31 Ülkede Analiz: Gelişmiş Ekonomilerde İşlerin Yüzde 27'si Yapay Zekadan Etkileniyor

Yapay zeka (AI), 31 gelişmiş ülkedeki çalışanların yüzde 27'sinden fazlasının işini etkileme potansiyeli taşıyor. Analiz edilen çalışanlar arasında 120 milyondan fazlası, yapay zekadan yoğun şekilde etkilenebilecek grupta yer alıyor.

Bloomberg Economics(Bloomberg Economics), 30 Haziran'da (yerel saatte) yayımladığı raporda bu tespiti paylaştı. Rapor, gelişmekte olan ülkelerdeki çalışanların ortalama yapay zeka maruziyetini yüzde 10 olarak gösterdi.

Analiz, yapay zekanın meslekleri tamamen ortadan kaldırma ihtimalinden çok, görev bazında maruziyet düzeyini ölçtü. Büyük dil modelleri (LLM) kullanıldığında belirli bir görevin tamamlanma süresi yarıdan fazla kısalıyorsa, o görev 'yapay zekaya maruz kalan görev' olarak sınıflandırıldı.

Bir mesleği oluşturan görevlerin yarısından fazlası yapay zekaya maruz kaldığında, söz konusu meslek 'maruz meslek' sayıldı. Dolayısıyla yapay zeka maruziyeti oranı, doğrudan işten çıkarma veya işsizlikle sonuçlanan istihdam kaybı büyüklüğünden farklı bir ölçüt.

Analizde, OpenAI(OpenAI) araştırmacılarının hesapladığı 19 bini aşkın göreve özgü yapay zeka maruziyet puanı ile Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) istihdam verileri kullanıldı. Görev bazlı puanlar ile ülkelere özgü istihdam yapıları birleştirilerek meslek gruplarına göre maruziyet hesaplandı.

Yazılım geliştiricisi, çevirmen ve aktüer gibi bilişsel ve bilgi yoğun mesleklerde maruziyet yüksek çıktı. Temizlik görevlisi, kasap ve marangoz gibi tekrarlayan fiziksel işlerin ağırlıkta olduğu mesleklerde ise oran görece düşük kaldı.

Ülke bazında istihdam maruziyeti en yüksek Singapur'da görüldü; oran yaklaşık yüzde 40'a ulaştı. İsveç ve Birleşik Krallık'ta oran yaklaşık yüzde 30, ABD'de ise yüzde 26 olarak hesaplandı.

Çin, Kanada ve Güney Kore için ILO'ya ait ilgili veriler analize dahil edilmediğinden bu ülkelere özgü rakamlar belirlenemedi. Bu nedenle söz konusu analiz tek başına Güney Kore işgücü piyasasına etkiyi sayısal olarak ortaya koymaya yetmiyor.

Bloomberg Economics(Bloomberg Economics), yapay zekanın çalışanların verimliliğini artıracak şekilde mi yoksa işleri otomatikleştirecek şekilde mi kullanılacağının henüz belirsiz olduğunu belirtti. Kurum, yapay zeka benimseme hızının da maliyet, işgücü piyasası politikaları ve düzenlemelere göre değişebileceğini ekledi.

Diğer araştırma kurumlarının tahminleri de yapay zekanın etkisini tek bir rakamla özetlemenin güç olduğunu gösteriyor. Goldman Sachs(Goldman Sachs), 2023'te üretken yapay zekanın küresel çapta yaklaşık 300 milyon tam zamanlı çalışana denk gelen iş yükünü otomasyona maruz bırakabileceğini tahmin etmişti. Goldman Sachs raporu, bu rakamın işlerin tamamen ortadan kalkması değil, görevlerin bir kısmının otomasyona açık hale gelmesi anlamına geldiğini belirtti.

Goldman Sachs(Goldman Sachs), 3 Eylül'de (yerel saatte) yayımladığı analizde, yapay zeka maruziyetinin yüzde 10 artmasıyla Fransa, Kanada ve ABD'de yıllık istihdam artış oranının 0,1 puan düştüğü bir ilişki tespit ettiğini açıkladı. Yapay zekaya maruz sektörlerde işe alımların yavaşladığı, ancak bunun ekonominin genelinde istihdam kaybına dönüştüğünü söylemenin güç olduğu belirtildi.

Bridgewater(Bridgewater), önümüzdeki 5 yıl içinde ABD'deki işlerin en fazla yüzde 18'inin yapay zeka tarafından devralınabileceğini öngördü. Bridgewater'a ait belge, bu oranın yapay zeka teknolojisinin hızla gelişeceği varsayımına dayandığını belirtti.

Yapay zeka maruziyeti, belirli bir mesleğe ait görevlerin yapay zeka tarafından yürütülebilme veya işlem süresinin kısalabilme derecesini ifade ediyor. Aynı meslek grubunda olsa dahi fiili otomasyon, şirketlerin uygulama maliyetine, iş süreçlerinin yeniden tasarlanmasına ve işgücü piyasası politikalarına göre değişebiliyor.

Analizde ortaya çıkan rakamlar, yapay zekanın etkisinin ülkelere göre sanayi yapısı ve mesleklere göre görev bileşimine bağlı olarak değişebileceğini gösteriyor. Gelişmekte olan ülkelerin ortalama maruziyet oranının gelişmiş ülkelere kıyasla daha düşük çıkması da ülkeler arasındaki istihdam yapısı farkını yansıtıyor.

'Küresel çapta 380 milyon iş riski altında' ifadesi, Bloomberg Economics'in orijinal metninde yer almıyor. Orijinal rapor, 31 gelişmiş ülkede 120 milyondan fazla çalışanı kapsıyor; Güney Kore istihdamına ilişkin ayrı bir rakam sunulmuyor.