Kuveyt petrol ihracatı günlük 1 milyon varile çıktı, taşıma maliyeti ağırlaşıyor

Kuveyt'in petrol ihracatı günlük yaklaşık 1 milyon varil seviyesine geri döndü. Ancak bu artışın tamamı eski rotalardan gelmiyor; bir kısmı Hürmüz Boğazı'nın dışında gemiden gemiye aktarma (STS) yöntemiyle taşınıyor. Bu da ihracattaki toparlanmanın lojistikte tam bir normalleşme anlamına gelmediğini gösteriyor.

CNBC TV18'e göre Kuveyt Petrol Şirketi (KPC), kendi tankerlerini ve kiraladığı gemileri kullanarak müşterilerine 'doğrudan' teslimat yapıyor. İhracat rakamlarına Hürmüz dışında gemiden gemiye aktarılan yükler de dahil ediliyor.

KPC Uluslararası Pazarlama Direktörü Şeyh Halid El-Sabah(Shaikh Khaled Al-Sabah), Singapur'da düzenlenen S&P Global Enerji APPEC etkinliğinde “Tüm müşterilere tedarik yapabiliyoruz ama bazı yüklerin koşulları eskisiyle aynı değil” dedi. Yetkiliye göre Hürmüz dışına taşınan yüklere risk primi ekleniyor, Basra Körfezi içinde yüklenen kargolara ise indirim uygulanıyor. Yani aynı ham petrol, taşıma yoluna göre farklı bir fiyat yapısına tabi oluyor.

Toplam ihracat hacmiyle boğazdan geçen hacim arasında fark var. The National, Kpler verilerine dayanarak Kuveyt'in Temmuz'da Hürmüz üzerinden geçen hacminin günlük 560 bin varile indiğini, bunun bir önceki aya göre yüzde 36 azalma olduğunu yazdı. Yani Kuveyt'in ihracatı 1 milyon varile yaklaşsa da bunun büyük bölümü artık eski güzergâhı 'birebir' kullanmıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Hürmüz geçiş hacmi de Temmuz'da yüzde 53 geriledi. Bunun yerine Fucayra rotasının payı büyüdü. BAE, Habşan-Fucayra boru hattını kullanarak petrolünü boğazın dışından gönderebiliyor.

Suudi Arabistan da Kızıldeniz'e bağlanan Doğu-Batı boru hattını devreye sokmuş durumda. Bu hattın kapasitesi günlük 7 milyon varile kadar çıkabiliyor. Kuveyt'in ise buna denk gelecek kendi alternatif ihracat altyapısı sınırlı.

KPC, Suudi Arabistan ve BAE üzerinden geçen alternatif boru hattı rotalarını da değerlendiriyor. Şu an için petrol yüklü gemiler önce Hürmüz'ü geçiyor, ardından boğaz dışında daha büyük gemilere aktarılıyor ya da mekik seferleriyle ihracat sürdürülüyor.

STS, bir geminin yükünü denizde başka bir gemiye aktarma yöntemi. Kuveyt bu yöntemle rotasını çeşitlendiriyor ama ek gemi ve sefer ihtiyacı, taşıma maliyetini ve operasyonel yükü artırabiliyor.

Hürmüz'den geçen hacme dair tahminler kurumdan kuruma büyük farklılık gösteriyor. Vitol CEO'su Russell Hardy(Russell Hardy), boğazdan geçen toplam hacmi günlük yaklaşık 10 milyon varil olarak hesapladı; bunun 9 milyon varilinin ham petrol olduğunu belirtti. Macquarie Group ise ham petrol ve rafine ürünleri birlikte sayarak bu rakamı yaklaşık 7 milyon varil olarak tahmin etti.

Kpler'in derlediği verilere göre Temmuz'da Körfez'den çıkan toplam hacim günlük yaklaşık 4 milyon varildi. Haziran'da ise 98 tankerin Hürmüz'den geçtiği kaydedildi. Aynı boğaz için bile doğrudan geçiş, dolaylı rota ve ham petrol/rafine ürün ayrımına göre rakamlar değişebiliyor.

Bu nedenle Kuveyt'in ihracat artışını Hürmüz taşımacılığının 'tam normalleşmesi' olarak yorumlamak zor. BAE ve Suudi Arabistan mevcut boru hatlarıyla bir kısım yükü kolayca yönlendirebiliyor; Kuveyt ise görece daha çok gemi işletimine ve STS'ye bağımlı kalıyor.

Kuveyt'in üretim hacmiyle ihracat hacmini de birbirinden ayırmak gerekiyor.

Piyasa şu sıralar “hacim geri döndü mü” sorusundan çok, “hangi rotayla ve hangi maliyetle tedarik ediliyor” sorusuna odaklanıyor. Hürmüz dışı taşımaya ek maliyet biniyor, boğaz içinden yüklenen kargoya ise indirim uygulanıyor; yani aynı ham petrol taşıma koşuluna göre farklı fiyatlanabiliyor.

Körfez genelinin dayanıklılığına ilişkin değerlendirmeler de birbirinden ayrışıyor. BAE ve Suudi Arabistan boru hatlarıyla ihracatın bir kısmını yönlendirebiliyor; Kuveyt'in yaklaşımı ise doğrudan tedarik ile gemiden gemiye aktarmayı birleştiren bir modele daha yakın. İhracat hacminin toparlandığı doğrulanmış durumda ama taşıma rotası ve maliyetin çatışma öncesi seviyeye döndüğü söylenemez.

Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yeniden aksarsa Kuveyt'in ihracat toparlanma hızı da bundan etkilenebilir. KPC şu an doğrudan tedarik ile gemiden gemiye aktarmayı bir arada sürdürürken, Suudi Arabistan ve BAE üzerinden alternatif rotaları da değerlendirmeye devam ediyor.