99,27-102,06 dolar: Brent petrolünde fiyat farkının nedeni

Brent petrolünün 22 Eylül’deki fiyatı, referans alınan saate ve sözleşme vadesine göre varil başına 99,27-102,06 dolar arasında değişti. ABD-İran görüşmesi ihtimali ve Hürmüz Boğazı üzerinden arzın yeniden sağlanacağına ilişkin haberler fiyat oynaklığını artırdı.

Fortune, 22 Eylül saat 19.00 KST itibarıyla Brent petrolünü varil başına 99,27 dolar olarak gösterdi. Fiyat önceki güne göre %2,30 düşse de bir ay öncesine göre %4,31, bir yıl öncesine göre %48,87 daha yüksek seviyede kaldı.

Fortune’un verdiği 99,27 dolar, belirli bir andaki Brent referans fiyatını ifade ediyor. Aynı gün fiyat takip siteleri ve vadeli işlem piyasalarında, saat ve fiyat türüne bağlı olarak farklı rakamlar görüldü.

PriceOfOil.com, 22 Eylül saat 15.58 KST’de Brent petrolünü 101,76 dolar, WTI’ı ise 93,55 dolar olarak gösterdi. Reuters aynı gün saat 15.17 KST’de Brent kasım vadeli işlemlerinin %1,7 artışla 102,06 dolara, WTI ekim vadeli işlemlerinin ise 97,40 dolara yükseldiğini bildirdi.

İşlem hacmi yüksek olan WTI kasım vadeli kontratı 93,65 dolara çıkarak %1,4 yükseldi. Bu durum, spot Brent fiyatı ile farklı vadelerdeki vadeli işlem fiyatlarının aynı andaki tek bir fiyat gibi karşılaştırılmasının neden zor olduğunu gösteriyor.

Gün içindeki fiyat farkı, piyasanın büyük ölçüde hareket etmesinden çok referans saatleri ve sözleşme koşullarının farklı olmasından kaynaklandı. Gerçek zamanlı fiyat takip siteleri de farklı zamanlardaki fiyatları yansıtıyor.

Petrol fiyatlarındaki hareketin temel belirleyicisi Orta Doğu’daki arz zinciri oldu. Reuters, yatırımcıların Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında gerçekleşebilecek ABD-İran görüşmelerini ve Hürmüz Boğazı’ndaki arz akışının yeniden sağlanıp sağlanamayacağını izlediğini bildirdi.

ABD-İran görüşmesi ihtimali ve boğazdaki seyrüseferin normale dönmesi henüz kesinleşmiş bir anlaşma veya takvim olarak sunulmadı. Bu nedenle petrol fiyatlarının görüşmelere ilişkin haberler ve deniz taşımacılığındaki gelişmelere bağlı olarak hızlı hareket edebileceği değerlendiriliyor.

Son yükselişin nedeni konusunda farklı yorumlar yapıldı. Tim Waterer (Tim Waterer) KCM Trade kıdemli piyasa analisti, yükselişin temel bir piyasa dönüşünden çok son dönemdeki düşüşün ardından gelen 'short covering rallisi'ne benzediğini söyledi.

Short covering, düşüş yönünde pozisyon alan yatırımcıların zararlarını azaltmak için alım yapmasıyla fiyatın toparlanması anlamına geliyor. Bu yorum, son yükselişin yalnızca arz açığı veya talep artışıyla açıklanamayacağına işaret ediyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 3 Eylül’de yayımladığı kısa vadeli enerji görünümünde 2026’nın ikinci yarısında Brent spot fiyatının ortalama yaklaşık 90 dolar olacağını öngördü. EIA, Ağustos 2026’daki küresel petrol fiyatı ortalamasını varil başına 91 dolar olarak hesapladı.

EIA, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki petrol akışının sınırlı ve oynak olduğunu belirtti. Ağustos 2026’da petrol üretimindeki kesintilerin günlük ortalama 6,7 milyon varil, dördüncü çeyrekte ise günlük ortalama 5,7 milyon varil olacağı tahmin edildi.

EIA, arz akışının kademeli olarak toparlanması halinde Brent petrolünün 2027’nin ikinci çeyreğinde ortalama 77 dolara gerileyebileceğini öngördü. Bu tahmin 3 Eylül’deki veriler temel alınarak hazırlandığı için sonraki piyasa koşullarını ayrıntılı biçimde yansıtmıyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler ve arz kesintileri, daha önce TokenPost’un boğaz trafiğindeki düşüş ve arz kesintilerinin petrol piyasasını etkilediği vakaya ilişkin haberinde de temel değişkenler arasında yer aldı. Bu kez de seyrüseferin fiilen ne hızla toparlanacağı ve arz miktarındaki değişimlerin fiyat hareketini belirlemesi bekleniyor.

Ham petrol fiyatları benzin fiyatlarını önemli ölçüde etkiliyor ancak Türkiye’deki akaryakıt fiyatları aynı oranda ve hemen değişmiyor. Döviz kuru, rafineri marjı, vergiler ve dağıtım maliyetleri de hesaba katıldığı için petrol fiyatlarındaki değişimin akaryakıt fiyatlarına yansıma zamanı ve ölçüsü farklılık gösterebilir.