VLCC navlunu günde 1,035 milyon dolara çıktı: Öncekinin 4,98 katı

Hürmüz Boğazı'ndan geçen çok büyük ham petrol taşıyıcılarının (VLCC) navlunu, eylül ortasında günlük 1 milyon 35 bin dolara (yaklaşık 1,43 milyar won) yükseldi. Bu seviye, önceki navlunun yaklaşık beş katına ve tek bir tanker için günlük 1 milyon doların üzerinde gelire işaret ediyor.

Baltic Exchange verilerine göre Basra Körfezi'nden Çin'e ham petrol taşıyan VLCC'lerin navlunu ilk kez günlük 1 milyon doları aştı. Hesaplama, Orta Doğu Körfezi-Çin rotası baz alınarak yapıldı.

Karşılaştırma ölçütü olarak kullanılan Platts'ın benzer büyük ham petrol taşıyıcılarına ilişkin navlunu günlük yaklaşık 208 bin dolar (yaklaşık 288 milyon won) seviyesindeydi. 1 milyon 35 bin dolarlık navlun bu seviyenin 4,98 katına denk geliyor.

Baltic Exchange, Orta Doğu Körfezi-Çin VLCC rotasını TD3C endeksiyle sınıflandırıyor. TD3C, söz konusu rotadaki günlük navlunu gösteren bir endeks.

Daha önce Hürmüz Boğazı'ndan geçen VLCC navlununun günlük 647 bin dolara yükselmesiyle karşılaştırıldığında artış eğilimi sürüyor. Yeni rakam, önceki zirveyi de belirgin biçimde aştı.

Navlun artışının arkasında Hürmüz Boğazı çevresindeki savaş riski bulunuyor. Gemilerin boğazdan geçerken saldırıya uğrama ihtimalinin artması, sefere çıkan gemi sayısını azaltırken kullanılabilir gemilerin kıtlığı navlunları yukarı çekti.

Sigorta primleri de artışta rol oynayan unsurlar arasında gösterildi. Vortexa kıdemli navlun analisti Ioannis Papadimitriou (Ioannis Papadimitriou), savaş öncesinde gemi değerinin yüzde 0,5-1'i düzeyinde olan sigorta primlerinin yaklaşık yüzde 10'a çıktığını söyledi. Bu ifade, sigorta piyasasına ait bağımsız birincil istatistiklerle doğrulanmış değil.

Bazı Orta Doğulu denizcilik şirketlerinin ek gemiler temin etmesiyle piyasanın konsolide olduğu yönünde değerlendirmeler de yapıldı. Navlun belirleme gücünün az sayıda şirkette toplanması, geçiş yapabilen gemilerin azaldığı ortamda artışın daha da büyümesine yol açabilir.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), 18 Eylül'de Hürmüz Boğazı'nda bir tankerin kimliği belirsiz bir mühimmatla vurulması sonucu gemide yangın çıktığını açıkladı. Yangın söndürüldü ve mürettebatın güvende olduğu bildirildi. Çevresel hasar olup olmadığı ise doğrulanmadı.

AP, 17 Eylül'de de Hürmüz Boğazı'ndan çıkan bir tankerin kimliği belirsiz bir mühimmatla vurulduğunu ve mürettebatın güvende olduğunu bildirdi. Bu olayın UKMTO tarafından açıklanan saldırıyla aynı olup olmadığı doğrulanmadı.

Clarksons, 2026'nın ilk yarısında vergi öncesi temel kârının geçen yılın aynı dönemindeki 39,4 milyon sterlinden 61,5 milyon sterline yükseldiğini açıkladı. Clarksons CEO'su Andy Case (Andi Case), Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar da dahil olmak üzere küresel çatışmaların olağan dışı piyasa oynaklığı oluşturduğunu söyledi.

Navlunlardaki yükseliş, gemi sahipleri ve denizcilik şirketlerinin gelirlerini artırabilir. Ancak saldırı riski, seferlerin durması ve sigorta maliyetleri de aynı anda yükseliyor. Bu nedenle yalnızca navlun artışına bakarak şirket kârlarının aynı oranda artacağını söylemek mümkün değil.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol taşımacılığındaki maliyet artışı, rafineriler ve ham petrol ithalatçıları üzerinde ek yük oluşturabilir. Gemilerin boğazı kullanmak yerine rotayı değiştirmesi taşıma süresini uzatabilir. Bununla birlikte, yurt içi akaryakıt fiyatları ve rafineri şirketlerinin performansı şirketlerin sözleşme yapısına ve alternatif rota kullanıp kullanmamasına göre değişebilir.

Hürmüz Boğazı'ndaki sefer aksamalarıyla VLCC navlunları ve savaş riski sigorta primlerinin birlikte yükselmesi, deniz taşımacılığı maliyetlerinin ham petrol arzının yanı sıra enerji piyasası için de bir değişken olabileceğini gösteriyor. Son artışın ham petrol fiyatlarına ve yurt içi maliyetlere ne ölçüde yansıyacağı, yeni veriler ve şirketlerin sözleşme koşulları incelenerek netleşecek.