S&P 500 CAPE 41.09'a ulaştı, dot-com zirvesi 44.2'ye yaklaştı

S&P 500 endeksinin döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat/kazanç oranı (CAPE) 11 Eylül'de 41.09 seviyesine ulaştı. Bu rakam dot-com balonu döneminde görülen 44.2'lik zirvenin altında kalsa da, tarihsel olarak en yüksek değerleme aralıklarından birine işaret ediyor.

Crypto Briefing, Yale Üniversitesi'nden Profesör Robert Shiller'in derlediği S&P 500 CAPE verisinin yaklaşık 41.1 olduğunu aktardı. Multpl platformundaki Shiller P/E verilerinde de 11 Eylül rakamı 41.09 olarak görülüyor.

CAPE, standart fiyat/kazanç oranından farklı olarak son 10 yılın enflasyona göre düzeltilmiş ortalama şirket kârını kullanıyor. Bu yöntem tek bir yılın kâr dalgalanmasından kaynaklanan çarpıklığı azaltıyor ve mevcut hisse fiyatlarının normalleştirilmiş uzun vadeli kârlara göre ne seviyede olduğunu gösteriyor.

YCharts platformunun derlediği Shiller verilerine göre uzun vadeli ortalama CAPE yaklaşık 17.8. Güncel rakam bu ortalamanın iki katından fazla olup, mevcut fiyat baskısının geçmiş ortalamaya kıyasla belirgin şekilde yüksek olduğunu gösteriyor.

Ancak ölçüm zamanına ve kullanılan kritere göre rakamlar farklılık gösterebiliyor. YCharts verilerine göre 2026 Eylül ayı ortalaması 40.58, Ağustos ayı ortalaması ise 41.12 olarak hesaplandı.

Tarihsel zirve, 44.2 ile Aralık 1999'da kaydedildi. History of Markets'in derlediği Shiller verileri de 1999 rakamının 44.2 olduğunu doğruluyor.

Buna göre mevcut CAPE seviyesi dot-com balonunun zirvesinin altında kalsa da, uzun vadeli tarihe bakıldığında yine de son derece yüksek bir seviyede yer alıyor. Yalnızca güncel rakama bakarak bunun tüm zamanların en yüksek seviyesi olduğunu söylemek mümkün değil.

Geçmiş analizler, CAPE'in yüksek olduğu dönemlerde yapılan yatırımların sonraki 10 yılda genellikle daha düşük reel getiri sağladığını tekrar tekrar ortaya koydu. Ancak bu gösterge tek başına hisse fiyatlarının ne zaman düşeceğini veya düzeltmenin büyüklüğünü hesaplamak için kullanılamıyor.

CAPE'in yorumlanmasında görüş ayrılıkları yaşanmasının nedeni, ABD borsasının yapısının ve şirket muhasebe ortamının geçmişe göre değişmiş olması. Muhasebe standartlarındaki değişikliklerin, hisse geri alımlarındaki artışın ve teknoloji şirketlerinin endeks içindeki ağırlığının artmasının, mevcut endeksin kârlılığını ve değerlemesini etkileyebileceği yönünde karşı görüşler dile getiriliyor.

S&P 500'ün piyasa değeri ağırlıklı yapısı da yorumlamayı etkiliyor. Büyük teknoloji hisselerinin ağırlığı arttıkça, bu şirketlerin kâr beklentileri ve fiyat dalgalanmalarının endeksin genel CAPE'ine olan etkisi de büyüyor.

Bireysel yatırımcıların tepkileri karışık oldu. Reddit'teki S&P 500 yatırım topluluğunda, CAPE'in 41 seviyesini dot-com balonuyla kıyaslayarak uzun vadeli getirilerin yavaşlamasından endişe duyan görüşler dile getirildi.

Aynı tartışmada, CAPE'in piyasa zamanlaması için bir sinyal olarak değil, uzun vadeli beklenen getiriyi ve fiyat baskısını değerlendiren bir gösterge olarak görülmesi gerektiği yönünde görüşler de öne sürüldü. Reddit'teki tepkilerin kurumsal ya da resmi bir beklentiyi değil, yalnızca bireysel yatırımcı görüşlerini yansıttığı unutulmamalı.

Sonuç olarak 41.09'luk CAPE seviyesi, ABD borsasının uzun vadeli kârlara kıyasla yüksek fiyattan işlem gördüğünü gösteren bir referans gösterge niteliğinde. Şirket kârlarının, faiz oranlarının ve endeks kompozisyonundaki değişikliklerin uzun vadeli getirilere önümüzdeki dönemde nasıl yansıyacağı ise ayrıca takip edilmesi gereken bir konu.