2 Trilyon Dolarlık Anthropic Değerlemesi Hisse Değil, Sentetik Vadeli İşlem Fiyatı

Yapay zeka şirketi Anthropic'in kripto borsalarında görülen 2 trilyon dolarlık değerlemesi, şirketin onayladığı bir halka arz fiyatı ya da resmi kurumsal değer değil; tokenleştirilmiş türev piyasasında oluşan 'sentetik' bir fiyat. Gerçek hisse hakkı vermeyen halka arz öncesi vadeli işlem sözleşmeleri, borsaya kote olmamış bir yapay zeka şirketinin fiyat keşfi aracına dönüşünce özel sermaye piyasaları ile kripto piyasaları arasındaki sınır bulanıklaşıyor.

DefiLlama'nın 28'inde paylaştığı verilere göre, Binance'teki ANTHROPIC-USDT işlem çiftinin fiyatı 1.950,62 dolar seviyesinde. 24 saatlik işlem hacmi 6,61 milyon dolar, açık pozisyon büyüklüğü 17,64 milyon dolar, kümülatif işlem hacmi ise 470,29 milyon dolara ulaştı.

DefiLlama bu ürünün erişim modelini 'permissioned' (izinli) olarak tanımlıyor ve oracle sağlayıcısını Binance'in halka arz öncesi emir akışı olarak listeliyor. Fiyat Anthropic ismiyle hareket etse de şirket hisselerinin resmi işlem fiyatı değil.

Binance, halka arz öncesi vadeli işlem ürününü 21 Mayıs'ta SpaceX temelli SPCXUSDT ile başlattı. Şirket bu ürünlerin dayanak hisse üzerinde mülkiyet anlamına gelmediğini, yüksek volatilite ve tasfiye riski taşıdığını duyurdu.

Anthropic da onaysız hisse devrine karşı net tavır koydu. Şirket, 29 Haziran'da yayımladığı yardım belgesinde yönetim kurulu onayı almamış hisse alım satımlarının ya da devirlerinin şirket kayıtlarında geçerli sayılmayacağını açıkladı.

Şirket, özel amaçlı yapılar (SPV) üzerinden dolaylı edinime de izin vermediğini belirtti. Üçüncü tarafların 'forward contract' ya da 'tokenized securities' adı altında halka Anthropic hissesi sattığını iddia etmesi durumunda, devir kısıtlamaları nedeniyle bu ürünlerin değersiz kalabileceği uyarısında bulundu.

Resmi tur bazlı rakamlar ise farklı. Reuters'a göre Anthropic, 1 Haziran'da ABD'de halka arz için gizli başvuru dosyası sundu; bir önceki finansman turunda 65 milyar dolar topladı ve yatırım sonrası şirket değeri 965 milyar dolara ulaştı.

Reuters ayrıca Anthropic'in Temmuz sonu itibarıyla yıllıklandırılmış gelirinin 65 milyar doları aştığını, ikinci çeyrek ön gelir rakamının ise 11,5 milyar doları geçtiğini aktardı. Bu veriler, şirketin halka arz beklentisini ve özel piyasa değerlemesini büyüten unsurlar arasında gösteriliyor.

Piyasada aynı anda üç farklı rakam dolaşıyor: resmi yatırım turundaki 965 milyar dolar, özel piyasa ve halka arz beklentisini yansıtan tahmini değer, bir de borsa türevlerinin işaret ettiği 2 trilyon dolar civarındaki sentetik fiyat. Üçü de aynı Anthropic ismine işaret etse de hukuki nitelikleri birbirinden farklı.

Halka arz öncesi vadeli işlem sözleşmeleri, henüz borsaya kote olmamış şirketlerin değer değişimine endeksli türev ürünler. Yatırımcılar genelde hisse senedi mülkiyeti, oy hakkı ya da temettü hakkı elde etmeden yalnızca fiyat hareketine maruz kalıyor. Gerçek hisse işlemlerinin kısıtlı olduğu borsaya kote olmamış şirketlerde bu tür ürünlerin fiyatı ile resmi şirket değeri arasında fark oluşabiliyor.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), Ocak ayında yayımladığı tokenleştirilmiş menkul kıymetler açıklamasında, üçüncü taraflarca ihraç edilen sentetik tokenleştirilmiş menkul kıymetlerin yalnızca dayanak varlığa ekonomik maruziyet sağlayabileceğini, orijinal hisse ihraççısının haklarını ya da avantajlarını vermeyebileceğini belirtti. Nisan ayındaki belgesinde ise kripto varlıkların da yatırım sözleşmesi koşullarını karşılaması halinde federal menkul kıymetler mevzuatına tabi olabileceğini açıkladı.

Hyperliquid tarafındaki yapı da tartışmayı genişletti. Hyperion DeFi, SEC'e sunduğu belgede Hyperliquid'in HIP-3 yükseltmesinin, 500 bin HYPE(HYPE) stake eden kullanıcıların hisse senedi, emtia ve endeks gibi kripto olmayan varlıklar için zincir üstü vadeli işlem piyasaları açabilmesini sağladığını belirtti.

Piyasa tepkileri ise karışık. MarketWatch, Anthropic halka arz öncesi vadeli işlem fiyatının Hyperliquid'de yaklaşık 2 trilyon dolar seviyesine ulaştığını, ancak işlem hacminin yalnızca yaklaşık 20 milyon dolarda kaldığını yazdı. Aynı haberde tokenleştirme piyasası işletmecilerinden biri, Anthropic'in gerçekçi değerinin 1 trilyon dolar civarında olmasının daha olası olduğu yorumunu paylaştı.

Yatırımcılar açısından asıl mesele rakamların kaynağı ve hak yapısı. Dolar bazlı sentetik fiyat büyüse de gerçek hisse devir kısıtlamaları, tasfiye yapısı ve likidite büyüklüğü ayrı ayrı kontrol edilmeli. Özellikle Tether(USDT) bazlı türev ürünlerde görülen fiyatı, borsaya kote olmamış hisse değeriyle aynı sayı gibi kabul etmek riski olduğundan düşük gösterebilir.

Anthropic'in halka arz hazırlığı ve 965 milyar dolarlık şirket değeri tartışması zaten yapay zeka şirketleri arasındaki değerleme tartışmasını büyütmüştü. Bu tokenleştirilmiş işlemler ise tartışmayı borsa dışına, türev piyasalarına taşıdı. Anthropic'in nihai halka arz fiyatı ve borsaya kote olma yapısı henüz kesinleşmedi.