Riksbank yüzde 1,75'te faizi sabit tuttu, yıl sonu artış ihtimalini canlı tuttu

İsveç Merkez Bankası (Riksbank), politika faizini yüzde 1,75'te sabit tuttu ve yıl sonuna kadar faizi artırabileceği sinyalini korudu. Şu anda enflasyon yüzde 2'lik hedefin altında seyrediyor, ancak Orta Doğu'daki savaşın enerji ve tedarik zinciri maliyetlerini yeniden yukarı itebileceği değerlendirmesi kararın arkasında yatıyor.

Riksbank, Haziran ayındaki para politikası toplantısında politika faizini yüzde 1,75'te sabit tutma kararı aldığını ve yıl sonuna doğru faiz artışı ihtimalinin Mart ayına kıyasla büyüdüğünü açıkladı. Söz konusu faiz oranı 24 Haziran'dan itibaren geçerli oldu. Riksbank aynı kararda enflasyonun şu an düşük seviyede olduğunu, fakat ileride aşırı yükselme riskinin arttığını belirtti.

Kararın özü, enflasyonun şu an yüksek olduğu değil, jeopolitik şokların gecikmeli biçimde fiyatlara sızabileceği uyarısı. Riksbank, Haziran ayındaki basın açıklamasında Orta Doğu'daki savaş uzadıkça hem enflasyonun yükselme riskinin hem de ekonomik yavaşlama riskinin büyüdüğünü kaydetti.

Petrol fiyatlarının yüksek seviyede dalgalandığı ve bazı şirketlerin maliyet baskısı yaşadığı da kararda öne çıkan noktalar arasında yer aldı. Enerji fiyatları ve nakliye maliyetleri yükseldiğinde, küçük ve açık bir ekonomi olan İsveç, ithalat fiyatları ve şirket maliyetleri üzerinden bu baskıdan etkilenebiliyor.

Riksbank Başkan Yardımcısı Anna Seim(Anna Seim), 23 Nisan'daki bir konuşmasında "Orta Doğu'daki çatışma sürdükçe üretimde ve değer zincirinde büyük aksama riski artıyor, bu da enflasyonu yukarı itebilir" dedi. Seim, aynı zamanda İsveç'in başlangıç noktasının düşük enflasyon olduğunu vurguladı.

Seim'in açıklaması bir faiz artırım sinyalinden çok, şokun uzaması halinde politikanın gözden geçirilebileceğine dair koşullu bir mesaja benziyor. Seim, yüzde 1,75'lik faizi 'biraz gevşek ve nötre yakın bir seviye' olarak tanımlayarak, daha güvenilir sinyaller geldiğinde para politikasının buradan ayarlanabileceğini söyledi.

İsveç İstatistik Kurumu (SCB) verilerine göre, Haziran ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık artışı yüzde 0,7 oldu. Bu oran Mayıs'taki yüzde 0,8'in altında kaldı. Sabit faiz etkisini yansıtan CPIF artışı Mayıs'taki yüzde 1,5'ten yüzde 1,3'e geriledi; enerji hariç CPIF-XE ise yüzde 0,4 olarak ölçüldü.

Sadece rakamlara bakıldığında, şu an sıkı bir parasal sıkılaştırma gerektirecek bir enflasyon tablosu görünmüyor. Riksbank'ın CPIF bazlı yüzde 2'lik enflasyon hedefi göz önüne alındığında, Haziran verisi hedefin altında kalıyor.

Ancak merkez bankası şu anki enflasyondan çok, önümüzdeki dönemde ortaya çıkabilecek şok patikasına bakıyor. Savaşın uzaması enerji fiyatlarına, nakliye maliyetlerine, şirket giderlerine ve enflasyon beklentilerine yansırsa, şu anki düşük enflasyonun politika alanı yaratmayabileceği değerlendiriliyor.

SEB Research'ün anketine göre, 2026 Aralık ayı için politika faizinin yüzde 2,0 olacağını öngörenlerin oranı yüzde 28, yüzde 1,75'te sabit kalacağını öngörenlerin oranı ise yüzde 72 oldu.

SEB Research aynı raporda, Riksbank'ın sıkılaştırma sinyalini daha net verdiği bir senaryoda kronun euroya karşı değer kazanabileceğini ve 2 yıllık tahvil faizinin 2-4 baz puan yükselebileceğini belirtti. Bu, gerçekleşmiş bir karar ya da piyasa tepkisi değil, olası bir politika sinyali değişimine dayanan bir senaryo.

İsveç kronu ve devlet tahvili faizleri, para politikası beklentilerine karşı hassas hareket ediyor. Faiz artırım ihtimali büyüdüğünde genellikle para birimi değer kazanma baskısı altına girerken kısa vadeli faizler yükselme eğiliminde oluyor; ancak ekonomik yavaşlama endişesi büyürse varlık sınıflarının tepkisi birbirinden ayrışabiliyor.

Türk yatırımcılar için tek bir Kuzey Avrupa gelişmesinden çok, Avrupa genelindeki para politikası farklılaşması daha doğrudan bir izleme noktası oluşturuyor. ABD faiz patikasına ilişkin piyasa beklentileri birbirinden ayrışırken, İsveç düşük seyreden mevcut enflasyon ile jeopolitik kaynaklı maliyet şoku arasında bir sonraki kararını bekliyor.

Riksbank'ın resmi internet sitesi, 19'unda itibarıyla mevcut politika faizini yüzde 1,75 olarak gösteriyor. Bir sonraki para politikası açıklaması 20'sinde yerel saatle 09.30'da (TSİ 10.30) kamuoyuna duyurulacak. Basın toplantısı ise yerel saatle 11.00'de (TSİ 12.00) yapılacak.

Doğrulanan kaynaklar: Riksbank Haziran 2026 para politikası kararı, Riksbank basın açıklaması, İsveç İstatistik Kurumu (SCB) Haziran TÜFE verisi, Riksbank takvimi