6,06 dolarlık motorin… ABD’de spot navlun 20 sent geriledi

ABD’de ortalama motorin fiyatı galon başına yaklaşık 6 dolara yükselirken spot navlun geriledi ve taşımacılık şirketlerinin maliyet baskısı arttı. Yakıt ek ücretleri ile kamyon taşımacılığındaki yük reddi oranı yükselse de yük reddinin sektör geneline yayıldığını söylemek için yeterli veri bulunmuyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 7 Eylül itibarıyla ABD’de otoyol tipi motorinin ortalama fiyatını galon başına 5,967 dolar olarak hesapladı. AP, aynı dönemde ülke genelindeki ortalama fiyatın galon başına 6,06 dolara çıktığını bildirdi. Fiyat, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 3,71 dolara göre yüzde 60’tan fazla yüksek.

ABD’de ortalama motorin fiyatının ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktığına ilişkin haberlerin ardından da maliyet baskısı sürdü. Ancak EIA ve AP verileri farklı hesaplama yöntemleri ve ölçüm kriterleri kullandığı için aynı değerler olarak doğrudan karşılaştırılamaz.

Motorin fiyatındaki artış, kamyon, tren ve gemilerle taşınan ürünlerin nakliye maliyetlerine yansıyabilir. Gıda, giyim ve mobilya gibi ürünler etkilenebilir. Et ve taze gıda gibi düzenli sevkiyat ve yeniden stoklama gerektiren ürünler maliyet artışına daha erken maruz kalabilir.

Yük taşımacılığı piyasasında yakıt maliyetleri ile navlun yönü birbirinden ayrıştı. DAT Freight & Analytics, ABD’de kuru van tipi yüklerin ağustos ayındaki ortalama spot navlun fiyatının mil başına 2,19 dolara gerilediğini ve aylık bazda 20 sent düştüğünü açıkladı.

Soğutmalı yük navlunu 14 sent, platform treyler navlunu ise 20 sent geriledi. Buna karşılık ortalama yakıt ek ücreti kuru van taşımacılığında mil başına 70 sente, soğutmalı yüklerde 77 sente, platform treylerlerde ise 84 sente yükseldi.

Kontrat navlunlarına genellikle motorin fiyatına endekslenen yakıt ek ücretleri dahil edilir. Spot navluna ise çoğu zaman yakıt ek ücreti ayrıca eklenmez. Bu nedenle yakıt fiyatı hızla yükseldiğinde maliyetin doğrudan taşımacılık şirketlerinin üzerinde kalma ihtimali artar.

Yakıt bedelinin dolum sırasında peşin ödenmesi, yük ücretinin ise daha sonra tahsil edilmesi de nakit akışı baskısını artırır. Özellikle küçük taşımacılık şirketleri ve bağımsız sürücüler, maliyet artışını navluna hemen yansıtmakta zorlanabilir.

FreightWaves, kamyon taşımacılığında yük reddi oranının 21 Eylül’de yüzde 14,5’e yükseldiğini aktardı. Ancak navlunun geçen yıla göre iyileştiğini ve yakıt maliyeti hariç net taşımacılık gelirinin de geçen yılın üzerinde olduğunu belirtti.

FreightWaves, spot navlunun geçen yıl mil başına yaklaşık 2,40 dolardan 3,42 dolara yükseldiğini açıkladı. Yakıt maliyeti hariç net taşımacılık geliri de 2024’e kıyasla mil başına yaklaşık 70 sent arttı. Bu durum, yakıt maliyetindeki sert yükseliş ile navlundaki toparlanmanın aynı anda yaşandığına işaret ediyor.

Bazı kamyon sürücülerinin tek seferlik yakıt dolum maliyetinin 1.500 dolara ulaştığı örnekleri de aktarıldı. Ancak bu tutar ile sektör genelindeki yük reddi büyüklüğü bağımsız resmi istatistiklerle doğrulanmadı.

Politika seçenekleri arasında ABD’den motorin ihracatının sınırlandırılması ihtimali de gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump, 22 Eylül’de motorin ihracatını sınırlamayı değerlendirdiklerini açıkladı. ABD Kongresi’nde de ihracat kısıtlamasına yönelik bir yasa tasarısı sunuldu.

Rafineri sektörü ihracat kısıtlamasına karşı çıkıyor. S&P Global, ABD yakıt ve petrokimya sektörünün, ihracat kısıtlamaları nedeniyle rafinerilerin üretimi azaltması halinde ülke içindeki arzın daha da kötüleşebileceğini savunduğunu bildirdi.

İhracat kısıtlamasının ABD içindeki motorin fiyatlarını düşürüp düşürmeyeceği henüz netleşmedi. İç arzın artma etkisi, rafinerilerin üretimi azaltma ihtimali ve yurt dışı fiyatlardaki yükseliş birlikte değerlendirilmelidir.

ABD taşımacılık piyasasında şu anda motorin fiyatlarının yükselmesi, spot navlunun gerilemesi, yakıt ek ücretlerinin artması ve yük reddi oranının yükselmesi aynı anda görülüyor. Motorin fiyatlarının lojistik maliyetleri, ürün fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin navlun, stok ve tüketici fiyatları göstergeleriyle izlenmesi bekleniyor.