Kore Merkez Bankası'ndan %3,3 büyüme tahmini: Yapay zekayı yukarı yönlü faktör gördü

Güney Kore Merkez Bankası (Bank of Korea), yapay zeka(AI) kaynaklı üretkenlik artışını ve yatırım genişlemesini ülkenin potansiyel büyüme oranında yukarı yönlü bir faktör olarak değerlendirdi.

Banka, 27'sinde (yerel saatle) yayımladığı 'Ağustos 2026 Ekonomik Görünüm' raporunda Güney Kore ekonomisinin bu yıl yüzde 3,3, gelecek yıl ise yüzde 2,9 büyüyeceğini öngördü. Orta Doğu'daki belirsizliğe rağmen yarı iletken sektöründeki canlanmanın ve bunun yan etkilerinin büyüme seyrini desteklediği değerlendirmesi yapıldı.

Potansiyel büyüme oranı, enflasyonu tetiklemeden ekonominin sürdürebileceği büyüme hızını ifade ediyor. Bu oran işgücü katkısı, sermaye birikimi ve toplam faktör verimliliğindeki seyri birlikte yansıtıyor.

Yapay zekanın iş süreçlerindeki süreyi kısaltması ve üretim yöntemlerini değiştirmesi toplam faktör verimliliğini etkileyebiliyor. Veri merkezi ve yarı iletken gibi alanlardaki yatırımların artması ise sermaye birikimi kanalını etkiliyor.

Ancak Kore Merkez Bankası, yapay zeka etkisini doğrudan potansiyel büyüme oranının yukarı yönlü güncellenmesine bağlamadı. Yonhap Infomax, bankanın potansiyel büyüme oranını yeniden hesaplarken yukarı yönlü bir varsayımdan yola çıkmadığını açıkladığını aktardı.

Bu açıklama, yapay zeka yayılımının üretkenlik ve yatırım üzerindeki etkisi büyümüş olsa da bunun ne ölçüde gerçek büyüme kapasitesine yansıyacağının ayrıca izlenmesi gerektiği şeklinde yorumlanıyor. Mikro düzeydeki iş verimliliği artışlarının makroekonomik göstergelere yansıması zaman alabiliyor.

Kore Merkez Bankası daha önce potansiyel büyüme oranını ve nötr faiz oranını yeniden gözden geçirdiğini açıklamıştı. Politika faizi kararlarında yalnızca mevcut büyüme oranının değil, ekonominin temel gücünün ve fiyat baskılarının kalıcılığının da birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Bu ekonomik görünüm raporunda enflasyon değerlendirmesi de yer aldı. Kore Merkez Bankası, tüketici fiyatları artışının bu yıl yüzde 2,7, gelecek yıl yüzde 2,3 olacağını öngördü.

Çekirdek enflasyonun ise birikmiş maliyet şoklarının yansıması ve talep baskısının genişlemesiyle hem bu yıl hem gelecek yıl yüzde 2,5 seviyesinde seyredeceği belirtildi. Genel fiyat artışındaki yavaşlamaya rağmen çekirdek fiyat baskısının kolayca gerilemeyebileceği değerlendirmesi yapıldı.

Yapay zeka etkisine ilişkin değerlendirmeler hâlâ karışık. Kore Merkez Bankası'nın geçen Haziran ayında yayımladığı 'Yapay Zeka Kullanımı Üretkenliği Artırıyor mu? İlk Üç Yılın Etki Analizi' başlıklı rapor, üretken yapay zekanın yayılmasıyla üretkenlik devrimine dair beklentilerin büyüdüğünü ancak makro düzeydeki üretkenlik göstergelerinde henüz belirgin bir sinyal gözlenmediğini belirtti.

Bu değerlendirme, yapay zeka kullanımının şirket ve iş birimi düzeyinde verimliliği artırabilse de bunun tüm ulusal ekonominin üretkenlik artışı olarak doğrulanmasının zaman alacağı anlamına geliyor. Üretkenlik artışının yatırım, istihdam, gelir ve tüketime yansıması gerekiyor ki potansiyel büyüme oranına da yansısın.

Kore Merkez Bankası'nın 2024 tarihli BOK Issue Note raporu da potansiyel büyüme oranındaki düşüşün arkasında çalışma çağındaki nüfusun azalması, toplam faktör verimliliğindeki yavaşlama ve sermaye yatırımı artış hızının zayıflaması olduğunu belirtmişti. Aynı rapor, yapısal reformların başarılı olması halinde toplam faktör verimliliğindeki artış sayesinde uzun vadeli potansiyel büyüme oranının temel senaryo tahmininin üzerine çıkabileceğini de analiz etmişti.

Yapay zeka, bu yapısal reform tartışmasının bir parçası haline geldi. Yarı iletken sektöründeki canlanma kısa vadeli büyüme oranını yukarı çeken bir faktör; yapay zeka kullanımının yayılması ise orta-uzun vadeli üretkenliği belirleyecek bir değişken olarak öne çıkıyor.

TokenPost daha önce, Kore Merkez Bankası Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü'nün yapay zekanın nötr faiz oranına etkisini tek bir kanaldan değerlendirmenin güç olduğuna dair analizini aktarmıştı. Yapay zeka üretkenliği artırırsa yatırım talebini ve sermaye getirisini yükseltebiliyor; ancak bunun işgücü gelirine ve tüketime ne ölçüde geri döneceğine bağlı olarak para politikasının referans noktasına etkisi değişebiliyor.

Kore Merkez Bankası, bu tahmin patikasında yarı iletken döngüsü ve Orta Doğu'daki gelişmelerle ilgili belirsizliğin yüksek olduğunu belirtti. Potansiyel büyüme oranı ve nötr faiz oranına ilişkin yeniden gözden geçirme sonuçları netleştiğinde büyüme tahmini ve faiz kararlarının referans noktası da etkilenebilir.