Yapay zeka (AI) yatırım çılgınlığıyla yükselen hisse senedi fiyatlarında olası bir düşüşün, ABD ekonomisine ve küresel kredi piyasalarına sıçrayabileceği belirtildi. AI varlıklarındaki yüksek değerlemeler ve yatırım getirilerindeki belirsizlik, şirketlerin yeniden finansman kapasitesini ve kredi notlarını baskı altına alabilir.
Fitch Ratings, 'Global Risk Outlook - 3Ç26' başlıklı raporunda, olası bir yapay zeka piyasası düzeltmesinin şirketlerin fonlama koşulları ve kredi notları üzerinde baskı yaratabileceğini belirtti. Kuruluşa göre AI yatırımları hem ABD ekonomik büyümesini hem de şirket borçlanmasını aynı anda yukarı çektiği için, hisse senedi dalgalanmalarının reel ekonomiye ve kredi piyasalarına sıçrama olasılığı yakından izlenmesi gereken bir risk.
Fitch, 2026 yılının ilk çeyreğinde ABD bilgi teknolojisi sektöründeki sermaye harcamalarının yıllık bazda yüzde 18 arttığını ve bunun gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) büyümesine yaklaşık 1,4 puan katkı sağladığını tahmin etti. Aynı dönemde ABD şirketlerinin tahvil ihracı da 2026 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 yükseldi.
AI altyapısı ve veri merkezi yatırımlarına yönelik fonlama, şirket tahvili ihracındaki artışın büyük bölümünü oluşturdu. Fitch analizinin özünde, AI yatırımlarının büyüme motoru olmasının yanı sıra şirket borçluluğunu da artırdığı tespiti yer alıyor.
Asıl risk, AI altyapısına büyük ölçekli borçla yatırım yapan şirketlerde toplanıyor. Hisse senedi fiyatlarında sert bir düşüş yaşanması durumunda şirketlerin piyasa değeri ve yeniden finansman kapasitesi birlikte zayıflayabilir; yeni borçlanmanın maliyeti ve kredi notu düşüş baskısı artabilir.
Hisse senedi artışının tüketimi desteklediği 'servet etkisi' zayıflarsa, istihdam ve tüketici güveni de bundan olumsuz etkilenebilir. Bu, borsa düzeltmesinin şirket fonlaması üzerinden reel ekonomiye yayılabileceği olası bir kanal olarak gösteriliyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) da varsayımsal ciddi resesyon senaryosunda benzer bir risk yoluna yer verdi. Fed, 2025 yılının dördüncü çeyreğinden 2026 yılının üçüncü çeyreğine kadar hisse senedi fiyatlarının yaklaşık yüzde 58 düşeceği ve oynaklık endeksi VIX'in yüzde 72'ye yükseleceği bir senaryo kurguladı.
Bu senaryoda ABD işsizlik oranının 2027 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 10'a ulaşacağı öngörüldü. Fed, bu rakamların bankaların kriz karşısındaki dayanıklılığını test etmek amacıyla oluşturulan varsayımlar olduğunu, bir ekonomik tahmin ya da öngörü niteliği taşımadığını özellikle belirtti.
Fitch'in öne çıkardığı temel gösterge, AI yatırımlarının mevcut yüksek değerlemeleri haklı çıkaracak kadar getiri sağlayıp sağlamadığı. Teknoloji şirketlerinin tahvil 'spread'lerindeki (fark) hareket de yakından izlenen bir diğer unsur.
Tahvil spread'lerinin genişlemesi, kredi piyasalarının AI yatırımlarıyla ilişkili riskleri fiyatlamaya başladığının bir işareti olabilir. Bu durumda şirketler aynı miktarda fonu daha yüksek maliyetle temin etmek zorunda kalır.
Fed, AI kaynaklı risklere ilişkin yüksek hisse senedi değerlemelerini, borçla finanse edilen sermaye harcamalarını ve zayıflayan işgücü piyasasını işaret etti. Fed'in finansal istikrar raporunda da piyasa katılımcılarının AI değerlemelerini ve riskli varlıklardaki olası düzeltmeyi potansiyel bir finansal istikrarsızlık kaynağı olarak gösterdiği aktarıldı.
Bu analiz, AI hisse senetleri ile şirket tahvili piyasaları arasındaki bağlantılı riske odaklanıyor. Fitch'in raporunda Bitcoin(BTC) veya Ethereum(ETH) için fiyat tahmini ya da zincir üstü (on-chain) veriler yer almıyor.
AI kaynaklı hisse senedi ve şirket tahvili şoklarının kripto para piyasasına ne şekilde ve ne ölçüde yansıyabileceğine dair de raporda herhangi bir değerlendirme bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu analizi belirli bir kripto paranın fiyat tahmini olarak yorumlamak doğru olmaz.
AI yatırımlarının getirisinin yüksek değerlemeleri ve şirket borçluluğunu ne ölçüde destekleyebileceği, tahvil spread'lerinin genişleyip genişlemeyeceği ise önümüzdeki dönemde kredi riskini ölçmek açısından takip edilecek başlıca ölçütler arasında kalmaya devam ediyor.
Yorum 0