Fed, enflasyon %2’ye ulaşmadan faiz artışını durdurabilir mi?

Enflasyon, ABD Merkez Bankasının (Federal Reserve, Fed) %2 hedef seviyesine ulaşmadan da faiz artışları durabilir. Çünkü enflasyonun hedefe doğru ilerleyip ilerlemediği, istihdamın ve tüketimin ne ölçüde yavaşladığıyla birlikte değerlendirilmeli.

Fed, eylül ayındaki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) açıklamasında politika faizini 0,25 puan artırarak %3,75-%4,00 aralığına çıkardığını bildirdi. 7 Ekim’de yayımlanan toplantı tutanakları, kararın gerekçelerini ve katılımcıların görüşmelerini kayda geçirdi. Katılımcıların çoğu yıl sonuna kadar ek faiz artışlarının uygun olabileceğini değerlendirdi. Ancak sonraki kararların yeni veriler, ekonomik görünüm ve risk dengesi doğrultusunda alınacağını belirtti. Fed toplantı tutanakları

Faiz artışını destekleyen gerekçeler aynı değildi. Bazı katılımcılar enflasyonun beklenenden uzun süre yüksek kalması riskine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini düşündü. Diğerleri ise güçlü talep veya arz şoklarının sürmesi halinde fiyat artışlarının daha kalıcı hale gelebileceğini değerlendirdi.

Tutanaklarda enerji maliyetleri ve yapay zekâ (AI) yatırımlarından kaynaklanan talebin bazı fiyat baskılarını artırabileceği, şirketlerin yükselen maliyetleri tüketicilere yansıtması halinde enflasyonun daha geniş alanlara yayılabileceği görüşü yer aldı. Buradaki kaygı, geçici bir şokun kalıcı enflasyona dönüşmesi.

Öte yandan yüksek faizlerin konut alıcıları ve düşük gelirli kesimler üzerindeki yükü de gündeme geldi. Tutanakların işaret ettiği üzere, konut kredisi maliyetlerinin yükselmiş olması tek başına ekonomi genelindeki harcamaların yeterince yavaşladığını göstermiyor.

Katılımcılar tüketimin dirençli olduğunu ve şirketlerin AI yatırımlarını sürdürdüğünü değerlendirdi. Borsadaki yükselişin yüksek gelirli hanelerin tüketimini desteklediği de ele alındı. Tutanaklarda bazı katılımcıların, o dönemdeki faiz oranlarının ekonomik faaliyet üzerindeki kısıtlayıcı etkisini sınırlı bulduğu belirtildi.

Fed, enerji arzındaki eksiklikleri veya ithal ürünlere uygulanan tarifeleri faiz politikasıyla doğrudan çözemiyor. Faiz artışları borçlanmayı ve harcamaları azaltarak şirketlerin maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmasını zorlaştırmayı, geçici şokların kalıcı enflasyona dönüşme riskini düşürmeyi amaçlıyor.

Bu nedenle yalnızca benzin gibi bazı ürünlerin fiyatlarının düşmesine bakarak enflasyon baskısının ortadan kalktığı sonucuna varmak güç. Belirleyici olan, çeşitli mal ve hizmetlerde fiyat artışlarının yavaşlayıp yavaşlamadığı.

İstihdamdaki seyir de faiz kararlarını etkileyebilir. Tutanaklar, o dönemde iş gücü piyasasının genel olarak istikrarlı olduğunu; ancak işe alım ve işten çıkarmaların düşük seviyelerde kaldığını ve işini kaybedenlerin yeni iş bulmakta zorlanabileceğine ilişkin kaygıları aktardı.

İşsizlikte artış veya işten çıkarmalarda yayılma birden fazla göstergede sürerse, enflasyon %2’ye ulaşmamış olsa bile yeni faiz artışlarının gerekçesi zayıflayabilir. Tek bir veriden çok, farklı göstergelerde görülen eğilim önem taşıyor.

Fed’in eylül ayındaki ekonomik projeksiyonunda 2026 sonu için politika faizi tahminlerinin medyanı %4,1’di. Bu değer katılımcıların bireysel değerlendirmelerinin ortalamasını yansıtıyor; kesinleşmiş bir politika takvimi değil.

Tutanaklar eylül ayındaki görüşmeleri kayda geçiriyor ve ekim ayındaki kararı önceden belirlemiyor. Bir sonraki FOMC toplantısı 27-28 Ekim’de yapılacak. TokenPost’un AI yatırımlarının enflasyon ve verimlilik üzerindeki iki yönlü etkisini ele alan analizi de daha önce yayımlandı.