KOSPI 13 Ekim’de %5,5 düştü; IMF AI yatırımı ve tahvil risklerine dikkat çekti

Küresel ekonomi dayanıklılığını korurken, yapay zekâ (AI) yatırımlarına yönelik beklentilerin zayıflaması ve büyük ölçekli tahvil ihraçlarının finansal piyasalarda dalgalanma yaratabileceği uyarısı yapıldı. 13 Ekim’de Asya borsalarında yarı iletken hisseleri gerilerken KOSPI %5,5 düştü.

Uluslararası Para Fonu (IMF), 13 Ekim’de yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu’nda (GFSR) enflasyon baskısı, mali dengesizlikler ve kamu ile özel sektörün büyük ölçekli tahvil ihraçlarının devlet tahvili faizlerini yükseltebileceği riskine işaret etti. AI yatırımlarına veya bu yatırımlardan elde edilecek kârlara ilişkin beklentilerin bozulmasını da piyasa düzeltmesine yol açabilecek etkenler arasında saydı. IMF bu durumu bir risk senaryosu olarak tanımladı; faizlerin ne zaman ve hangi olasılıkla keskin biçimde yükseleceğine dair bir tahminde bulunmadı.

AI yatırımları ekonomik toparlanmayı desteklerken finansal istikrarsızlık için potansiyel bir etken olarak da görülüyor. Yatırımlar için borçlanma artar ve beklenen getiri sağlanamazsa piyasalarda düzeltme yaşanabilir. Devlet tahvili faizlerinin hızla yükselmesi, mevcut tahvillerin ve diğer varlıkların değerini de baskılayabilir.

IMF’nin aynı gün yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda (WEO) küresel büyümenin bu yıl %3,1, gelecek yıl %3,4 olacağı öngörüldü. Bu yıl enflasyonun %4,7’ye ulaşması bekleniyor. Fon ayrıca AI yatırım patlamasından yararlanan ülkelerle enerji ithalatçısı ülkeler arasındaki büyüme koşulları farkının açıldığı değerlendirmesinde bulundu. Büyüme tahmini korunurken enerji fiyatları, devlet tahvili faizleri ve AI yatırımlarına yönelik beklentilerin aynı anda değişmesi, ülkeler ve varlıklar üzerindeki etkileri farklılaştırabilir.

13 Ekim’de Asya borsalarında yarı iletken hisselerindeki zayıflık öne çıktı. Associated Press’in (AP) derlediği verilere göre KOSPI günü %5,5 düşüşle 6.035,35 puandan tamamladı. Endeks gün içinde %7’den fazla gerileyerek 6.000 puanın altını gördü. Samsung Electronics($005930) %7,4, SK Hynix($000660) %10,1 ve Japon SoftBank Group($9984) %8,5 değer kaybetti.

Piyasalarda AI yatırımlarını finanse etmenin getirdiği yük ve Çinli bellek üreticilerinin güçlenen rekabeti birlikte gündeme geldi. ChangXin Memory Technologies (CXMT), yeni bir bellek hücresi yapısının geliştirilmesinde ilerleme kaydettiğini duyurdu. Şirket, bu yapıyı kullanan sunucu belleği ürünlerini 2026 sonuna kadar piyasaya sunmayı planladığını açıkladı. Ancak bu duyuru, seri üretim kapasitesini veya yüksek bant genişlikli bellek (HBM) alanındaki rekabet gücünü tek başına doğrulamıyor. CNBC’nin aktardığına göre UBP’den kıdemli hisse senedi danışmanı Beishan Ling, Çinli üreticilerin uzun vadede arz-talep dengesi üzerindeki olası etkisine ve HBM alanındaki kısa vadeli teknoloji engellerine birlikte değindi.

Şirketlerin piyasa oynaklığına karşı nasıl hareket edebileceğine ilişkin bir değerlendirme de geldi. Singapur Kalkınma Bankası (DBS) CEO’su Tan Su Shan, 12 Ekim’de düzenlenen DBS Asia Future Forward konferansında, “Oynaklığın yüksek olduğu dönemlerde ‘sıkıcı’ olmak kötü bir şey değil” dedi. Tedarik zinciri ve jeopolitik risklerin arttığı bir ortamda DBS’nin bölgesel ağının şirketlerin pazarlarını çeşitlendirmesine ve dönüşümüne yardımcı olabileceğini belirtti. Bu açıklama şirketlerin olası tepkisine ilişkin bir değerlendirmeydi; finansal piyasaların istikrar kazanacağını garanti etmiyordu.

Yalnızca 13 Ekim’deki hisse düşüşüne bakarak AI yatırımlarının seyrine veya yerli yarı iletken şirketlerinin uzun vadeli rekabet gücüne ilişkin kesin bir sonuca varmak mümkün değil. IMF’nin işaret ettiği piyasa risklerinin ve CXMT’nin ürün planlarının nasıl ilerleyeceği önümüzdeki dönemde takip edilecek.