Fed faizi %3,75-%4'e yükseltti: Trump kararı 'siyasi artış' olarak niteledi

ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-%4,00 aralığına yükseltti. ABD Başkanı Donald Trump, kararın enflasyonla mücadeleden çok kendisini hedef alan siyasi bir hamle olduğunu savundu.

Fed, 16 Eylül'de federal fonlama faizinin hedef aralığını %3,50-%3,75'ten %3,75-%4,00'e çıkardı. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) kararı 12'ye 0 oyla ve oy birliğiyle alındı. Fed, resmi açıklamasında enflasyonun hâlâ yüksek seyrettiğini ve kararın fiyat artışlarını uzun vadeli %2 hedefine döndürmeyi amaçladığını belirtti.

Artış, 2023'ten bu yana yapılan ilk faiz artırımı oldu. Aynı zamanda Kevin Warsh'ın (Kevin Warsh) Fed Başkanı olarak göreve başlamasının ardından yapılan ilk faiz değişikliği olarak kayda geçti. Trump tarafından aday gösterilen Warsh'ın enflasyonla mücadele gerekçesiyle artışa destek vermesi, Beyaz Saray ile Fed arasındaki politika görüş ayrılığını ortaya koydu.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, ağustos ayı tüketici fiyat endeksinin (CPI) yıllık bazda %3,4, aylık bazda %0,4 arttığını açıkladı. Gıda ve enerji hariç çekirdek CPI yıllık %2,4 yükseldi. Ağustosta tarım dışı istihdam 162 bin kişi arttı, işsizlik oranı ise önceki ayla aynı kalarak %4,1 oldu.

Donald Trump, faiz artışının hemen ardından Fed Yönetim Kurulu'nu “son derece düşmanca ve siyasi” olmakla eleştirdi. Fortune'un haberine göre Trump, “Tarihin en büyük ekonomisine sahip olduğumuz için faiz artırmanın tek nedeni siyasi ve bu, Trump'a yönelik bir artış” iddiasında bulundu.

Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadele gereğini vurguladı. Axios'un aktardığına göre Warsh, gazetecilere “Bu yaz açıklanan enflasyon verileri, temel eğilimin anlamlı biçimde iyileştiğini göstermiyor” dedi. Açıklamanın merkezinde, faiz kararının siyasi taleplerden ziyade Fed'in fiyat eğilimine ilişkin değerlendirmesine dayandığı mesajı yer aldı.

Fed'in eylül ekonomik projeksiyonunda yıl sonu federal fonlama faizi medyanı %4,1 olarak açıklandı. Bu seviye mevcut hedef aralığının üzerinde olsa da belirli bir tarihte ek faiz artırımı yapılacağı veya artış sayısının kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Fed'in faiz kararlarını alan FOMC, para politikası yönünü belirlerken fiyat istikrarı ve istihdam koşullarını birlikte değerlendiriyor. Son açıklama enflasyonun hâlâ hedefin üzerinde olduğuna dikkat çekerken gelecekteki politika patikasını önceden kesinleştirmedi.

Piyasalarda faiz artışı ihtimali toplantı öncesinde kısmen fiyatlanmıştı. TokenPost daha önce eylül ayında faiz artırımı olasılığının %49,9 ile faizlerin sabit tutulması beklentisine yakın seyrettiğini bildirmişti. Gerçek artışın ardından finansal piyasalarda ani yön değişimi sınırlı kaldı.

ABD hisse senetleri faiz artışının ardından geriledi. Dow Jones Sanayi Endeksi %1,21, S&P500 %0,44 ve Nasdaq %0,01 düştü. Piyasa, faiz seviyesinin yanı sıra Warsh'ın açıklamalarını ve Fed'in ekonomik projeksiyonundaki gelecek patikasını da değerlendirdi.

Kripto para piyasasında da sert bir dalgalanma görülmedi. Bitcoin(BTC), 17 Eylül saat 15.35 (KST) itibarıyla 76.491,7 dolardan işlem görerek %0,6 yükseldi. Investing.com, faiz artışının piyasa beklentileriyle uyumlu olması nedeniyle anlık etkinin sınırlı kaldığını aktardı.

Faiz artışı genel olarak riskli varlıkların iskonto oranını ve finansman maliyetlerini yükselten bir unsur olarak görülüyor. Ancak kararın önceden fiyatlandığı durumlarda, açıklamanın kendisinden çok gelecekteki ek artırım ihtimali ve Fed'in kullandığı ifadelerdeki değişiklikler piyasa hareketlerini etkileyebiliyor.

Fed'in faiz kararı, ABD hisse senetleri ve kripto para fiyatları üzerinden Türkiye'deki yatırımcıları da etkiliyor. ABD faiz patikası doların değeri, küresel likidite ve riskli varlıklara yönelik iştah açısından önemli bir değişken olmayı sürdürürken, kararın hemen sonrasında Bitcoin ve başlıca ABD endekslerinde sert bir yön değişimi görülmedi.

Trump'ın tepkisi, Beyaz Saray'ın talep ettiği faiz indirimleriyle Fed'in fiyat istikrarını önceleyen yaklaşımının çatıştığını gösterdi. Bununla birlikte “siyasi artış” ifadesi başkanın değerlendirmesi olurken Fed'in resmi kararı enflasyon ve istihdam piyasası koşullarına dayandırıldı.

Fed yıl sonu federal fonlama faizi medyanını %4,1 olarak açıkladı. Gerçek politika kararları ise önümüzdeki dönemde yayımlanacak enflasyon ve istihdam verileri ile FOMC görüşmeleri doğrultusunda alınacak.