GSYH yüzde 0,4, ücret yüzde 2,4 arttı: Japonya'da eylül ayı faiz artışı ihtimali tartışılıyor

Japonya'nın 2026 yılı ikinci çeyrek reel gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüdü, temmuz ayında reel ücretler ise geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,4 arttı. Bu gelişmeler, Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) ek faiz artırımı yapıp yapmayacağı sorusunu eylül ayındaki para politikası toplantısının en önemli gündem maddesi haline getirdi. Ancak özel tüketimin durgun seyretmesi nedeniyle toparlanmanın tek yönlü sürdüğünü söylemek güç.

Japonya Kabine Ofisi, 8'inde ikinci çeyreğe ait ikinci reel GSYH tahminini bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllıklandırılmış bazda ise yüzde 1,4 olarak açıkladı. Bu rakam, ilk tahmindeki çeyreklik yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 1,1'in üzerinde kaldı, ancak piyasanın bir kısmının beklediği yıllık yüzde 1,6 seviyesinin altında kaldı.

Büyüme rakamının yukarı yönlü revize edilmesi sabit sermaye yatırımlarındaki iyileşmeyle açıklanıyor. Söz konusu veri Japon ekonomisinin pozitif büyümesini sürdürdüğünü gösterse de, piyasa beklentisinin altında kalan yıllık oran toparlanmanın gücü konusunda görüş ayrılığına yol açıyor.

Ücret verileri de iyileşme gösterdi. Japonya Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı, temmuz ayında nominal nakit maaş toplamının 436 bin 401 yene ulaştığını ve bu rakamın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,7 arttığını açıkladı. Artış oranı, Ocak 1997'den bu yana en yüksek seviyeye işaret etti.

Enflasyon etkisi arındırılmış reel ücretler ise yüzde 2,4 yükselerek 7 ay üst üste artış kaydetti. Nominal ve reel ücretlerin birlikte artması hanehalkının satın alma gücüne dair beklentileri güçlendirse de, özel tüketimin hâlâ durgun seyretmesi ücret artışının tüketime tam olarak yansıdığını söylemeyi zorlaştırıyor.

BOJ'un mevcut politika faizi yüzde 1,0 seviyesinde. Bir sonraki para politikası toplantısı 17-18 Eylül'de gerçekleştirilecek.

BOJ Başkan Yardımcısı Ryozo Himino(Ryozo Himino), 27 Ağustos'ta yaptığı bir konuşmada ekonomi, enflasyon ve finansal koşulların bir arada değerlendirilerek politikanın ayarlanması gerektiğini söyledi. Bu açıklama, faiz kararının tek bir göstergeye değil geniş bir değerlendirmeye dayanacağı sinyalini veriyor. BOJ, temmuz ayındaki ekonomi ve enflasyon görünümü raporunda da enflasyonun hedef seviyeye yaklaştığı değerlendirmesini paylaşmıştı.

Büyüme ve ücret verilerinin eş zamanlı iyileşmesi ek faiz artırımı için gerekçeyi güçlendirdi. Buna karşılık durgun tüketim ve piyasa beklentisinin altında kalan GSYH büyümesi, sert bir sıkılaştırmayı desteklemek için yeterli görülmüyor.

Piyasada eylül toplantısında ek faiz artırımı beklentisi güçlü seyrediyor. Financial Times, bazı piyasalarda faiz artırımı olasılığının yaklaşık yüzde 80 seviyesinde fiyatlandığını aktardı.

Piyasalar arasındaki olasılık farkları, sözleşme yapıları ve ölçüm zamanlamasının farklı olmasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla belirli bir olasılık oranını BOJ'un nihai kararıymış gibi yorumlamak yerine, piyasanın beklenti düzeyini gösteren bir gösterge olarak değerlendirmek daha doğru.

Döviz piyasasında yen değer kazandı. 8 Eylül'de gün içi dolar/yen kuru 153,37-153,53 yen aralığına kadar geriledi ve bu yılın şubat ayından bu yana görülen en düşük seviyeyi yeniden test etti.

Japon borsalarında karışık bir seyir izlendi. Nikkei 225 endeksi yüzde 0,31 yükselirken Topix endeksi yüzde 0,51 geriledi; yenin değer kazanması ihracat, taşımacılık ve lastik gibi sektörleri baskı altında bıraktı.

Yenin güçlenmesi ve Japonya'da faizlerin yükselmesi, yen carry trade işlemlerinde daralmayı tetikleyebilir. Yen carry trade, görece düşük faizli yen borçlanarak yurt dışı varlıklara yatırım yapmayı ifade ediyor; borçlanma maliyeti ile döviz kuru birlikte hareket ettiğinde pozisyon ayarlamaları yaşanabiliyor.

Bu süreçte küresel likidite dağılımının değişmesi, Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıkları da dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak bu GSYH ve ücret verileriyle gerçek fon hareketlerini ya da BTC fiyatındaki değişimi doğrudan teyit etmek mümkün değil.

Daha önce Japonya'da uzun vadeli faizlerin yükselmesi ve BOJ'un ek faiz artırımı olasılığının finansal piyasalarda değişken olarak gündeme geldiği gelişme de, faiz normalleşmesinin yen ve Japon finans piyasaları üzerindeki etkisini gösteren bir örnekti. Bu kez ücret ve büyüme verilerindeki iyileşme ek faiz artırımı beklentisini destekledi, ancak tüketimin toparlanıp toparlanmayacağı politika kararı için sınırlayıcı bir unsur olmaya devam ediyor.

BOJ'un 17-18 Eylül toplantısı öncesinde ABD enflasyonu, küresel risk iştahındaki değişim, yenin ek değer kazanması ve özel tüketimin seyri başlıca değişkenler olarak öne çıkıyor.