Tokenize hisse hacmi 90 günde 15,9 milyar dolara çıktı, veriler kaynağa göre farklı

Tokenize edilmiş hisse senetlerinin son 90 günde merkeziyetsiz borsalarda (DEX) 15,9 milyar dolarlık işlem hacmine ulaştığı bildirildi. Hisse senedi risklerinin zincir üzerinde alınıp satıldığı bu pazar büyüse de, kamuya açık verilerin kapsamı kaynaktan kaynağa değiştiği için piyasanın gerçek büyüklüğünü tek bir rakamla özetlemek güç.

Crypto Briefing, 6'sında (yerel saatle) yayımladığı haberde tokenize hisselerin son 90 günlük DEX işlem hacminin 15,9 milyar dolar olduğunu, bu ürünlerin DEX spot piyasasındaki payının 2025 sonundaki yüzde 0,1 seviyesinden 2026'da yüzde 4'e çıktığını yazdı. Aynı habere göre, 24 Haziran'da tek günlük işlem hacmi 565 milyon dolarla zirveye ulaştı; Solana(SOL) bu hacmin 553,3 milyon dolarını, yani yüzde 97,8'ini tek başına işledi.

Rakamların bağlamı kaynaktan kaynağa farklılaşıyor. Crypto Briefing, 2026'nın üçüncü çeyrek işlem hacmini 7,8 milyar dolar, son 12 aylık kümülatif DEX hacmini ise 13,7 milyar dolar olarak verdi. Son 90 günlük 15,9 milyar dolarlık hacim ile 12 aylık 13,7 milyar dolarlık kümülatif hacmin aynı anda görülmesi, ölçüm kapsamının ve hesaplama yönteminin kaynaklar arasında farklı olabileceğine işaret ediyor.

Resmi belgeler de piyasanın büyüdüğü yönündeki tabloyu destekliyor. DeFi Development Corp, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunduğu 2026 ikinci çeyrek hissedar mektubunda Solana üzerinden işlenen tokenize hisse hacminin 8,8 milyar dolara ulaştığını ve bir önceki çeyreğe göre yüzde 325 arttığını açıkladı. Aynı belgede Solana'nın ikinci çeyrekteki pazar payı yüzde 56, haziran ayı payı ise yüzde 70 olarak belirtildi.

BNB Chain de bu pazarı büyütenlerden biri. BNB Chain, 26 Haziran'da resmi blogunda ekosisteminde 709'dan fazla tokenize hisse ve ETF'nin işlem gördüğünü, kümülatif işlem hacminin 5 milyar doları aştığını duyurdu. Piyasa değerinin de 1 milyar doları geçtiği belirtildi.

Asıl mesele işlem hacminin niteliğinde. CoinGecko, eylül 2026 raporunda tokenize hisselerin spot işlem hacmini 7,5 milyar dolar, vadesiz kontrat (perpetual) işlem hacmini ise 376,3 milyar dolar olarak ayrı ayrı verdi. Rapora göre en büyük 10 varlık toplam hacmin yüzde 76,6'sını oluşturuyor.

Spot işlemlerle vadesiz kontrat işlemlerini aynı pazar büyüklüğü gibi toplamak doğru değil. Spot işlem, tokenize edilmiş hisse riskinin doğrudan alınıp satılmasına daha yakınken, vadesiz kontratlar vade tarihi olmadan fiyat hareketine bahis oynanan bir türev ürün yapısı. Hacim artmış olsa da, likiditenin çok sayıda varlığa ve zincire yayıldığı olgun bir pazardan söz etmek için henüz erken.

Tokenize hisseler, hisse senedi veya ETF'lerin fiyat hareketini blok zinciri tabanlı token'lar üzerinden yansıtan ürünler. Ancak yapı, ihraççıdan platforma göre değişiyor. Gerçek hisse sahipliğine dayanan 'teminatlı' modeller, yalnızca fiyat riski sunan 'sentetik' modeller ve temettü ya da oy hakkı uygulamaları farklılaşan ürünler bir arada kullanılıyor.

Türk okuyucular için asıl kritik soru, tokenize hisselerin gerçek hisse senediyle aynı hakları verip vermediği. Robinhood(HOOD), hisse token'larının dayanak menkul kıymete ekonomik maruziyet sağladığını ancak o menkul kıymete ilişkin yasal veya intifa hakkı tanımadığını belirtiyor. Şirket, bu ürünün ABD, Kanada, İngiltere ve İsviçre'de yerleşik kullanıcılara sunulmadığını da açıkça belirtiyor.

Robinhood, hisse token'larının dayanak hisseyle bire bir teminatlandırıldığını açıklıyor. Ancak teminat ile hissedarlık hakkı aynı şey değil. Temettüler de doğrudan nakit olarak değil, temettü doğduğunda token çarpanının güncellenmesi yoluyla yansıtılıyor.

Bu yapı, yatırımcıların geleneksel hisse senedi sahipliğinde beklediği oy hakkı, doğrudan mülkiyet ve yargı yetkisi korumasından farklı. Robinhood, 1 Temmuz'da yayımladığı basın bülteninde Robinhood Chain ana ağını ve hisse token'larını tanıtarak 7/24 işlem ve DeFi'de teminat olarak kullanım imkanını öne çıkardı; ancak hak yapısı ayrıca doğrulanması gereken bir alan olarak duruyor.

Sektördeki çıkarlar da birbirinden ayrışıyor. BNB Chain, tokenize hisseleri ve ETF'leri ekosisteminin büyüme kolu olarak sunarken varlık sayısını ve kümülatif hacmi öne çıkarıyor. Robinhood ise küresel kullanıcılara ABD hisse senedi riski sağlayan bir kanal olarak hisse token'larını tanıtıyor.

Buna karşılık, mevcut halka açık şirketler ve yatırımcı koruması açısından bakıldığında tartışmanın odağında yasal haklar ve ürünün nasıl sunulduğu var. The Block, Barron's ve Yahoo Finance, AMC CEO'su Adam Aron(Adam Aron)'ın Robinhood'un AMC hissesini tokenize etmesine sert eleştiriler yönelttiğini, Robinhood CEO'su Vlad Tenev(Vlad Tenev)'in de buna karşılık verdiğini aktardı. Bu gelişme, tokenize hisselerin artık yalnızca bir işlem kolaylığı meselesi olmadığını; ihraççı onayı ve yatırımcının yanıltılma ihtimaliyle ilgili bir tartışmaya dönüştüğünü gösteriyor.

Tokenize hisse piyasası, daha önce 114 milyon dolarlık yönetilen varlık büyüklüğüne ulaşan borsa ürünü ve 1,4 milyon token sahibi verisiyle öne çıkan gelişme gibi haberlerle kripto piyasasının önemli bir gerçek dünya varlığı (RWA) başlığı haline geldi. Önceki haberlerde de tokenize hisselerin ihraç büyüklüğü ve sahip sayısı artarken, işlem ölçütlerinin ve hak yapılarının kaynaktan kaynağa değiştiği tekrar tekrar gündeme gelmişti.

Son 90 günlük hacim tartışması, ihraç büyüklüğünden çok gerçek işlem, teminat kullanımı ve hak yapısının önem kazandığını gösteriyor. Dolayısıyla bu rakamlar 'hisse senedi piyasası zincir üzerine taşındı' sonucundan çok, hisse riskinin işlem gördüğü DEX pazarının belirli zincirlerde ve belirli varlıklarda yoğunlaşarak büyüdüğü gerçeğine daha yakın. Tokenize hisselerin geleneksel sermaye piyasaları ve kripto piyasası üzerindeki etkisi, ölçüm standartları, ürün yapısı ve yatırımcı hakları belgeleri netleştikçe daha sağlıklı değerlendirilebilecek.