İlk gün yüzde 460: Unitree'nin halka arzı robot IPO dalgasını başlattı

Unitree Robotics, Şanghay Borsası'ndaki halka arzının ilk işlem gününde yüzde 460 yükseldi ve bu sıçrama Çinli robot şirketleri arasındaki halka arz (IPO) yarışını alevlendirdi. Mech-Mind Robotics, AgiBot, X Square Robot ve AiMOGA Robotics gibi şirketler de listeleme sürecine girdi ya da hazırlık aşamasında; 'insansı robot' teması böylece halka arz piyasasının yeni gözde başlığı haline geldi.

Unitree, 6 Ağustos'ta halka arz fiyatını hisse başına 150,8 yuan olarak belirledi. Şirketin halka arz öncesi değerlemesi yaklaşık 61 milyar yuan, dolar bazında ise yaklaşık 9 milyar dolar olarak açıklandı. Bireysel yatırımcı talebi arz büyüklüğünün 8 bin katını aştı; 19'unda gerçekleşen ilk işlem gününde hisse yüzde 460 fırladı.

TokenPost daha önce Unitree'nin Şanghay Borsası'nın teknoloji odaklı STAR Piyasası'nda (Kexingban) IPO kaydının onaylandığını aktarmıştı. O dönemde şirket 4 milyar 202 milyon yuan kaynak toplamayı hedefliyordu ve Çin A-hisse piyasasında insansı robot alanında öne çıkan temsilci şirketlerden biri olabileceği değerlendiriliyordu.

Sıradaki en somut takvimi Mech-Mind Robotics açıkladı. Hong Kong Borsası'na (HKEX) sunulan halka arz belgelerine göre şirket, 24'ünden 27'sine kadar talep toplayacak ve 1 Eylül'de işlem görmeyi hedefliyor. South China Morning Post (SCMP), şirketin fon toplama hedefini yaklaşık 300 milyon dolara yükselttiğini yazdı.

Mech-Mind'ın 2025 düzeltilmiş net zararı 109 milyon yuan oldu; bu rakam 2024'teki 214 milyon yuandan daha düşük. Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC) da 7'sinde şirketin yurt dışı halka arzını ve en fazla 274 bin 800 hisselik ihraç planını onayladı.

AgiBot ve X Square Robot da Hong Kong'da listelenme adayları arasında anılıyor. AgiBot, Temmuz sonunda Hong Kong halka arz sürecini başlattı; CITIC Securities, CICC (China International Capital Corporation) ve Morgan Stanley aracı kurum olarak öne çıkıyor. Ancak değerleme rakamları haberden habere değişiyor: kimi kaynaklar 40-50 milyar Hong Kong doları, kimi kaynaklar ise 20 milyar dolar seviyesinden söz ediyor.

X Square Robot'un 5'inde Hong Kong halka arzı için gizlice başvuru yaptığını South China Morning Post aktardı. Huatai Securities ve Morgan Stanley'nin destekleyici kurum olarak gündeme geldiği haberde, AgiBot ve Galbot'un da gizli başvuru yaptığı belirtildi. Resmi halka arz belgeleri açıklanana kadar listeleme büyüklüğü ve takvimi kesinleşmiş sayılmıyor.

Otomotiv şirketlerine bağlı robot üreticileri de halka arz kapısını çalıyor. Reuters, Chery Otomobil (Chery) bünyesindeki AiMOGA Robotics'in halka arz için listeleme yeri konusunda görüştüğünü yazdı. TokenPost da daha önce Chery'nin robot yan kuruluşunun bağımsız bir listeleme hazırlığında olduğunu aktarmıştı.

AiMOGA, Ocak 2025'te Chery tarafından kurulmuştu. Şirket dünya genelinde 3 binin üzerinde robot teslim etti; bunların 2 bini yurt dışına gönderildi. Çin'in çeşitli şehirlerinde polise destek amacıyla 110 robot devreye alındı.

Listeleme yarışı yalnızca Çin'e özgü bir eğilim değil. Agility Robotics, 24 Haziran'da Churchill Capital Corp XI ile 2,5 milyar dolarlık bir SPAC (özel amaçlı satın alma şirketi) birleşmesi açıkladı. Şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunduğu belgelerde Digit v5 için çok yıllı sözleşme siparişlerinin 300 milyon doları aştığını, işlemin tamamlanmasıyla toplam fon toplama tutarının 620 milyon doları geçmesinin beklendiğini belirtti.

SPAC birleşmesi, halihazırda borsada işlem gören bir amaç şirketiyle birleşerek halka açılma yöntemi. Robot şirketleri açısından Ar-Ge ve seri üretim tesisleri için gereken fonu açık piyasadan toplamak mümkün oluyor; ancak halka açıldıktan sonra sipariş bakiyesinin ve gerçek satışa dönüşüm kapasitesinin sürekli sınandığı bir sürece giriliyor.

Sevkiyat verileri Çinli üreticilerin ağırlığını gösteriyor. Smart Analytics Global, 2026 yılının ilk yarısı için küresel insansı robot sevkiyatını 19 bin 100 adet olarak öngördü. AgiBot için 8 bin 400, Unitree için ise 5 bin 900 adet öngörülürken, Çinli tedarikçilerin küresel sevkiyatın yüzde 97'sinden fazlasını oluşturduğu hesaplandı.

Bu rakamlar şirket denetim verisi değil, piyasa araştırması tahmini. Gerçek ticari kullanım adedine, tekrarlanan satın almalara ya da bakım gelirine doğrudan bağlanacağını söylemek güç. Halka arz piyasasında sevkiyat rakamları büyüme göstergesi olarak kullanılıyor; ama sahada asıl önemli olan, robotların ne sıklıkla devreye alındığı ve maliyeti ne kadar düşürdüğü.

Yu Chao (Yu Chao), Lumos Robotics CEO'su, Reuters'e “müşteriye değer üretemeyen şirketler elenecek” dedi (yorum: bu açıklama, halka arz rüzgarının tek başına yeterli olmadığına, asıl sınavın 'ticarileşme' aşamasında yaşanacağına işaret ediyor). Reuters'in aktardığına göre, bu yıl üretilen insansı robotların yüzde 50 ila 70'i gerçek ücretli işlerden çok eğitim verisi toplamak için kullanılabilir.

Robot halka arz yarışı, hem piyasa ilgisinin hem de ticarileşme sınavının aynı anda sürdüğü bir evreye işaret ediyor. Unitree açık piyasada bir referans noktası oluşturdu; Mech-Mind ise 24-27 Ağustos talep toplama sürecinin ardından 1 Eylül'de Hong Kong'da işlem görmeyi hedefliyor. AgiBot ve X Square Robot için ise resmi halka arz koşulları açıklanana kadar sürecin nasıl ilerleyeceği bir sonraki takip noktası olarak öne çıkıyor.