Tokenize varlıklar 65 milyar dolara ulaştı; IMF finansal risklerin yayılabileceği uyarısı yaptı

Tokenize varlık piyasası geleneksel finansla daha fazla bütünleşirse teminatların hızla elden çıkarılması, likidite çekilişleri ve risk aktarımı hızlanabilir. Ancak tokenize gerçek dünya varlıkları piyasası küresel sermaye piyasalarına kıyasla hâlâ küçük; bu nedenle sistemik risk sınırlı.

Uluslararası Para Fonu (IMF), 8’inde yayımladığı analizde tokenizasyonun işlem ve ödeme verimliliğini artırabileceğini, ancak hukuki belirsizlikler ile finansal istikrar risklerinin yaygınlaşmayı engelleyebileceğini belirtti. Piyasalar arasındaki birlikte çalışabilirliğin düşük olması ve yaygın kabul gören ödeme varlıklarının eksikliği de büyümenin önündeki engeller arasında gösterildi.

Tokenize gerçek dünya varlıklarının ödenmemiş değeri temmuz itibarıyla yaklaşık 65 milyar dolar (yaklaşık 87 trilyon won). Cointelegraph, IMF analizine dayanarak bu tutarın yaklaşık 300 trilyon dolarlık (yaklaşık 402.702 trilyon won) küresel sermaye piyasası varlıklarına kıyasla küçük kaldığını bildirdi.

Cointelegraph’ın IMF analizine dayanarak aktardığına göre tokenize repo işlemlerinin günlük ortalama hacmi 300 milyar ila 350 milyar dolar. Ayrı bir haberde yer alan 371 milyar dolarlık değer ise 30 günlük hareketli ortalamaya dayanıyor; bu iki rakam doğrudan karşılaştırılamaz.

Tokenize hisse işlemlerinin yarısından fazlası ABD’nin normal işlem saatleri dışında gerçekleşti. İşlemlerin yaklaşık yüzde 80’i bir hisseden daha küçük birimlerle yapıldı. Gece saatlerindeki fiyat hareketlerinin ABD piyasası açıldıktan sonra geleneksel hisse fiyatlarına yansıdığı da gözlemlendi.

Cointelegraph, tokenize hisselerin likiditesinin geleneksel hisselerden düşük, gerçekleşen oynaklığının ise yaklaşık 1,5 kat yüksek olduğunu bildirdi. Oynaklık verisinin örneklem dönemi ve hesaplama yöntemi açıklanmadı.

IMF’nin uyarısı, şu anda bir finansal kriz yaşandığı yönünde bir değerlendirme değil. Analiz, piyasanın büyümesi ve geleneksel finansla bağlantılar ile kaldıraç kullanımının artması hâlinde risklerin büyüyebileceğine işaret ediyor.

Hızlı ödeme ve otomasyon, olağan dönemlerde işlem verimliliğini artırabilir. Ancak stres dönemlerinde fon çıkışlarını hızlandırabilir. Likiditenin platformlar arasında bölünmesi de piyasa şoklarına yanıt vermeyi zorlaştırabilir.

Tokenizasyon, finansal varlıkların ve yükümlülüklerin programlanabilir bir dijital deftere kaydedilmesi yöntemidir. İşlem ve ödemelerin otomasyonu süreçleri kısaltabilir. Ancak varlık hakları ve platformlar arasındaki bağlantı standartları belirsizse piyasa katılımcılarının riskleri değerlendirmesi güçleşebilir.

IMF çözüm için hukuk ve düzenleme çerçevesinin netleştirilmesini, tokenize sistemlerle geleneksel finans arasındaki birlikte çalışabilirliğin güçlendirilmesini ve kırılganlıklara karşı koruma önlemleri alınmasını önerdi. Piyasanın büyüklüğü ve riskleri değerlendirilirken işlem hacmi verilerinin hesaplama ölçütleri ile hisse oynaklığı analizinin örneklemi de dikkate alınmalı.