BRICS Pay'de ortak para yok: Ulusal para ödeme ağı öne çıktı

BRICS Pay, dolar sistemini veya mevcut mali düzeni ortadan kaldıracak ortak bir para birimi değil, üye ülkeler arasındaki ödemeleri birbirine bağlayan bir altyapı olarak tanımlandı. Hindistan tarafı, ülke para birimlerini ve merkez bankası dijital paralarını (CBDC) kullanan sınır ötesi bir ödeme bağlantısı önerdi.

BRICS International Başkanı Pawan Joshi, ANI'ye verdiği röportajda "BRICS Pay dolardan uzaklaşma anlamına gelmiyor" dedi. Joshi, BRICS Pay'in mevcut mali sistemi yıkmaya yönelik bir yapı olmadığını belirtti.

Joshi, BRICS Pay'in özünde ulusal egemenliği güçlendirmek ve üye ülkeler arasında mali bağlantı kurmak olduğunu söyledi. Ona göre sistem, belirli bir para birimini ya da mevcut para düzenini ortadan kaldırmak yerine, her ülkenin kendi para birimini kullanarak sınır ötesi ödemeleri işleme mekanizmasına dayanıyor.

BRICS Pay, üye ülkelerin ulusal para birimleriyle ticaret ödemelerini destekleyen bir sınır ötesi ödeme mekanizması olarak sunuldu. Ülkeler arası işlemlerde ödeme sürecini basitleştirmek ve kur dalgalanmalarından kaynaklanan yükü azaltmak, öne çıkan işlevler arasında sayıldı.

Bu girişim, ortak bir para birimi çıkarmaktan farklı. Üye ülkelerin tek bir yeni para birimi oluşturması değil, her ülkenin kendi para birimi ve ödeme sistemini birbirine bağlayarak işlem yapması söz konusu.

Hindistan Merkez Bankası (RBI), üye ülke merkez bankalarının çıkardığı dijital paraları birbirine bağlama önerisini gündeme getirdi. Reuters, RBI'nin 2026 BRICS zirvesi gündemine üye ülke CBDC'lerinin bağlanmasını dahil etmesi için Hindistan hükümetine tavsiyede bulunduğunu bildirdi.

CBDC, merkez bankalarının çıkardığı dijital biçimdeki yasal para birimidir. Farklı ülkelerin CBDC'lerini bir ödeme ağında birleştirmek, ticaret ve turizm alanında sınır ötesi ödemeleri işlemek için bir araç olarak kullanılabilir.

Ancak CBDC bağlantısı henüz tartışma aşamasında. Ülkelere özgü teknik standartlar, işletim kuralları ve ticaret dengesizliklerini düzenleyen ödeme yöntemleri temel tartışma konuları olabilir; üye ülkeler arasında teknik platform ve düzenleyici çerçeve konusunda uzlaşma gerekiyor.

Merkez bankası dijital paralarını kullanan sınır ötesi ödeme fikri yalnızca BRICS'e özgü bir deneme değil. Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) mBridge projesi de birden fazla merkez bankasının çıkardığı CBDC'leri tek bir platformda değiştirme yöntemini inceledi.

BIS, mBridge projesinin sınır ötesi ödemelerde maliyet, hız ve operasyonel karmaşıklığı iyileştirme potansiyelini araştırdığını açıkladı. Ancak mBridge, yalnızca BRICS'e özel bir sistem değil.

Bu haber, BRICS'in dolardan uzaklaşma tartışmalarının ortak bir para biriminden çok ödeme altyapısı kurmaya odaklandığına dair önceki analizin devamı niteliğinde. Bu kez Pawan Joshi'nin açıklamaları ve RBI'nin CBDC bağlantısı önerisi yeni unsurlar olarak eklendi.

Bu girişimde üye ülkelerin ödeme sistemleri arasındaki birlikte çalışabilirlik ve CBDC bağlantısı somut tartışma konuları olarak öne sürüldü. Gerçek bir bağlantının hayata geçmesi için teknik standartlar ve düzenleyici çerçeve konusunda uzlaşma gerekiyor.

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de 12-13 Eylül'de 18. BRICS Zirvesi düzenlenecek. Bu zirvede CBDC bağlantısı fikrinin resmi gündeme alınıp alınmayacağı tartışılacak.

Reuters, RBI'nin CBDC bağlantısı önerisinin 12-13 Eylül 2026'da Yeni Delhi'de düzenlenecek zirvede ele alınabileceğini bildirdi.