3,4 trilyon dolarlık açık: Trump'ın vergi indirimi yasasında ortalama iade 350 dolar arttı

Başkan Donald Trump'ın "One Big Beautiful Bill" yasasının önümüzdeki 10 yılda ABD'nin birincil bütçe açığını 3,4 trilyon dolar artıracağı öngörüldü. Ortalama vergi iadesi 350 dolar artarken, gıda yardımı ve sağlık güvencesinde kısıtlamalar da aynı anda devreye girdi.

ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO) ve Ortak Vergilendirme Komitesi (JCT), Temmuz 2025'te yayımladığı yasanın mali etki tahmininde 2025-2034 döneminde birincil bütçe açığının 3,4 trilyon dolar artacağını öngördü. Bu rakam makroekonomik etkiler hesaba katılmadan önceki tahmini yansıtıyor. CBO, faiz maliyetleri ve ekonomik etkileri de içeren toplam açık artışını ise 4,2 trilyon dolar olarak sundu.

Birincil bütçe açığı, faiz maliyetleri hariç tutularak hesaplanan devlet gelir-gider farkını ifade ediyor. Dolayısıyla 3,4 trilyon dolar ile 4,2 trilyon dolar aynı kalemin toplanmış ya da doğrudan karşılaştırılmış hali değil, kapsamı farklı iki ayrı tahmin.

Vergi indiriminin etkisi bazı mükelleflerin beyan sürecinde de görüldü. ABD Hazine Bakanlığı, 2026 yılı ilk beyan döneminde 7,5 milyondan fazla kişinin bahşiş geliri kesintisi talep ettiğini, fazla mesai ücreti kesintisi başvurusunda bulunanların ise 29 milyonu aştığını açıkladı.

Yaşlılara yönelik ek kesinti başvurusunda bulunanların sayısı 35 milyonun üzerinde hesaplandı. Hazine Bakanlığı, beyan sürecine yansıyan bireysel vergi indirimi tutarının 82 milyar doları aştığını belirtti. Açıklamadaki rakamlar başvuru sayısı ile indirim tutarını ayrı ayrı gösteriyor.

İade artışı ile yasanın bütünündeki vergi indirimi büyüklüğü birbirinden ayrılmalı. Fortune, bu yıl ABD'li mükelleflerin ortalama vergi iadesinin 350 dolar, yaklaşık %11 arttığını, ortalama vergi indirimi büyüklüğünün ise yaklaşık 2.300 dolar olduğunu bildirdi.

Mevcut vergi indirimi maddelerinin süresinin uzatılmasını da içerdiğinden, mükelleflerin yeni olarak hissettiği ek destek tutarı toplam indirim büyüklüğünden daha küçük olabilir. İade tutarı kişinin gelirine ve kesinti başvurusu yapıp yapmadığına göre değişiyor.

Yasa harcama kesintilerini de içeriyor. Tamamlayıcı Beslenme Yardım Programı (SNAP) ile sağlık güvencesi programlarının uygunluk kriterleri ve mali yapısı değiştirilerek ilgili harcamaların azaltılması öngörüldü.

Bütçe ve Politika Öncelikleri Merkezi (CBPP), ABD Tarım Bakanlığı verilerini analiz ederek Mart 2026'da SNAP katılımcı sayısının 2025 mali yılı ortalamasına kıyasla yaklaşık 4,7 milyon kişi azaldığını açıkladı. CBO'nun 2026 ortalama katılımcı sayısını 39,3 milyon olarak öngördüğü tahminle karşılaştırıldığında, Mart ayındaki gerçek katılımcı sayısı yaklaşık 37,4 milyon oldu.

SNAP, ABD'de düşük gelirli kesime yönelik gıda destek programı. Bu yasa, vergi indirimiyle mükelleflere sağlanan desteği artırırken gıda ve sağlık alanındaki uygunluk kriterlerini ve mali yükü de yeniden düzenleyen bir yapı içeriyor.

Siyasi çevrelerdeki değerlendirmeler ise birbirinden ayrışıyor. Başkan Trump ve Cumhuriyetçi Parti, vergi indirimini ve savunma-iç güvenlik harcamalarındaki artışı başarı olarak öne sürerken, Demokrat Parti ve sosyal yardım savunuculuğu yapan kuruluşlar düşük gelirli kesimin gıda ve sağlık desteğindeki azalma ile bütçe açığındaki büyümeyi sorun olarak gösteriyor.

Yasa, çocuk yatırım hesapları gibi vergi düzenlemelerini de etkiledi. ABD hükümetinin çocuk yatırım hesapları için uygun yatırım kriterlerini önerdiği önceki haberde de bu yasa, düzenlemenin dayanağı olarak anılmıştı.

Rakamlar arasındaki farklar, yasanın mali etkisinin yorumlanma sürecinde de sürdü. Axios, X paylaşımında CBO'nun farklı bir analizine atıfla bu yasanın önümüzdeki 10 yılda kümülatif açığı 4,7 trilyon dolar artırabileceğini aktardı.

4,7 trilyon dolarlık tahmin, 3,4 trilyon dolarlık birincil bütçe açığı artışından farklı bir kapsamda hesaplanmış durumda. Aynı yasa için bile faiz maliyetleri ve ekonomik etkilerin dahil edilip edilmemesine göre sonuç değişebiliyor.

Bu haber kapsamında incelenen kaynaklarda, söz konusu yasa ile kripto para fiyatları veya blok zinciri sektörü arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu gösteren herhangi bir bilgiye rastlanmadı. ABD'deki vergi indirimi ve sosyal yardım harcamalarındaki düzenlemenin bütçeye etkisi, CBO'nun ileride yapacağı ek analizler ile gerçek beyan ve harcama istatistikleri üzerinden netleşecek.