Kuzey Akım’da Rus gazı satışının yeniden başlaması ve ABD’li yatırımcıların katılımı görüşüldü

ABD ve Rus yetkililerin, Kuzey Akım üzerinden Rus gazının Avrupa’ya satışının yeniden başlatılmasını ve ABD’li yatırımcıların sürece katılmasını görüştüğü bildirildi. Beyaz Saray yakın zamanda bu konuda görüşme yapılmadığını söylerken, AB’nin ithalat yasağı ve Alman hükümetinin onayı da yeniden başlatmanın önündeki engeller arasında.

Reuters, konuya aşina beş kaynağa dayanarak Rusya’nın yatırım ve ekonomik işbirliği özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile ABD özel temsilcisi Jared Kushner’ın boru hattına ABD’li yatırımcıların katılması seçeneğini görüştüğünü bildirdi. İkili son haftalarda Moskova ve New York’ta bir araya geldi. Kaynaklar, Kuzey Akım konusunun gündemde kalmayı sürdürdüğünü aktardı.

Beyaz Saray’dan bir yetkili Reuters’a, yakın zamanda Kuzey Akım hakkında görüşme yapılmadığını söyledi. Olası bir anlaşmanın ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) ve Hazine Bakanlığı tarafından müzakere edilmesi, ayrıca ABD’li vergi mükellefleri ile şirketlere fayda sağlaması gerektiğini belirtti. Bir ABD’li yetkili, orta vadede anlaşmaya varılmasının düşük olasılık taşıdığını ifade etti.

AB Konseyi, Rus gazı ithalatını aşamalı olarak yasaklayan düzenlemeyi Ocak 2026’da kabul etti. Kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki boru hattı gazı ithalatı 17 Haziran 2026’dan itibaren yasaklandı; uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki ithalatın ise 30 Eylül 2027’den itibaren yasaklanması planlanıyor. Düzenleme, acil durumlarda kısa vadeli sözleşmelere yönelik yasağın geçici olarak kaldırılmasına da izin veriyor.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı sözcüsü, Rus gazı ile Kuzey Akım’ın Avrupa’da yaptırım kapsamında olduğunu ve Almanya’nın alternatif tedarik kaynakları bulduğunu söyledi. Boru hattının yeniden faaliyete geçmesi için hükümet onayı gerekiyor; sözcü, Alman hükümetinin yeniden başlatılmasını istemediğini de belirtti. Bu nedenle ABD’li yatırımcıların katılımı tek başına gaz satışının yeniden başlamasını sağlamayabilir; bunun için Almanya’nın onayının ve Avrupa kurallarının değişmesi gerekiyor.

Kuzey Akım, Baltık Denizi’nden geçerek Rus doğal gazını Almanya’ya taşıyan boru hattıydı. Reuters’ın aktardığına göre Almanya, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önce gazının yarıdan fazlasını Kuzey Akım 1 ve 2 üzerinden temin ediyordu. Rusya’nın arzı azaltmasının ardından tedarik durdu; boru hattı Eylül 2022’de deniz altındaki patlamalar sonucu hasar gördü.

Reuters’a göre işletmeci şirketin yüzde 51’i Rusya devletine ait Gazprom’un, yüzde 31’i ise iki Alman şirketinin elinde. Kalan hisseler Fransa ve Hollanda’dan şirketler arasında paylaşılıyor. ABD’li yatırımcıların seçimi, hisse devri ya da hattın yeniden çalıştırılmasına ilişkin bir takvim açıklanmadı.

Alman milletvekili Michael Kellner, Reuters’a önerinin “Avrupa’ya büyük maliyet çıkaracak kirli bir anlaşmaya dönüşebileceğini” söyledi. Beyaz Saray’ın görüşme yapılmadığı yönündeki açıklaması, AB’nin aşamalı ithalat yasağı ve Alman hükümetinin karşı tutumu birlikte değerlendirildiğinde, haber üzerinde uzlaşılan bir tedarik planını değil, görüşme aşamasındaki bir öneriyi aktarıyor.