıyla sefer penceresinin genişlediği yorumu yapılıyor ama buz riski ve buz kırıcı desteği ihtiyacı ortadan kalkmış değil.

Sea Legend Shipping'in 2025'teki ilk deneme seferi, yaklaşık 4.000 TEU yük taşıyarak Ningbo-Zhoushan'dan Felixstowe'a yaklaşık 20 günde ulaşan bir örnek olarak kayıtlara geçmişti. 2026 programının ilk açıklanan takvimi 5 Eylül civarında Felixstowe'a varış şeklinde ve ağustos-ekim seferlerinin sonucu, bu hattın düzenli bir rotaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek ölçüt olacak.