30 trilyon wonluk ek bütçe, PPP'nin hesap denetiminde mercek altında

Kore Halkın Gücü Partisi (PPP), 2025 mali yılı hesap denetiminde 30 trilyon wonluk ek bütçe düzenlemesini ve Cumhurbaşkanlığı ile özel savcılıkların özel faaliyet ödeneği harcamalarını mercek altına alacağını açıkladı.

Ulusal Meclis Bütçe ve Hesap Komitesi'nde görevli PPP'li milletvekilleri, 21'inde (yerel saatle) Ulusal Meclis'te düzenledikleri basın toplantısında geçen yıl iki kez yapılan ek bütçe düzenlemesiyle ana bütçenin 673,3 trilyon wondan 703,3 trilyon wona çıktığını belirterek genişletici maliye politikasının yerindeliğini sorgulayacaklarını söyledi.

PPP'li milletvekilleri, "2025 mali yılı hesap denetiminin özü, geçen yıl iki kez yapılan ek bütçeyle ana bütçeyi 673,3 trilyon wondan 703,3 trilyon wona, yani 30 trilyon won artıran ve devlet borcunu da 28,6 trilyon won yükselten gevşek maliye politikasının yerindeliğini sıkı biçimde denetlemektir" dedi. Parti bu çıkışla bütçe genişlemesinin gerekçesini doğrudan hedef aldı.

Tartışmanın odağında ek bütçenin düzenlenme gerekçesi ve harcama oranı var. PPP, ikinci ek bütçe kapsamındaki projelerin yıl içi harcama oranını inceleyerek ek bütçenin gereğinden fazla büyütülüp büyütülmediğini ve açık bütçe tahvili ihracıyla artan kamu borcunun sorumluluğunu sorgulayacağını belirtti.

Ek bütçe, ana bütçe hazırlandıktan sonra ekonomik durgunluk veya afet gibi ek mali ihtiyaçlar doğduğunda yeniden düzenlenen bütçeyi ifade ediyor. Hesap denetimi ise zaten harcanmış bütçenin kanuna ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını meclisin sonradan incelediği bir süreç.

Bu yılki hesap denetiminin, ek bütçeyle ayrılan kaynağın somut proje uygulamasına ve sonuca dönüşüp dönüşmediğini sorgulama ağırlıklı yürütüleceği belirtiliyor. Daha önce fazla vergi geliri ve olası ikinci ek bütçenin devlet tahvili ihraç hacmiyle bağlantılı olabileceğine dair bir değerlendirme de gündeme gelmişti; bu nedenle ek bütçe ve açık tahvili meselesinin bir sonraki bütçe görüşmelerinde de tartışma konusu olabileceği ifade ediliyor.

PPP, hesap denetimi öncesinde "100 sorunlu proje" belirledi. Öne çıkan örnekler arasında Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Bakanlığı'nın KOBİ Ana Fonu sermaye katkısı ile Bilim ve Bilgi İletişim Teknolojileri Bakanlığı'nın Yapay Zeka İnovasyon Fonu yer aldı.

PPP'nin iddiasına göre bu iki projeye ek bütçeden sırasıyla 300 milyar won ve 50 milyar won ayrıldı, ancak fiilen şirket yatırımı gerçekleşmedi. Parti, söz konusu projelerin ek bütçenin amacına uygun şekilde harcanıp harcanmadığını doğrulayacağını belirtti.

Cumhurbaşkanlığı ve üç özel savcılığın özel faaliyet ödeneği de denetim kapsamına alındı. PPP, Cumhurbaşkanlığı'nın 4,1 milyar wonluk özel faaliyet ödeneğini ve Cho Eun-seok, Min Joong-gi, Lee Myeong-heon özel savcılıklarının özel faaliyet ödeneği kalemlerini inceleyeceğini söyledi.

PPP, Ortak Demokrat Parti'nin (DP) muhalefetteyken özel faaliyet ödeneği kalemlerinin açıklanmasını talep ettiğini, ancak iktidara geldikten sonra bu bilgileri açıklamayı reddettiğini savundu. Özel faaliyet ödeneği, gizlilik gerektiren soruşturma ve istihbarat faaliyetleri gibi alanlarda kullanılan bir bütçe kalemi olup harcama detaylarının ne ölçüde kamuoyuyla paylaşılacağı konusu zaman zaman tartışma yaratıyor.

Cumhurbaşkanlığı'nın eski konuttan yeni yerleşkeye taşınmasıyla ilgili yedek ödenek kullanımı da denetim kapsamında. PPP, Cumhurbaşkanlığı tesis iyileştirme projesi için 16,2 milyar won, Cumhurbaşkanlığı Koruma Dairesi'nin güvenlik altyapısı kurulumu için 9,8 milyar won ve Ulusal Polis Ajansı'na bağlı polis koruma biriminin eski cumhurbaşkanlığı konutuna dönüşüyle ilgili 4,5 milyar wonluk harcamaların sözleşme detaylarını ve uygulama kayıtlarını doğrulayacağını açıkladı.

Kamu görevlileri emeklilik fonunun yönetimi de gündeme geldi. PPP, Personel İnovasyon Bakanlığı'na bağlı kamu görevlileri emeklilik fonunun vatandaşlara borsa yatırım fonu (ETF) yatırımını teşvik ederken kendi iç kurallarıyla yüksek riskli yatırımı sınırlandırdığını ve 12,5 trilyon wonluk atıl fonu bu şekilde yönettiğini eleştirdi.

Ödenmemiş savunma harcamaları da masada. PPP, 2025 yılı sonunda ortaya çıkan 1,3 trilyon wonluk ödenmemiş savunma bütçesi sorununu ayrıntılı biçimde inceleyeceğini belirtti.

Parti, 2026 yılına ait bazı projelerin 2025 bütçesinden önceden harcanması gibi meclis onayı olmadan yürütülen uygulamaların bulunup bulunmadığını da araştıracağını söyledi. Bu durum, bütçenin mali yıl bağımsızlığı ilkesi ve meclisin bütçe inceleme yetkisi tartışmasına da uzanabilecek bir başlık.

PPP, "hesap denetimi basit bir formalite değildir" diyerek "sorunlu projelerin sorumluluğunu titizlikle sorgularken sonuç vermeyen ya da her yıl tekrar tekrar ertelenen projelerde de kararlı bir yeniden yapılandırma talep edeceğiz" dedi. Hesap denetimi hem geçen yılki bütçe uygulamasının yerindeliğini sorgulayan hem de bir sonraki bütçe görüşmelerine referans oluşturan bir süreç olarak öne çıkıyor.