Ethereum, Solana ve Hyperliquid'in gelir modelleri neden farklı? ARK Invest yanıtladı

Ethereum(ETH), Solana(SOL) ve Hyperliquid(HYPE) katman1 (L1) blok zinciri olarak aynı kategoride değerlendirilse de, gelirin biriktiği yapının birbirinden oldukça farklı olduğu belirtildi.

ARK Invest Dijital Varlıklar Araştırma Direktörü Lorenzo Valente(Lorenzo Valente), 2'sinde (yerel saatle) X hesabından paylaştığı gönderide üç ağı sırasıyla McDonald's, Chipotle ve In-N-Out zincirlerine benzetti. Aynı fast-food zinciri olsalar da şube sahipliği, operasyon kontrolü ve gelirin geri toplanma biçimi farklı olduğu gibi, L1'lerin de tek bir kritere göre değerlendirilemeyeceğini savundu.

Valente'ye göre Ethereum, 'franchise' ve kiralama modeline yakın bir ağ. Ethereum; marka, Ethereum Sanal Makinesi(EVM), geliştirici ekosistemi, blok alanı ve nihai uzlaşma fonksiyonunu sağlarken, Arbitrum(ARB) ve Base gibi katman2 (L2) ağları işlem işleme ve uygulama operasyonunu üstleniyor.

Bu yapı, Ethereum'un tüm çalıştırma ortamını doğrudan işletmeden ekosistemini büyütebilmesini sağlıyor. Ancak Valente, EIP-4844 sonrasında L2'lerin Ethereum'a ödediği blob ücretlerinin marjinal maliyete yaklaşmasıyla Ethereum L1'in yakaladığı ücretin sınırlı kaldığını belirtti.

EIP-4844, L2'lerin işlem verisini daha düşük maliyetle yayınlayabilmesi için 'blob' adı verilen bir veri alanını devreye sokan bir yükseltme. L2 kullanım maliyetini düşürmeye yardımcı olsa da, L1'in ücretlerden ne kadar pay aldığı konusunda ayrı bir tartışma yaratıyor.

TokenPost daha önce de L2'lerin Ethereum'a ödediği L1 kirasını Ethereum'un ücret akışını izlemek için bir gösterge olarak ele almıştı. L1 kirası, L2'lerin işlem verisi ve durum doğrulama bilgisini Ethereum'a yayınlarken üstlendiği maliyet olup, L2 aktivitesinin yanı sıra Ethereum gaz fiyatına ve veri yayınlama yöntemine göre değişiyor.

Solana ise 'doğrudan işletme' modeli olarak sınıflandırıldı. Uygulama işlemleri doğrudan L1 üzerinde işleniyor; temel ücret, öncelik ücreti ve maksimum çıkarılabilir değer (MEV) ile ilişkili bahşişler ağın içinde kalıyor.

Bu yöntemde gelirin bir kısmı doğrulayıcılara ve stake edenlere gidiyor, temel ücretin bir bölümü ise yakılıyor. Çalıştırma ve uzlaşmanın aynı katmanda gerçekleşmesi nedeniyle ağın yakaladığı ekonomik değerin izlediği yol nispeten daha doğrudan olarak değerlendiriliyor.

Ancak doğrudan işletme modelinin avantajlarının yanı sıra yükleri de var. Tek bir çalıştırma ortamının korunması ücret akışını ve ürün deneyimini kontrol etmeyi kolaylaştırırken, ağda yaşanacak bir arıza veya tıkanıklık ekosistemdeki tüm uygulamaları etkileyebiliyor.

Ölçeklenme hızı da büyük ölçüde kendi geliştirme kapasitesine ve operasyonel kaynaklara bağlı kalıyor. L2 aracılığıyla çalıştırma talebini dağıtan yapının aksine, tek katmanın işlem performansı ve kararlılık gereksinimlerini aynı anda taşıması gerekiyor.

Hyperliquid ise 'yoğunlaşmış' model olarak tanımlandı. Dış girişim sermayesi fonlarına bağımlılığı azaltıp, on-chain emir defteri tabanlı vadeli işlemler ürününe odaklanan bir yapı.

İşlem ücretlerinin büyük bölümü Assistance Fund'a aktarılıyor ve bu fon HYPE token alımında kullanılıyor. Gelirin token alımına dönüşme sürecinin kısa olması, Hyperliquid'i Ethereum ve Solana'dan ayırıyor.

Buna karşılık belirli bir ürüne, ekibe ve işlem geliri yapısına bağımlılığın yüksek olması da bir yük oluşturuyor. Temel uygulama aktivitesi azalırsa ya da dış geliştiriciler daha iyi ücret koşulları talep ederse, mevcut yapı sınanabilir.

Valente'nin karşılaştırması, hangi L1'in üstün olduğu sonucundan çok değerlendirme kriterlerinin ayrılması gerektiğine odaklanıyor. Ethereum dış ekosistem genişlemesini, Solana bütünleşik çalıştırma ortamını, Hyperliquid ise doğrudan gelir toplama yapısını öne çıkarıyor; üç ağın fiyatı veya piyasa etkisi bu analizden tek başına çıkarılamıyor.