Yıllık 5,6-6 trilyon dolarlık ücretsiz ev işi GSYH dışında kaldı

ABD’de ücretsiz ev işleri ve bakım emeğinin piyasa değeri 2024’te yıllık 5,6-6 trilyon dolara (yaklaşık 7.762-8.316 trilyon won) ulaştı. Ev içinde doğrudan gerçekleştirildiği için bu tutar resmi GSYH’ye dahil edilmedi.

ABD Sayıştayı (GAO), 17’sinde yayımladığı raporda temel tahminin 2024 ABD GSYH’sinin %19,2-%20,6’sına denk geldiğini açıkladı. GAO, hesaplamada 2021-2024 ABD Zaman Kullanımı Araştırması verileriyle 2024 medyan saatlik ücreti kullandı.

Tahmine yemek yapma ve temizlik gibi ev işleri ile ana faaliyet olarak gerçekleştirilen çocuk ve yetişkin bakımı dahil edildi. Ev işlerinin değeri 4,3-4,4 trilyon dolar (yaklaşık 5.960-6.098 trilyon won), bakım emeğinin değeri ise 1,1-1,4 trilyon dolar (yaklaşık 1.525-1.940 trilyon won) olarak hesaplandı.

Başka bir işle uğraşırken çocuğu gözetmeyi ifade eden ‘ikincil çocuk bakımı’ da eklendiğinde toplam değer 6,7-7,4 trilyon dolara (yaklaşık 9.286 trilyon-10.256 trilyon won) yükseliyor. Bu durumda GSYH’ye oran %23,0-%25,2’ye çıkıyor.

GAO analizine göre 15 yaş ve üzerindeki ABD’lilerin %87,3’ü sıradan bir günde en az bir süre ücretsiz ev işi yaptı. Bu kişilerin ücretsiz emeğe ayırdığı süre günlük ortalama 3,72 saatti.

Ücretsiz emeğin GSYH dışında kalmasının nedeni piyasa işleminin bulunmaması. Ücretli bir çalışan yemek hazırladığında veya çocuk baktığında bu faaliyet hizmet üretimi olarak kayda geçiyor. Aynı işi aileden biri yaptığında ise resmi ekonomik faaliyetlere yansımıyor.

Fark, hanelerin doğrudan yaptığı işleri dışarıdan hizmet satın alarak gerçekleştirmesi halinde daha belirgin hale geliyor. Aynı yemek hazırlama veya bakım hizmeti için piyasada ödeme yapıldığında işlem GSYH’ye dahil ediliyor. Aile bireyleri işi kendileri yaptığında ise ayrı bir üretim olarak hesaplanmıyor.

GAO’nun parasal tahmini, 2021-2024 zaman kullanımı verilerinin 2024 Current Population Survey kapsamındaki medyan saatlik ücretle çarpılmasıyla oluşturuldu. Temel alt sınırda özel ev hizmetleri sektöründeki saatlik 18 dolar ücret esas alındı.

Ancak tahminler seçilen ücrete ve emeğin kapsamına göre değişiyor. GAO, ikame ücret yönteminin kullanılan ücrete duyarlı olduğunu ve uzmanlaşmış ücretli çalışanların verimliliğinin doğrudan uygulanmasının ücretsiz emeğin değerini olduğundan yüksek gösterebileceğini belirtti.

ABD Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), GSYH’den ayrı olarak ‘hane üretimi ekonomik istatistikleri’ hazırlıyor. BEA, 2024’te hane üretiminin katma değerinin genişletilmiş GSYH’nin %16’sına, genişletilmiş kişisel tüketim harcamalarının ise yaklaşık %30’una karşılık geldiğini açıkladı.

Hane üretiminin dahil edilmesi uzun vadeli büyüme oranını da değiştiriyor. BEA’nın 1965-2020 analizinde geleneksel GSYH’nin yıllık ortalama büyüme oranı %6,3 olurken, hane üretimini içeren düzeltilmiş göstergenin büyüme oranı %6,1 oldu.

İstatistikler kadınların ücretsiz emeğiyle de bağlantılı. GAO, 2021-2024 döneminde ücretsiz ev işi yapanlar arasında kadınların oranının %53,9 olduğunu açıkladı. Bu oran ABD toplam nüfusunda kadınların payı olan %51,2’nin üzerinde.

Kadınlar ve evli kişiler, erkekler ve bekar kişilere kıyasla çocuk bakımına daha fazla zaman ayırdı. Ancak bu veri yalnızca zaman kullanım modellerini gösteriyor; cinsiyetin veya medeni durumun ücretsiz emek farkının nedeni olduğu sonucunu desteklemiyor.

GAO, ücretsiz emeğin doğrudan GSYH’ye dahil edilmesi gerektiği sonucuna varmadı. Bunun yerine ücretsiz emeğin ayrı bir uydu hesapta ölçülmesinin, bakım sağlayanların mali istikrarı ve emeklilik geliri üzerindeki politikaları değerlendirmede kullanılabileceğini belirtti.

BEA da hane üretimi istatistiklerinin GSYH’nin yerine geçmediğini, piyasa ekonomisi dışında kalan üretimi tamamlayıcı biçimde gösterdiğini açıklıyor. Bu nedenle 5,6-6 trilyon dolar, GSYH’ye fiilen eklenen bir tutar değil; ücretsiz emeğe ücretli çalışanların ikame ücretleri uygulanarak hesaplanan tahmini piyasa değeridir.

Veriler, ekonomik faaliyetin yalnızca piyasa işlemleriyle ölçülmesinden kaynaklanan istatistiksel boşluğu gösteriyor. Ancak sonuçlar, ikincil çocuk bakımının dahil edilip edilmemesine ve uygulanan ücrete göre değişebiliyor.